Μάθε παιδί μου γράμματα

Στις 20 Νοεμβρίου συμπληρώθηκαν 25 χρόνια από την υιοθέτηση της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Με την ευκαιρία κυκλοφόρησαν πετυχημένα σποτάκια κατά της παιδικής κακοποίησης, έγιναν εκδηλώσεις, δράσεις και όλα τα συναφή. Η συγκεκριμένη σύμβαση αποτελεί, όχι τυχαία, το πιο ευρέως αποδεκτό ψήφισμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Λογικό, αφού μόνο οι πλέον πωρωμένοι δεν μπορούν να αντιληφθούν την ευθύνη που έχουμε να προστατέψουμε τους ανθρώπους στην πιο ευαίσθητη και καθοριστική φάση της ζωής τους.

Αυτό είναι το εύκολο κομμάτι. Το δύσκολο είναι να συνειδητοποιήσουμε και να αποδεχθούμε ότι η παιδική κακοποίηση ΔΕΝ περιορίζεται στην ενδοοικογενειακή βία. Τα παιδιά είναι οι πρώτοι αποδέκτες και τα πρώτα θύματα ενός κόσμου που είναι  βουτηγμένος στη βία κάθε είδους και μιας κοινωνίας  που εκποιεί τις αξίες της. Τα παιδιά είναι εκτεθειμένα στα πάντα: από πολέμους και ξεριζωμούς, μέχρι το τέρας της κρίσης που τόσο προσεκτικά αναθρέφουμε εδώ και δεκαετίες. Και όταν αντιδρούν με όποιον τρόπο μπορούν και μας εκθέτουν, τότε κάνουμε τους έκπληκτους.

Είναι αδύνατον να καταλάβουμε πως τα παιδιά μεγαλώνουν σε μια εμπόλεμη ζώνη. Ας πάμε, λοιπόν, σε κάτι πιο εύκολο και απτό για εμάς. Ας μιλήσουμε για τα παιδιά που «τα έχουν όλα».

Απορώ που κάποιοι αναρωτιούνται με τα σωστά τους το γιατί δεν έχουν τρόπους πια τα παιδιά. Ή γιατί δε σέβονται τίποτα. Ή γιατί δεν ενδιαφέρονται για το σχολείο. Ή γιατί κάνουν καταλήψεις. Ή γιατί τα αιτήματά τους φαίνονται άσχετα και ανούσια, εκτός τόπου και εκτός θέματος. Ίσως έχουν ξεχάσει πώς είναι να είσαι έφηβος. Ίσως να μη θέλουν πια να το θυμούνται.

Γιατί αν θυμηθείς πώς σκεφτόσουν στα νιάτα σου τότε πρέπει να λογοδοτήσεις στο παρελθόν για αυτό που είσαι και ζεις σήμερα. Θα πρέπει να εξηγηθείς στον μικρό Νίκο ή στην μικρή Κατερίνα και να τους δώσεις να καταλάβουν ότι όλο αυτό το άσχημο πράγμα που αποτελεί την πραγματικότητά σου, την καθημερινότητα της επιβίωσής σου, αυτό το οποίο ξορκίζεις μέσα στην εύθραυστη προσωπική σου γυάλα, όλο αυτό το ΑΝΕΧΕΣΑΙ με κάποιον τρόπο. Το θεωρείς, αν όχι φυσιολογικό, τουλάχιστον αναγκαίο κακό.

Και το λούζεσαι κάθε μέρα.

Πληρώνεις το νοίκι ή το χαράτσι σου (αν ζεις ακόμα στο σπίτι σου και όχι με τους γονείς σου) και τους λογαριασμούς σου (αν έχεις εισόδημα), βγαίνεις μια στις τόσες με φίλους για κάνα κρασάκι ή για ένα ποτό, πας στη δουλειά (αν είσαι τυχερός) και κλείνεις όσο γίνεται τα μάτια και τα αυτιά σου σε οτιδήποτε άλλο.

Για ρίξε μια ματιά στον καθρέπτη, λοιπόν. Κάπου εκεί μέσα είναι ο 16χρονος εαυτός σου που σε κοιτά με γουρλωμένα μάτια και σκέφτεται «αποκλείεται γαμώτο να καταντήσω έτσι».

Κι όμως.

Και από αντίδραση, ίσως από ενοχές, κατηγορείς τα παιδιά γιατί θέλουν κάτι αλλά δεν ξέρουν τι. Λες και ξέρεις εσύ. Θεωρείς ότι επειδή εσύ σκύβεις το κεφάλι και πας, πρέπει και αυτά να κάνουν το ίδιο. Τη δοκίμασες εσύ την επανάσταση, δε βγάζει πουθενά. Ή εσύ μπορεί να έδωσες αγώνες για κάτι «ουσιαστικό», ενώ τα παιδιά σήμερα…

Ένα περίεργο πράγμα. Όλοι αυτοί οι ουσιαστικοί, οι πραγματικοί αγώνες, πώς γίνεται και μας έφθασαν ως εδώ; Οι αγώνες που έδινε κάθε γενιά και χλεύαζε  για αυτούς την επόμενη; Κλείνω την παρένθεση.

Τα παιδιά σήμερα, τα παιδιά πάντοτε, ρουφάνε σα σφουγγάρια τα πάντα. Ακόμα και αυτά που δεν πρέπει, όπως το ηθικό αδιέξοδο μιας ολόκληρης κοινωνίας, η οποία ξέρει πως ο δρόμος που ακολουθεί είναι λάθος, αλλά φοβάται να αλλάξει ουσιαστικά. Βλέπουν τους γονείς τους να βρίζουν αυτούς που ψηφίζουν και μετά να τους ψηφίζουν ξανά. Βλέπουν τους καθηγητές τους να είναι δέσμιοι ενός αποτυχημένου εκπαιδευτικού συστήματος να μετατρέπονται σε δημόσιους υπαλλήλους-ζόμπι που λειτουργούν ως διδάσκοντες μόνο στα φροντιστήρια και στα ιδιαίτερα. Ζουν καθημερινά τον απαράμιλλο παραλογισμό ενός κράτους, το οποίο όχι μόνο δε σταμάτησε να αντιμετωπίζει τους πολίτες του εναλλάξ σαν πελάτες ή εχθρούς, αλλά εντείνει την προσπάθειά του για την εξάλειψη οποιασδήποτε δημιουργικής σκέψης ή προσπάθειας σε κάθε επίπεδο. Ζουν στη χώρα που άλλοι αγωνιούν για να σώσουν το σπίτι τους ή για να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους, ενώ το τελευταίο iPhone γίνεται ανάρπαστο.

Το έχουμε ξαναπεί: το ψάρι βρωμάει απ” το κεφάλι. Η πολιτική ηγεσία της χώρας βυθίζεται όλο και περισσότερο στην αναξιοπρέπεια με τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα να βρίσκονται, τι ειρωνεία, στο ίδιο το Υπουργείο Παιδείας. Πρώτον, η περιβόητη ΕΔΕ που διατάχθηκε από τον πολύ κ. Λοβέρδο για να διαπιστωθεί ο λόγος για τον οποίο δε προσκλήθηκε στη δοξολογία της 28ης Οκτωβρίου. Στην ίδια χώρα που δεν γίνονται ΕΔΕ για μια αδιάκοπη σειρά από σκάνδαλα και αυθαιρεσίες κρατικών λειτουργών, διατάσσεται ΕΔΕ για να βρεθεί ποιος φταίει που δεν καλέστηκε ο Υπουργός. Για να διαπιστωθεί τελικά ότι το σφάλμα έγινε στο ίδιο του το γραφείο.

Στη συνέχεια με έκπληξη ακούσαμε τον Υφυπουργό Παιδείας να λέει ευθαρσώς στη Λιάνα Κανέλλη ότι «θέλει Κασιδιάρη» με τον προεδρεύοντα της Βουλής να την επιπλήττει όταν, δικαιολογημένα, έγινε έξω φρενών. Σιγά το πράμα, δηλαδή. Επειδή ο Υφυπουργός Παιδείας, ούτε λίγο ούτε πολύ, επικρότησε δημόσια έναν μισογύνη νεοναζί που χτύπησε μπροστά στις κάμερες μια γυναίκα βουλευτή; Γιατί όταν λες «Κασιδιάρης σου χρειάζεται, αλλά εγώ δε θα σου κάνω τη χάρη να γίνω», σημαίνει ότι επικροτείς τον άντρα που δε δέχεται τη γυναίκα να αντιμιλά. Της χρειάζεται ένα μπερντάκι ξύλο να μπει στη θέση της. Αλλά δε θα της το δώσεις εσύ, γιατί είσαι υπεράνω. Το περιστατικό ήταν τόσο χοντρό, ώστε ανάγκασε τον Πρωθυπουργό να «παραιτήσει» τον κ. Στύλιο στη χώρα που κανείς στην κυβέρνηση δεν παραιτείται, ούτε απομακρύνεται για τίποτα.

Και μετά, ποιος τον διαδέχθηκε; Ένας κύριος Γεωργαντάς, ο οποίος είχε δηλώσει σε συγκέντρωση στελεχών στο Κιλκίς ότι «…σε ανθρώπους που ωφελήθηκαν από την ΝΔ, σε ανθρώπους που δούλεψαν επί ΝΔ σε ανθρώπους που πήρανε συμβάσεις από τη ΝΔ, εννοώ συμβάσεις έργου, συμβάσεις ορισμένου χρόνου, άλλοι που πήγαν στα stage, αυτούς να τους θυμίσουμε ότι πρέπει να προσφέρουν κάποια υπηρεσία…«. Έτσι διδάσκουμε στα παιδιά την αξιοκρατία. Μπορείτε να σπουδάσετε ό,τι θέλετε, αλλά αν ελπίζετε στην Ελλάδα του 2014 και του 1,5 εκατομμυρίου ανέργων να βρείτε δουλειά, το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να ψηφίσετε το κυβερνόν κόμμα. Ή να εργάζεστε τζάμπα με την ελπίδα ότι κάποτε μπορεί και να προσληφθείτε.

Όλα αυτά από την ίδια κυβέρνηση που κατήργησε όχι το μάθημα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, όπως ακούστηκε, αλλά έστω και την αναφορά στο αναπαραγωγικό σύστημα που υπήρχε στο βιβλίο της Βιολογίας της Α” Γυμνασίου. Δεν μπορείς να καταργήσεις κάτι που δεν υπάρχει, εξάλλου. Μπορείς να προσποιείσαι, όμως, ότι είσαι σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα ενώ με κάθε σου ενέργεια προωθείς την ανευθυνότητα, το μισογυνισμό, την ασέβεια, την αναξιοπρέπεια, την αναξιοκρατία και το σκοταδισμό. Και όλα αυτά μόνο μέσω του Υπουργείου Παιδείας. Πού να συμπεριλάβεις και την υπόλοιπη κυβέρνηση.

Και θέλετε τα παιδιά που μεγαλώνουν σε αυτό το περιβάλλον να μάθουν τι ακριβώς; Όποιος έχει επαφή με εκπαιδευτικούς, κάθε βαθμίδας και ειδικότητας, μπορεί εύκολα να βγάλει τα συμπεράσματά του. Η διαφορά  στα παιδιά είναι αισθητή χρόνο με το χρόνο. Τα περισσότερα δεν ενδιαφέρονται να μάθουν, γιατί δεν πιστεύουν σε τίποτα. Και σε τι να πιστέψουν όταν όλα μα όλα τα μηνύματα που λαμβάνουν καθημερινά είναι λανθασμένα; Όταν τα ΜΜΕ καλλιεργούν μια συνεχή τρομοκρατία και την εναλλάσσουν με διαλείμματα κενής «γκλαμουριάς» που περνιέται για ψυχαγωγία; Όταν η εικόνα που διαγράφεται για το μέλλον τους είναι εντελώς μαύρη;

Θυμάμαι, τι έλεγαν κάποιοι όταν κάναμε εμείς καταλήψεις στο σχολείο (τις ίδιες καταλήψεις που ξεκίνησαν την πολιτική καριέρα του Τσίπρα) για το περιβόητο νομοσχέδιο Κοντογιαννόπουλου. Έλεγαν πως είναι υποκινούμενες, πως γίνονταν για να γλυτώσουμε μαθήματα και άλλα παρόμοια. Πέρα από τις όποιες αστοχίες του νομοσχεδίου,  εμείς βλέπαμε μια ευκαιρία να αντιδράσουμε σε μια θλιβερή πολιτική κατάσταση, σε ένα σκηνικό όπου Πρωθυπουργοί έκριναν εαυτούς υπεράνω του νόμου, όπου τα κόμματα έπαιζαν βρώμικα παιχνίδια στην πλάτη όλων των άλλων και όπου τα χρόνια προβλήματα (όπως αυτό της Παιδείας) φαίνονταν άλυτα. Και αυτό που ένοιαζε τον Υπουργό ήταν ο υποχρεωτικός εκκλησιασμός και το πανεπιστημιακό άσυλο.

Θέλαμε να κάνουμε κάτι για να αλλάξουμε τα πράγματα. Δεν καταφέραμε και πολλά, εκτός από την ακύρωση άλλης μιας ανούσιας μεταρρύθμισης. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι η αντίδραση ήταν λανθασμένη ή άστοχη. Ούτε αφαιρεί το δικαίωμα από τα παιδιά να αντιδρούν σήμερα, επειδή κρίνουμε ότι τα αιτήματά τους είναι φτωχά. Φτωχή σε αξίες είναι η κοινωνία στην οποία μεγαλώνουν. Που δεν τους δίνει τίποτα να πιστέψουν και τίποτα να ελπίζουν. Εκτός από μια άρον-άρον απόδραση στο εξωτερικό.

Και να μη γυρίσουν ποτέ. Για να μην καταντήσουν σαν τον Τσάκωνα στο «Μάθε παιδί μου γράμματα», που μετρούσε τα χρόνια των σπουδών του και αναρωτιόταν που πήγε ο χαμένος του χρόνος.

Διάλειμμα #56

Ασφυξία

Manellada

Καλοκαίρι. Ζέστη και μια χώρα σε αποσύνθεση. Προσπαθώ να μην αφήνω την επικαιρότητα να με επηρεάζει, τη σφαγή στη Γάζα, την κρίση στην Ουκρανία, την εικόνα της ντροπής που έχει πια τόσες πτυχές στην Ελλάδα, τη σαπίλα. Κρατώ την αναπνοή μου, ιδρώνω, αλλά δεν τα καταφέρνω. Μου τελειώνει το οξυγόνο, ασφυκτιώ.

Θέλω, όπως όλοι όσοι μπορούν ακόμα, να εστιάσω στα θετικά, να συνεχίσω όσο μπορώ καλύτερα τη ζωή μου, αλλά δε γίνεται. Η οσμή της αποσύνθεσης είναι πάντοτε εκεί να μου θυμίζει πως τίποτα πια δεν είναι «φυσιολογικό», όσο κι αν προσποιούμαι για το αντίθετο.

Τελευταίο κρούσμα η αθώωση των δύο εκ των τεσσάρων κατηγορουμένων για την υπόθεση της Μανωλάδας. Ακόμα και αν πιστέψουμε ότι οι επιστάτες του φραουλοπαραγωγού πυροβόλησαν κατά των εργατών χωρίς να έχουν την άδεια του αφεντικού τους, πράγμα αμφίβολο, πώς είναι δυνατόν να έχει κανείς ανασφάλιστους μετανάστες, χωρίς άδεια παραμονής, να εργάζονται στη γη του για ψίχουλα και να μην έχει καμία νομική συνέπεια για αυτό;

Να τους έχει, μάλιστα, να ζουν σε άθλιες συνθήκες, σε υπόστεγα σκεπασμένα με λαμαρίνες, με πλαστικά βαρέλια για μπάνιο/τουαλέτα ή στοιβαγμένους 18 μαζί μέσα σε βρωμερά χαμόσπιτα και να πληρώνουν και νοίκι για αυτά; Από τα 120 με 160 Ευρώ που παίρνει ο καθένας από τους μετανάστες, πρέπει να δώσει έως και 40 Ευρώ για το προνόμιο να ζει χωμένος σε μια τρώγλη.

Η εκμετάλλευση δε σταματά εκεί, καθώς υπάρχουν σε πολλά αγροκτήματα παράνομοι οίκοι ανοχής, όπου κρατούνται αιχμάλωτες αλλοδαπές κοπέλες νεαρής ηλικίας και εκδίδονται για 20 Ευρώ. Ούτε κουβέντα να γίνεται για άδειες παραμονής, άδειες λειτουργίας, υγειονομικές συνθήκες, δικαιώματα και αμοιβές των γυναικών, φυσικά.

Και όταν οι εργάτες έμειναν απλήρωτοι για ένα εξάμηνο και τόλμησαν να διεκδικήσουν τα χρήματά τους, τότε δέχθηκαν πυροβολισμούς. Η ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε στους άλλους δύο κατηγορούμενους έχει ανασταλτικό χαρακτήρα μέχρι να εκδικαστεί η έφεσή τους. Οπότε αφέθηκαν ελεύθερα δύο άτομα που πυροβόλησαν και τραυμάτισαν 35 ανθρώπους, τέσσερις εκ των οποίων σοβαρά, με όπλα που κατείχαν παράνομα.

Όλα αυτά στην Ελλάδα του 2013 κι ενώ φυσικά δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το φαινόμενο αυτό σταμάτησε από πέρσι. Αντίθετα, με αυτή την απαράδεκτη και απάνθρωπη δικαστική απόφαση σχεδόν νομιμοποιείται. Γιατί ενώ πριν υπήρχε απλά η ανοχή των τοπικών αρχών, τώρα υπάρχει επίσημα και η βεβαιότητα της ατιμωρησίας, ειδικά για τους ηθικούς αυτουργούς.

Με άλλα λόγια, στην Ελλάδα του 21ου αιώνα νομιμοποιείται η δουλεία. Στην πατρίδα της δημοκρατίας, όπου 2.500 χρόνια νωρίτερα οι δούλοι είχαν περισσότερα δικαιώματα από ότι στις φυτείες της Αμερικής του 19ου αιώνα, η δουλεία νομιμοποιείται ξανά, με πολύ χειρότερους όρους.

Βλέπετε, στην αρχαία Αθήνα ο ιδιοκτήτης του δούλου ήταν υπόλογος για τη σωματική του ακεραιότητα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο δούλος (οικέτης) έμενε στο σπίτι της οικογένειας που υπηρετούσε, έτρωγε στο ίδιο τραπέζι, συχνά είχε και την οικογένειά του μαζί.

Σήμερα όλα αυτά προφανώς δεν ισχύουν, οπότε έχουμε γυρίσει πίσω στη Λίθινη Εποχή. Εκτός αν προτιμάτε τον Αμερικάνικο Νότο του 1800.

Την ημέρα που κυκλοφόρησε η είδηση, ο τότε Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, ο γνωστός κ. Δένδιας, έσπευσε να κάνει μεγαλόσχημες δηλώσεις σχετικά με το πόσο απαράδεκτο ήταν το συμβάν και πως «δεν αντίκειται μόνο στη νομιμότητα, αλλά ευθέως στην ιδέα της ανθρωπότητας». Τους έκανε δε και τη χάρη να μην τους απελάσει. Αυτούς τους, όπως τους έχει αποκαλέσει σε άλλη στιγμή, «κακής ποιότητας» μετανάστες. Είναι αυτονόητο ότι θα ήταν αδύνατον να απελαθούν αν επρόκειτο η δίκη να μη γίνει από την πρώτη στιγμή παρωδία. Κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ αρνητικό επικοινωνιακά. Αντίθετα, μια μισό-καταδίκη ένα χρόνο αργότερα θα περνούσε πιο εύκολα. Ή τουλάχιστο έτσι πίστεψαν. Στην πραγματικότητα, οι αντιδράσεις ήταν έντονες, ενώ το θέμα απασχόλησε και διεθνή μέσα, όπως η Guardian. Έτσι για μια ακόμα φορά εκτεθήκαμε στα μάτια του υπόλοιπου κόσμου. Για μια ακόμα φορά στιγματιστήκαμε ως χώρα ρατσιστική, οπισθοδρομική και απάνθρωπη. Για μια ακόμα φορά φανήκαμε ανάξιοι της ιστορικής μας κληρονομιάς.

Το χειρότερο είναι ότι δεν μιλάμε για κάποιο μεμονωμένο περισταστικό ή για τη δράση μιας νεο-ναζιστικής οργάνωσης. Πρόκειται για επίσημη απόφαση της ελληνικής Δικαιοσύνης, ομόφωνη μάλιστα (7 υπέρ, ο κατά), πράγμα που αποκλείει την έφεση. Εκτός και αν φωτίσει κάποιος την εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και ζητήσει επανάληψη της δίκης. Γιατί η ουσία της υπόθεσης μετά την αθώωση του παραγωγού είναι ξεκάθαρη: βρέθηκαν 200 αλλοδαποί χωρίς χαρτιά να εργάζονται ανασφάλιστοι σε συνθήκες δουλείας, έναντι κλάσματος του βασικού μισθού, να είναι μάλιστα απλήρωτοι και ο εργοδότης τους να μην είναι υπόλογος για όλα αυτά.

Και αν αυτό δεν είναι ντροπή για το δικαστικό σύστημα οποιουδήποτε κράτους, τότε δεν ξέρω τι είναι.

Δεν έχει καμία σημασία αν θεωρούμε ότι καλώς ή κακώς βρίσκονται αυτοί οι άνθρωποι εδώ. Είτε πρέπει να μείνουν, είτε πρέπει να φύγουν, δεν έχει κανείς δικαίωμα να τους εκμεταλλεύεται, γιατί κανείς δεν μπορεί να μεταχειρίζεται έτσι άλλους ανθρώπους, όποιο κι αν είναι το χρώμα ή η καταγωγή τους.

Το κερασάκι στην τούρτα είναι ασφαλώς η απόπειρα του κοινοβουλευτικού εκπρόσωπου της Νέας Δημοκρατίας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη να δικαιολογήσει την απόφαση εντός και εκτός Βουλής. Δεν μας ενδιαφέρει, κ. Γεωργιάδη αν πιστεύετε ότι η απόφαση είναι ορθή επειδή ήταν ομόφωνη. Και 7000-0 να ήταν, πάλι θα ήταν απαράδεκτη και αδικαιολόγητη. Δεν μας ενδιαφέρει επίσης αν θέλετε οπωσδήποτε να κάνετε το ζήτημα πολιτικό, γιατί δεν είναι. Ούτε οι περισσότεροι σκεπτόμενοι κάτοικοι αυτής της χώρας ενδιαφέρονται για την κοντρίτσα σας με το ΣΥΡΙΖΑ, ούτε κανένας εκτός των συνόρων.

Το μόνο που βλέπουν όλοι είναι μια χώρα όπου ο ρατσισμός και η εκμετάλλευση (γηγενών και μη) καλύπτεται και καλλιεργείται όχι μόνο από την κυβέρνηση, αλλά και από την, ανεξάρτητη υποτίθεται, δικαιοσύνη. Αυτή την οποία για κάποιο λόγο θέλετε εσείς να υπερασπιστείτε, ακόμα και όταν λαμβάνει εξωφρενικές αποφάσεις. Αποδεικνύεται δε, ότι καταλαβαίνετε τόσα για τον ελληνικό πολιτισμό, όσα και όλοι οι ομοϊδεάτες σας του ακροδεξιού χώρου. Δηλαδή απολύτως τίποτα.

Νιώθω να με πιάνει ασφυξία. Από όλες αυτές τις ειδήσεις που μας μαυρίζουν την ψυχή. Και αναρωτιέμαι, προτού κατηγορήσουμε το Ισραήλ για τα εγκληματα που όντως διαπράττει και την αδιαφορία που δείχνει για την ανθρώπινη ζωή, μήπως πρέπει και εμείς να λογαριάσουμε πόση σημασία της δίνει η ίδια μας η χώρα; Ανθρώπους δεν καταστρέφουν μόνο τα βλήματα και οι βόμβες. Η καραμπίνα και το σφυρί του δικαστηρίου αρκούν.

 

Μουσικό Διάλειμμα #55

Γάζα

Άουσβιτς

Έβρισκα πάντοτε τραγικά ειρωνικό το γεγονός ότι στη γλώσσα μας η Λωρίδα της Γάζας δημιουργεί αυτομάτως το συνειρμό μιας ανοιχτής πληγής. Και η πληγή αυτή είναι ανοιχτή από τον προηγούμενο αιώνα.

Η πρόσφατη ανάφλεξη στην περιοχή δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ένα ακόμα επεισόδιο ή, αν θέλετε, μια ακόμα κορύφωση σε μια καμπύλη βίας-εκεχειρίας, η οποία διαρκεί δεκαετίες ολόκληρες. Είναι μια εξίσωση χωρίς λύση, με το κύριο μαθηματικό μέγεθος να μετράται σε χαμένες ανθρώπινες ζωές.

Εδώ θα γίνω δυσάρεστος. Θα ήταν πολύ εύκολο να μιλήσω για καλούς Παλαιστίνιους και κακούς Ισραηλινούς, θα συγκέντρωνα πολύ περισσότερα likes στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αν έγραφα κάτι τέτοιο. Δεν με ενδιαφέρει να γίνομαι αρεστός, όμως. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να εκθέτω τις απόψεις μου και να δημιουργώ προβληματισμό.

Και θα γίνω δυσάρεστος επειδή με εύκολους αφορισμούς δεν προκύπτει κάποια λύση, απλά εντείνεται η πόλωση και σκληραίνει η στάση και των δύο πλευρών. Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι στο Παλαιστινιακό ζήτημα ο ισχυρός είναι το Ισραήλ και ο αδύναμος η Παλαιστίνη. Αυτό προκύπτει εύκολα από τον απολογισμό των νεκρών της τρέχουσας σύγκρουσης.

Οι κυβερνήσεις των Ισραηλινών συνεχίζουν τον εποικισμό των κατεχόμενων, συρρικνώνοντας καθημερινά το ζωτικό χώρο των Παλαιστινίων. Χτίζουν πολυτελείς κατοικίες με πισίνες για να δελεάσουν τους εποίκους, ενώ λίγα μέτρα πιο πέρα οι Παλαιστίνιοι δεν έχουν νερό να πιουν. Βομβαρδίζουν με υπερσύγχρονα όπλα τη Γάζα, υψώνουν τείχη, την αποκλείουν από διεθνή βοήθεια και εισβάλλουν όποτε θεωρούν ότι έχουν το δικαίωμα για να αντιμετωπίσουν την κατά τεκμμήριο αναποτελεσματική αντίσταση της Χαμάς.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν όλο το δίκιο με το μέρος τους. Η Χαμάς συστηματικά και κυριολεκτικά δυναμιτίζει οποιαδήποτε προσπάθεια εκεχειρίας και κάνει ό,τι μπορεί για να διαβάλλει τους πιο μετριοπαθείς ηγέτες, όπως ο Αμπάς, που επιθυμούν μια ειρηνική λύση. Το τυφλό κάλεσμα της Χαμάς για μια νέα Ιντιφάντα δεν μπορεί να έχει άλλο αποτέλεσμα από μια παράταση της αιματοχυσίας, με το συντριπτικά μεγαλύτερο τίμημα να πληρώνεται από τους άμαχους Παλαιστίνιους.

Η Χαμάς δεν είναι δυνατόν να αφανίσει το Ισραήλ, όπως σίγουρα θα ήθελαν τα πιο σκληροπυρηνικά μέλη της. Το ανάλογο ισχύει, όμως, και για το Ισραήλ. Η ιδέα της συστηματικής γενοκτονίας των Παλαιστινίων από έναν λαό που υπέστη τη χειρότερη, ίσως, γενοκτονία της Ιστορίας είναι τόσο θλιβερή, όσο και αποκρουστική. Ακόμα κι αν το Ισραήλ το κατάφερνε με κάποιον τρόπο, θα στιγματιζόταν για πάντα στα μάτια της ανθρωπότητας, μπαίνοντας στην ίδια κατηγορία βαρβαρότητας με τους Ναζί. Αυτό που ως τώρα διαφοροποιεί τους Ισραηλινούς από τους ιστορικούς τους δήμιους είναι το ότι οι Παλαιστίνιοι αντιστέκονται. Έτσι το Ισραήλ μπορεί να υποστηρίξει ότι αμύνεται. Και να έχει, τι ειρωνεία, την υποστήριξη της σύγχρονης Γερμανίας σε αυτό του το επιχείρημα. Όμως ο Ισραηλινός στρατός σκοτώνει δεκάδες αμάχους για κάθε αντάρτη της Χαμάς.

Η σφαγή αμάχων δεν δικαιολογείται με κανέναν τρόπο. Ούτε καν από τη χρήση τους ως ανθρώπινων ασπίδων. Το Ισραήλ προφασίζεται το γεγονός ότι οι Παλαιστίνιοι αντάρτες (δε θα τους πω τρομοκράτες, καθώς τρομοκρατία ασκείται εκατέρωθεν) παραβιάζουν έτσι τις διεθνείς συνθήκες, για να βομβαρδίζει αδιακρίτως. Με τον τρόπο αυτό ο Ισραηλινός στρατός παραβιάζει και αυτός με τη σειρά του τις ίδιες συνθήκες. Και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται. Και ο κατάλογος των νεκρών αμάχων μεγαλώνει.

Θα ήταν μεγάλο λάθος να κατηγορήσουμε όλους τους Ισραηλινούς, πόσο μάλλον όλους τους Εβραίους γενικότερα, για τη συνεχιζόμενη αιματοχυσία. Οι γενικεύσεις είναι βολικές και εύκολες, αλλά ποτέ δεν οδηγούν σε κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα. Θα ήταν πολύ πιο διαφωτιστικό να αναλογιστούμε κατά πόσο μας εκφράζουν αυτή τη στιγμή οι αποφάσεις και η ενέργειες της δικής μας κυβέρνησης, προτού κατηγορήσουμε τους Ισραηλινούς για τις αντίστοιχες της δικής τους. Και όμως, η πλειοψηφία των Ελλήνων αυτούς ψήφισε. Επειδή φοβάται το άγνωστο. Επειδή οι κυβερνώντες συντηρούνται με πρωταρχικό όπλο το φόβο. Αν εμείς φοβόμαστε να αλλάξουμε ηγεσία, πως να μη φοβάται ο Ισραηλινός τον «τρομοκράτη» που εξαπολύει ρουκέτες και ανατινάζει αυτοκίνητα;

Στην πραγματικότητα, και οι Εβραίοι και οι Παλαιστίνιοι είναι έρμαια αδίστακτων και κοντόφθαλμων ηγετών. Είναι πολύ πιο εύκολο για τους ηγέτες αυτούς να συντηρούν μια αδιέξοδη σύγκρουση για να ελέγχουν το λαό τους, παρά να ακολουθήσουν το δύσκολο δρόμο της ειρηνικής προσέγγισης. Σε 0λόκληρη την πορεία του Παλαιστινιακού, υπήρξε ένα ξέφωτο, ας το πούμε, το οποίο θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε μόνιμη λύση του ζητήματος: οι συμφωνίες του Όσλο που υπογράφηκαν το 1993 και το 1995 από τους Γιτζάκ Ράμπιν και Γιάσερ Αραφάτ.

Παρόλο που οι συμφωνίες αυτές βάραιναν περισσότερο προς τις απαιτήσεις του Ισραήλ, παρά προς τα δικαιώματα και τις προσδοκίες των Παλαιστινίων, το αποτέλεσμα ήταν να δολοφονηθεί ο Ράμπιν από έναν Ισραηλινό ακροδεξιό. Σταδιακά, οι συμφωνίες οδηγήθηκαν σε τέλμα και ως το 2000 είχε χαθεί πια κάθε πιθανότητα ειρήνευσης, όπως επιβεβαιώθηκε στην πράξη με τη δεύτερη Ιντιφάντα. Ο Αραφάτ πέθανε τέσσερα χρόνια αργότερα, επίσημα από ασθένεια, ωστόσο υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι μπορεί να είχε δηλητηριαστεί.

Είναι φανερό ότι δυνάμεις εντός και εκτός συνόρων της περιοχής δεν επιθυμούν την ειρήνευση. Αυτό όμως δεν ισχύει για το σύνολο των δύο λαών. Και δεν είναι δυνατόν να υπάρξει άλλη λύση από την ειρήνη. Δεν είναι δυνατόν να απαγάγονται και να σκοτώνονται παιδιά, να καίγονται ζωντανά, να πυροβολούνται από στρατιώτες. Αυτό, όμως, δε θα σταματήσει ποτέ όσο και οι δύο πλευρές συνεχίζουν την ίδια πορεία, όσο ο φόβος κυριαρχεί στις αποφάσεις τους και όσο οι δύο λαοί αφήνουν την τύχη τους στα χέρια εξτρεμιστών.

Η διεθνής κοινότητα, ό,τι και αν σημαίνει αυτός ο αόριστος όρος, έχει εξαντλήσει προ πολλού τη χρησιμότητά της στο ζήτημα. Όλες οι αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών έχουν αγνοηθεί από το Ισραήλ, συμφωνίες εκεχειρίας έχουν καταπατηθεί επανειλλημένως και από τις δύο πλευρές και όση συμπάθεια μπορούσαν να κερδίσουν οι Παλαιστίνιοι, έχει κερδηθεί. Πόσα παιδιά, πόσοι άμαχοι πρέπει να θυσιαστούν ακόμα για να αλλάξει κάτι;

Η φωτογραφία που επέλεξα για το άρθρο, την οποία παραχώρησε ευγενικά ο φίλος Δημήτρης, δεν είναι από τη Γάζα, ούτε από τη Συρία, ούτε από το Ιράκ, λες και έχει σημασία από πού είναι όλες αυτές οι εικόνες του τρόμου που δείχνουν νεκρό και ακρωτηριασμένο το μέλλον της ανθρωπότητας. Γιατί αυτό είναι τα παιδιά. Είναι το μέλλον και κανείς δεν έχει δικαίωμα να το καταστρέφει. Η φωτογραφία είναι από το Άουσβιτς και είναι εκεί για να μας θυμίζει πως όποια και αν είναι η ιδεολογία μας, όποια και αν είναι η θρησκευτική μας πεποίθηση, η εθνική μας ταυτότητα, το υποτιθέμενο ιστορικό μας πεπρωμένο, αυτό το τίμημα είναι πολύ βαρύ για να δικαιολογηθεί. Επιτέλους, σταματήστε!

 

Μουσικό Διάλειμμα #54

http://www.youtube.com/watch?v=fRW328bJO9Q

Οι δύο όψεις

Samaras Mundial 2014

Προφανώς έχουμε πολύ σοβαρότερα πράγματα να μας απασχολούν από το ποδόσφαιρο.

Στη Βραζιλία φτωχοί άνθρωποι εκτοπίστηκαν λόγω του Μουντιάλ.

Στην Ουκρανία η κατάσταση είναι ακόμα ρευστή.

Στην Ελλάδα οι κρατούμενοι στις φυλακές κάνουν απεργία πείνας, καθώς δεν έχουν πλέον πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, όπως άλλωστε και πολλοί άλλοι συνάνθρωποί μας που βρίσκονται εκτός φυλακών (ακόμα).

Στα διεθνή ύδατα νοτίως της Κρήτης, ο στόλος των ΗΠΑ ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει μια νέα, αδοκίμαστη, μέθοδο υδρόλυσης για να εξουδετερώσει μέρος του χημικού οπλοστασίου που παρέδωσε η Συρία. Οι ενδεχόμενες συνέπειες είναι άγνωστες.

Στα θερινά τμήματα της Βουλής πρόκειται να περάσει στη ζούλα το νομοσχέδιο για την πώληση των παραλιών μας, στις οποίες θα πρέπει σύντομα να πληρώνουμε για να έχουμε πρόσβαση.

Μπροστά σε όλα αυτά η επιτυχία της Εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου, που κατάφερε όχι μόνο την πρώτη της νίκη σε φάση ομίλων Μουντιάλ, αλλά και την πρόκρισή της στους 16 του κόσμου, φαίνεται σαν αντιπερισπασμός, σαν περιττή πληροφορία.

Εξάλλου, όπως όλοι γνωρίζουμε, οι μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις δεν είναι τίποτα περισσότερο από εμπορικές συναλλαγές, προϊόντα προς πώληση. Οι ίδιοι οι παίκτες αγωνίζονται (συνήθως) χωρίς πληρωμή, εκπροσωπόντας τη χώρα τους, αλλά με ενδεχόμενο όφελος τη διεθνή τους προβολή και τη μεταγραφή τους στο εξωτερικό.

Παρόλα αυτά, όλα έχουν δύο όψεις.

Οι άνθρωποι, δε, έχουν περισσότερες. Δεν είμαστε κόλλες χαρτί. Κανένας δεν είναι άσπρος ή μαύρος (ούτε εξωτερικά, ούτε εσωτερικά). Σίγουρα ένας αθλητής ενδιαφέρεται για την καριέρα του και το χρήμα που αυτή του αποφέρει, όπως όλοι μας. Αυτό δεν σημαίνει πως το χρήμα είναι το μοναδικό του κίνητρο.

Σίγουρα ένας φτωχός άνθρωπος έχει σοβαρότερα προβλήματα να τον απασχολούν από τη μπάλα. Παρόλα αυτά εκατομμύρια φτωχών ανθρώπων στριμώχνονται μπροστά σε μικροσκοπικές τηλεοράσεις, μέσα σε σπίτια του ενός δωματίου που μπορεί να έχουν μόλις δύο γλόμπους και –ίσως- ένα ψυγείο πέρα από το δέκτη, για να παρακολουθήσουν αυτό που ενδεχομένως εμείς να σνομπάρουμε για ιδεολογικούς λόγους.

Καλώς; Κακώς; Δύσκολο να το ζυγίσεις. Πού σταματά η αναψυχή και πού ξεκινά η παραπλάνηση; Πού το όνειρο και πού το ψέμα; Πού η άμιλλα και πού το συμφέρον;

Τα πράγματα είναι πολύ λιγότερο ρομαντικά σε σχέση με το παρελθόν. Η εμπορευματοποίηση είναι εντονότερη, τα συμφέροντα μεγαλύτερα, τα συμβόλαια πιο παχυλά και το χάσμα που χωρίζει έναν επαγγελματία αθλητή από το φτωχαδάκι που τον έχει σαν ίνδαλμα πολύ πιο αχανές.

Παρόλα αυτά, μέσα σε όλο αυτό το συνονθύλευμα υπάρχουν στιγμές που μας θυμίζουν γιατί συνεχίζουμε να ασχολούμαστε με το Μουντιάλ.

Στιγμές όπως αυτή της φωτογραφίας, όπου ο Σαμαράς, λίγα λεπτά μετά την εκτέλεση του πέναλτι που έδωσε σε μας την πρόκριση και έστειλε την Ακτή Ελεφαντοστού πίσω στην Αφρική, παρηγορεί τον τερματοφύλακα που έχει πέσει με τα μούτρα στο τερέν, κλαίγοντας σαν μωρό. Τον ίδιο τερματοφύλακα που προσπαθούσε πριν τον πέναλτι να εκφοβίσει το Σαμαρά με γκριμάτσες και χειρονομίες, σαν να ήταν εχθροί έτοιμοι να αλληλοσκοτωθούν στη μάχη.

Τίποτα το μεμπτό δεν υπάρχει. Πάνω στο πάθος της διεκδίκησης της νίκης συχνά ξεπερνιούνται τα όρια του ευ αγωνίζεσθαι. Δεν είπαμε, φυσικά, να αρχίσουμε τις… δαγκωνιές, όπως μερικοί-μερικοί, αλλά ούτε να περιμένουμε πως όλοι θα συμπεριφέρονται σαν λόρδοι την ώρα του αγώνα.

Μεγαλύτερη σημασία έχει το πώς συμπεριφέρεσαι μετά τη φάση, αφού λήξει ο αγώνας. Τη στιγμή που είσαι νικητής και πανηγυρίζεις σα μικρό παιδί, ενώ ο αντίπαλος είναι στο χώμα. Εκεί φαίνεται αν υπάρχει σκοπιμότητα ή μικροπρέπεια. Όταν δε φοβάσαι το βλέμμα του διαιτητή, ώστε να απλώσεις το χέρι για να σηκώσεις τον αντίπαλο, μπας και γλυτώσεις την κάρτα.

Δεν υπάρχουν κανονισμοί, ούτε οδηγίες για κάτι τέτοιο. Σε τελική ανάλυση την ώρα που θριαμβεύεις και μάλιστα δίκαια, δε σε νοιάζει τι κάνει ο αντίπαλος. Δεν ξέρω αν ο Σαμαράς είναι αρκετά καλός ή όχι για την Εθνική από τεχνικής άποψης. Ξέρω όμως ότι παρουσιάζει αυτό το ήθος που δίνει πραγματική αξία στον αθλητισμό, έστω και σε αυτό το εμπορευματοποιημένο και, θεωρητικά, ψυχρό επίπεδο.

Η άλλη όψη της νίκης είναι πικρή. Ειδικά όταν βάζεις την οικογένειά σου σε δεύτερη μοίρα για χάρη της Εθνικής ομάδας. Διευκρινίζω: οι αδερφοί Τουρέ εκ των οποίων ο ένας, ο Γιαγιά Τουρέ, πέρασε και από τον Ολυμπιακό στο δρόμο του για τα «σαλόνια» της Ευρώπης, έχασαν τον μικρότερό τους αδερφό από καλπάζοντα καρκίνο στις 19 Ιουνίου. Η είδηση τους βρήκε λίγο μετά την ήττα της Ακτής Ελεφαντοστού από την Κολομβία. Δεν ήταν παρόντες στην κηδεία, καθώς ο πατέρας τους τούς ζήτησε να μείνουν για να στηρίξουν την ομάδα τους στο Μουντιάλ. Φαντάζομαι ότι η ήττα στο 90′ από την Εθνική μας δεν τους βοήθησε να ξεχάσουν τον πόνο τους.

Δεδομένου ότι και τα δύο αδέρφια έχουν διεθνή καριέρα στην Premiership είναι βέβαιο ότι δεν κάθησαν να παίξουν για να «πιάσουν την καλή» σε κάποια άλλη ομάδα. Όσο κοινότοπο και αν ακούγεται, έμειναν μόνο για τη φανέλα. Όπως, ας πούμε, ο Καραγκούνης. Στο τέλος της καριέρας του, αποκορύφωμα της οποίας είναι η κατάκτηση του Euro το 2004, τι περισσότερο θα μπορούσε να περιμένει από μια αξιοπρεπή εμφάνιση στο Μουντιάλ; Χρήματα; Μεταγραφή; Δεν το νομίζω. Μόνο ίσως… το ακατόρθωτο.

Τα προβλήματά μας, τα εν οίκω όπως και τα οικουμενικά, δε θα λυθούν από το Μουντιάλ. Ακόμα και αν γίνει για δεύτερη φορά το αδιανόητο. Αυτό δεν αλλάζει, όμως, το γεγονός ότι το ποδόσφαιρο είναι κάτι που ξεπερνά όλα αυτά τα πράγματα. Παρά την αδιαμφισβήτητη εκμετάλλευσή του, εμπορικά και πολιτικά, από τους ισχυρούς, έχει τη δύναμη να ενώνει ηπείρους, να αγνοεί κοινωνικές και φυλετικές διακρίσεις και να μαγεύει δισεκατομμύρια ανθρώπων. Κάθε οικονομικής στάθμης, ηλικίας, φύλου και μορφωτικού επιπέδου.

Βέβαια, εμείς μπορούμε να τα αγνοήσουμε όλα αυτά τα ρομαντικά και να εστιάσουμε στα αρνητικά. Δεν είδα, όμως, την επανάσταση να γίνεται πριν από το Μουντιάλ, ούτε νομίζω ότι η εν λόγω διοργάνωση την εμπόδισε να εκδηλωθεί. Άρα κάπου αλλού βρίσκεται το πρόβλημα. Και, εν τέλει, αν είναι φαιδρό και ανούσιο να ασχολείται κανείς με το Μουντιάλ, άλλο τόσο και περισσότερο είναι να το αντιμετωπίζει σαν αιτία των προβλημάτων μας. Ας αφήσουμε, λοιπόν, τον κόσμο να χαρεί για ένα μήνα. Έχουμε τέσσερα χρόνια μέχρι την επόμενη διοργάνωση για να σωθούμε.

(Ποδοσφαιρικό) Διάλειμμα #53

Φιλοσοφικό ποδόσφαιρο…

Με εντολή Σαμαρά

Σαμαράς

 

Ξέρετε ποιο είναι το πρόβλημα; Δεν είναι ένα βέβαια, είναι πολλά, αλλά τη δεδομένη στιγμή ένα είναι αυτό που ξεχωρίζει στη δική μου αντίληψη.

 

Είμαστε κουτσομπόληδες. Είμαστε καχύποπτοι, ενίοτε και συνομωσιολάγνοι. Αγνοούμε αυτό που είναι μπροστά στα μάτια μας, για να το «ανακαλύψουμε» ξαφνικά όταν μας το σερβίρουν με πλάγιο τρόπο. Βγήκε ξαφνικά ο Κασιδιάρης με ένα βίντεο που ξεμπροστιάζει τον ομοϊδεάτη του κ. Μπαλτάκο (αυτοί οι φασίστες είναι τίμιοι και έχουν αλληλεγγύη πάνω απ” όλα) για να δημιουργήσει σούσουρο στη συζήτηση περί άρσεως ασυλίας στη Βουλή και ξαφνικά όλοι έπεσαν από τα σύννεφα (πάλι).

 

Τι δεν καταλαβαίνουμε; Δεν γνωρίζαμε δηλαδή ότι στη ΝΔ υπάρχουν ακροδεξιά στοιχεία; Οι κκ. Πολύδωρας, Γεωργιάδης και Βορίδης διαθέτουν πλούσιο ρεπερτόριο δηλώσεων όπου εκθέτουν ανοιχτά τις «προοδευτικές» τους απόψεις, για όποιους δεν το θυμούνται.

 

Ο κ. Μπαλτάκος δεν είχε δώσει τόσο φανερές λαβές, ίσως. Μπορεί να αποτέλεσε δυσάρεστη έκπληξη για πολλούς. Αλλά οι ακροδεξιές τάσεις του Γενικού Γραμματέα της κυβέρνησης είναι μόνο η μία όψη του σκανδάλου. Υποτίθεται ότι η άλλη μεγάλη αποκάλυψη είναι ότι ο κ. Δένδιας και ο κ. Αθανασίου χρειάστηκε να πιέσουν την εισαγγελέα για να προχωρήσει σε διώξεις. Και ότι όλα αυτά έγιναν κατ” εντολή του Πρωθυπουργού.

 

Εκπλαγήκατε;

 

Ε δεν έχουμε όλοι μνήμη χρυσόψαρου σε αυτήν τη χώρα. Την ίδια κιόλας ημέρα που έγιναν οι συλλήψεις του αρχηγού και των βουλευτών της Χρυσής Αυγής σχετικά με την υπόθεση Φύσσα και την εγκληματική δράση της οργάνωσης, ο κ. Δένδιας δήλωνε πανηγυρικά:

 

Το Κράτος Δικαίου επιβάλλει τη νομιμότητα προς όλους. Η Πολιτεία, ήρθη στο ύψος των περιστάσεων και επιτέλεσε στο ακέραιο το δημοκρατικό καθήκον της. Διαβεβαιώνω την ελληνική κοινωνία ότι η έρευνα δεν σταματάει εδώ. Κατ” εντολήν του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά θα συνεχισθεί προς πάσα κατεύθυνση και θα ολοκληρωθεί.

 

Προς τι η έκπληξη, λοιπόν; Είπε ή δεν είπε ξεκάθαρα ο Δένδιας ότι ο Πρωθυπουργός έδωσε εντολή για να συνεχίσει η Δικαιοσύνη την έρευνα; Ακόμα κι αν υπήρχαν, δηλαδή, υπόνοιες για άλλες εγκληματικές ενέργειες, οι εισαγγελείς δε θα τις ερευνούσαν. Τώρα, όμως, που τους διέταξε ο Πρωθυπουργός δε θα σταματήσουν μέχρι να λάμψει η δικαιοσύνη. Όχι ότι έχει αλλάξει κάτι από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Χωρίς εντολή Πρωθυπουργού ούτε λίστα Λαγκάρντ ερευνήθηκε, ούτε Siemens, ούτε υποβρύχια. Έγιναν κάποιες επιτροπές για το θεαθήναι, κάποιες πάσες δεξιά κι αριστερά και τέλος. Υπουργοί και Πρωθυπουργοί δεν ήξεραν, δεν άκουσαν. Και δεν έδωσαν εντολή.

 

Όπως επί δύο χρόνια άφηναν τη Χρυσή Αυγή να αλωνίζει, ενώ ήξεραν. Το παρελθόν του Μιχαλολιάκου ως τρομοκράτη, τα ποινικά μητρώα των μελών της, το καθαρά ναζιστικό περιεχόμενο της ιδεολογίας, των εντύπων και των συμβόλων της οργάνωσης (μέχρι να βγει στο προσκήνιο) και τη μετέπειτα δράση της. Η Δικαιοσύνη πού ήταν; Περίμενε εντολή Σαμαρά, προφανώς.

 

Πείτε ό,τι θέλετε. Να ξέρετε, όμως, ότι δεν υπάρχει σύγχρονη δημοκρατική χώρα, η οποία να σέβεται το πολίτευμά της και στην οποία Υπουργοί ή Πρωθυπουργοί να κάνουν έστω και την παραμικρή υπόνοια υπόδειξης προς τη Δικαιοσύνη για το έργο της. Ούτε για αστείο. Γίνεται σεβαστό, έστω και για τους τύπους, αυτό που ονομάζεται διάκριση εξουσιών. «Η διάκριση των εξουσιών είναι θεμελιώδης αρχή του κράτους δικαίου» γράφει η Βικιπαίδεια. Ωστόσο, ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης κατάφερε μέσα σε μόλις τέσσερις φράσεις να επικαλεστεί το «κράτος δικαίου» και να το ακυρώσει.

 

Και ψάχνουμε μετά βίντεο από υποκλοπές και κολοκύθια. Τη στιγμή που τα λένε μέσα στα μούτρα μας και δεν αντιδρά κανείς.

 

Αντιθέτως εδώ υπερηφανευόμαστε για αυτό. Συνεχίζουμε ακόμα να καλλιεργούμε τη νοσηρή προσωπολατρεία, η οποία μαστίζει αυτόν τον τόπο από την εποχή του Όθωνα και μετά. Καλοί, κακοί, δημοκράτες, φασίστες, δεν έχει σημασία. Είτε ήταν ο βασιλιάς, είτε ο Βενιζέλος, είτε ο Παπαδόπουλος, είτε ο Ανδρέας σημασία είχε το πρόσωπο. Ο ηγέτης. Όχι οι θεσμοί. Ασφαλώς, όλες οι χώρες, λίγο-πολύ, έδιναν βάρος στους ηγέτες τους. Αυτή η τάση, όμως, έχει αρχίσει να φθίνει εδώ και δεκαετίες στις σύγχρονες δημοκρατίες.

 

Έχει πολύ ενδιαφέρον να παρατηρήσει κανείς ότι όσο πιο ψηλά βρίσκεται μια χώρα στους δείκτες διαφάνειας και δημοκρατικότητας, τόσο λιγότερο γνωστοί είναι οι ηγέτες της. Στις Σκανδιναβικές χώρες, οι Πρωθυπουργοί και οι Υπουργοί είναι σχεδόν άγνωστοι, όχι μόνο σε μας, αλλά στους ίδιους τους πολίτες. Και αυτό επειδή είναι, ουσιαστικά, υπάλληλοι των πολιτών και όχι διευθυντές τους. Στις χώρες αυτές η πολιτική δεν επικεντρώνεται στα πρόσωπα, αλλά στις ίδιες τις πολιτικές. Και οι πολιτικοί κρίνονται από τα αποτελέσματα, όχι από τις εξωσυζυγικές τους σχέσεις ή τον τσαμπουκά που πουλάνε στη Βουλή.

 

Εμείς εδώ ακόμα περιμένουμε το μεγάλο αρχηγό που θα μας οδηγήσει στη σωτηρία, το Μεσσία που θα διορθώσει τα πάντα ως εκ θαύματος, το λεβέντη που χτυπάει το χέρι στο τραπέζι, ρίχνει μια ζεϊμπεκιά και δύο-τρεις γκόμενες στην καθισιά του. Θέλουμε έναν Πατερούλη Στάλιν να επιβάλει την τάξη με την ατσαλένια του γροθιά ή έναν φωτισμένο ηγέτη, που με τη βοήθεια του Θεού θα κάνει τη θάλασσα κρασί και τα βότσαλα καρβέλια. Και θα ανοίξει διάπλατα τις πόρτες για να ξεχυθούμε ξανά στις αγορές, όπως κάποτε οι έλληνες τουρίστες παραμονές Πρωτοχρονιάς στα Harrods.

 

Γελάτε; Καλά κάνετε. Και γω γελάω με τα χάλια μας. Κάθε φορά που ακούω αυτή την ατάκα «με εντολή Σαμαρά» μού έρχεται ταυτόχρονα νευρικό γέλιο και τέλεια αποστροφή. Πάρτε το χαμπάρι. Δε χρειαζόμαστε σωτήρες, χρειαζόμαστε θεσμούς που να λειτουργούν ανεξάρτητα από πρόσωπα και κόμματα. Αλλά και να θέλαμε ένα σωτήρα, τίποτα δε δείχνει ότι μπορεί να υπάρξει πια. Οι καιροί άλλαξαν και απαιτούν πολίτες που είτε θα έχουν ενεργό ρόλο ή θα καταλήξουν σαν πρόβατα στο μαντρί. Ακολουθώντας τυφλά τον όποιο επίδοξο ηγέτη.

 

Μουσικό Διάλειμμα #52

Καρκίνος


Ευρωπαίος Υπουργός Υγείας 21ου αιώνα

Κόλλησα πάλι. Θα περίμενε κανείς να γράψω για κάτι πιο επίκαιρο, για την απειλή πολέμου στην Ουκρανία, για το «ποτάμι» του Σ. Θεοδωράκη, κάτι πιο φρέσκο, τελοσπάντων.

Έλα, όμως, που κάθε φορά που κάθομαι να σκεφτώ μου έρχεται στο νου αυτή η ηλίθια φάτσα, που μέχρι πριν από λίγα χρόνια πλασάριζε ελληνολαγνεία σε έντυπη μορφή με το κιλό, ενώ αποστρεφόταν μετά βδελυγμίας τη Νέα Δημοκρατία. Και σήμερα; Είναι Υπουργός Υγείας στην κυβέρνηση του πρώην μισητού του κόμματος και βγάζει αποφάσεις που επηρεάζουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.

Έλα που διαβάζοντας τη δήλωσή του, όχι σε κάποιο εγχώριο μέσο αλλά στην Washington Post παρακαλώ, ένοιωσα να πνίγομαι, να με πιάνει δύσπνοια κυριολεκτικά. Δεν μπορούσα καν να σχολιάσω στην αρχή, πόσω μάλλον να γράψω χωρίς να καταλήξει το κείμενο σε μια σειρά από βρισιές.

Τα επείγοντα περιστατικά αντιμετωπίζονται ακόμα στα δημόσια νοσοκομεία, είπε, ανεξάρτητα από το αν είναι ασφαλισμένος ο ασθενής ή όχι. «Όμως, ασθένειες όπως ο καρκίνος δε θεωρούνται επείγουσες εκτός αν είσαι σε τελικό στάδιο.»

Απέφυγα επιμελώς να αναφερθώ σε αυτή τη δήλωση, αλλά δε γίνεται, σκοντάφτω νοερά πάνω στο βουναλάκι που προσπάθησα να χώσω κάτω από το χαλί. Το χρωστώ στους ανθρώπους μου που έχω χάσει, σε αυτούς που το πάλεψαν και το παλεύουν και περισσότερο ακόμα στους αγνώστους που χάνονται και θα χαθούν, επειδή ένας αχρείος τηλεπωλητής τους στερεί το πιο βασικό ανθρώπινο δικαίωμα.

Δυστυχώς ο καρκίνος, μαζί με τις καρδιοπάθειες και τα εγκεφαλικά, είναι η μάστιγα της εποχής. Θα δυσκολευτεί κανείς να βρει κάποιον που δεν έχει χάσει κοντινό του πρόσωπο από αυτή την ασθένεια. Και όπως ξέρουμε όλοι, το τελικό στάδιο του καρκίνου έχει μία μόνο κατάληξη.

Τι λέει, ουσιαστικά, ο αξιότιμος Υπουργός Υγείας; Πως αν δεν πεθαίνει ο ανασφάλιστος, δεν του καλύπτει τη θεραπεία το κράτος. Σε μια χώρα όπου το ποσοστό ανεργίας φλερτάρει με το 30% και οι μακροχρόνια άνεργοι αυξάνονται συνεχώς, η ούτως ή άλλως απάνθρωπη αυτή πρακτική γίνεται δολοφονική.

Ίσως κ. Υπουργέ να σας παρεξήγησα. Ίσως να μη γνωρίζετε τι είναι ο καρκίνος και πόσο επείγουσα είναι η ανάγκη της αντιμετώπισής του. Θα σας το εξηγήσω:

Καρκίνος είναι μια πάθηση κατά την οποία μεταλλαγμένα, καρκινικά κύτταρα που υπάρχουν σε κάθε άνθρωπο αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα. Για κάποιο λόγο οι μηχανισμοί του οργανισμού μας αδυνατούν να τα εξοντώσουν, όπως γίνεται κανονικά, και αυτά αρχίζουν να συσσωρεύονται και να σχηματίζουν έναν όγκο. Ο μόνος λόγος ύπαρξης των κυττάρων αυτών είναι να αναπαράγονται εις βάρος όλων: της λειτουργίας που όφειλαν να εκτελούν, των γειτονικών τους υγιών κυττάρων και, τελικά, του ίδιου του οργανισμού που τα γέννησε και τα φιλοξενεί. Ο όγκος μεγαλώνει, ο καρκίνος εξαπλώνεται και σε άλλα όργανα και τελικά ο οργανισμός παραλύει και πεθαίνει. Μαζί με αυτόν και ο καρκίνος που τον κατέστρεψε.

Δεν υπάρχει θέμα «μη επείγουσας» ασθένειας. Αν έχεις καρκίνο και δεν τον αντιμετωπίσεις, πεθαίνεις. Αν περιμένεις το τελικό στάδιο είναι ήδη αργά.

Γιατί να μπείτε στον κόπο και στα έξοδα τότε κ. Υπουργέ; Γιατί δε νομιμοποιείτε απλά την ευθανασία; Να ορίσετε μια μέρα της εβδομάδας κατά την οποία μπορούν να έρχονται οι καρκινοπαθείς για να τους βγάζετε από τη μιζέρια τους. Και γιατί να περιορίζεστε; Μπορείτε να ανοίξετε αυτή την υπηρεσία και σε άλλες περιττές για το κράτος ομάδες, όπως είναι οι χαμηλοσυνταξιούχοι, οι άνεργοι, τα άτομα με ειδικές ανάγκες, οι ομοφυλόφιλοι και οι μετανάστες.

Ξέρετε, επειδή ο κ. Γεωργιάδης είναι γραφικός έχουμε συνηθίσει να τον παίρνουμε στο ψιλό, να τον λέμε «Μπουμπούκο» ή «Άδωνι» περιπαικτικά και να μην του δίνουμε σημασία. Ωστόσο, αν εξαρτάται η ζωή και η υγεία σου από αυτόν, τότε το θέμα παύει να είναι αστείο.

Ίσως το μόνο αστείο της υπόθεσης είναι η διάψευση από τον ίδιο του δημοσιεύματος της Washington Post, όταν έγινε σάλος στο Διαδίκτυο με τη δήλωσή του. Περίμενα πώς και πώς να ακολουθήσει και η απειλή της μήνυσης, αλλά φαίνεται ότι ο κ. Γεωργιάδης δεν είναι τόσο σκληρός όσο στάθηκε ο κ. Δένδιας απέναντι στη βρετανική Guardian.

Μαζί με τη διάψευση ήρθε και ο ισχυρισμός ότι απλά αναφερόταν στο σημερινό σύστημα ως έχει και ότι αυτό θα βελτιωθεί από το νέο ΠΕΔΥ. Δεν μπορεί κανείς παρά να αναρωτηθεί πώς θα γίνει αυτό τη στιγμή που περικόπτονται συνεχώς τα κονδύλια για την Υγεία και οι 2.300 γιατροί του ΠΕΔΥ προφανώς δεν αρκούν για να καλυφθεί όλη η χώρα.

Φυσικά, δεν προκάλεσε μόνος του ο Γεωργιάδης αυτό το χάος. Οι καρκινοπαθείς πληρώνουν με τις ζωές τους εδώ και χρόνια τα πειράματα και τις αλχημείες των προκατόχων του με τις συνταγογραφήσεις, τις οφειλές των ταμείων και τα γενόσημα, που είχαν ως αποτέλεσμα να δημιουργούνται μοιραίες ελλείψεις φαρμάκων. Και εδώ το «μοιραίες» δεν είναι απλό σχήμα λόγου.

Ο ισχυρισμός, όμως, ότι το σύστημα καλύπτει αυτή τη στιγμή τους ανασφάλιστους πολίτες έστω και όταν κινδυνεύει η ζωή τους είναι ολότελα ψευδής. Η αλήθεια, όπως την εκθέτει το Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο, είναι πως όσοι επιχειρήσουν να νοσηλευτούν όντας ανασφάλιστοι θα αντιμετωπίσουν ένα τείχος γραφειοκρατίας. Στην καλύτερη περίπτωση θα αναγκαστούν να εγγυηθούν ότι θα καλύψουν όλα τα έξοδα. Αν δεν μπορέσουν, οι οφειλές μεταφέρονται στην εφορία με άμεση συνέπεια να συλληφθούν αργότερα για χρέη προς το Δημόσιο.

Δεν περιθάλπετε δωρεάν κανέναν, κ. Υπουργέ. Υποθηκεύετε ανθρώπους.

Όσο και να θέλετε να κρυφτείτε πίσω από τις δικαιολογίες και τις διαψεύσεις, όμως, δεν μπορείτε. Όταν σας έθεσε ο κ. Παπαδάκης την περίπτωση της σύλληψης 80χρονης με Αλτσχάιμερ και τριπλό μπάι-πας για χρέη προς το Δημόσιο, το βασικό επιχείρημά σας ήταν «Τι θέλετε κύριε Παπαδάκη, να… μην κυνηγάει το κράτος αυτούς που του χρωστάνε;«

Μου θύμισε πολύ έντονα την επιχειρηματολογία του πρώην και νυν ομόσταβλού σας κ. Βορίδη, που επικροτούσε την κατάσχεση κατοικίας πολύτεκνου για χρέος 2.000 Ευρώ, αλλά ταυτόχρονα υποστήριζε ότι το πρόβλημα της χώρας δε θα λυνόταν με την αντίστοιχη διεκδίκηση των οφειλών 500 μεγαλοφειλετών.

Δεν είναι ποτέ τυχαία η επιλογή ασυνείδητων ανθρώπων, χωρίς ίχνος αξιοπιστίας και αξιοπρέπειας, οι οποίοι είναι διατεθειμένοι για μια καρέκλα να προσχωρήσουν εν μία νυκτί εκεί όπου προηγουμένως έφτυναν για να κάνουν τέτοιες δηλώσεις και να (φαίνεται ότι) λαμβάνουν τέτοιες αποφάσεις. Τέτοιοι άνθρωποι υπάρχουν μόνο για να εξυπηρετούν τον εαυτό τους και τους σκοπούς όσων τους χρησιμοποιούν για να κάνουν τις βρωμοδουλειές τους.

Με άλλα λόγια ζουν, δρουν και πολλαπλασιάζονται εις βάρος όλων των άλλων. Κάτι σαν τον καρκίνο.

Μουσικό Διάλειμμα #51

Παρουσίαση – Οι Αρνήσεις μιας Ημέρας

Οι Αρνήσεις μιας Ημέρας

Χρειάζεται πολλή θέληση για να κυκλοφορήσεις ποιητική συλλογή στις μέρες μας, στην Ελλάδα, αν δεν είσαι επίδοξος «καλλιτέχνης» με λυμένο το πρόβλημα διαβίωσης. Αυτό το καταλαβαίνει λίγο-πολύ ο καθένας, πόσω μάλλον αν έχει την τύχη να γνωρίζει τον ποιητή και να έχει εικόνα για τον αγώνα που αυτός έχει δώσει, σε δημιουργικό και σε προσωπικό επίπεδο, ώστε να φθάσει το πόνημά του σε έναν εκδοτικό οίκο. Και ο εκδοτικός οίκος με τη σειρά του, να το αντιμετωπίσει σαν κάτι περισσότερο από μια ξερή οικονομική συναλλαγή.

Οι «Αρνήσεις» είναι το προϊόν μιας δημιουργικής διεργασίας σε βάθος δεκαετίας, με διακοπές, επανεκκινήσεις και αδιέξοδα σαν αυτά που αντιμετωπίζει ο ανώνυμος «πρωταγωνιστής» των ποιημάτων που μοιάζει να είναι τόσο ο ίδιος ο Ηλίας, όσο και ο καθένας μας. Εύχομαι η συλλογή αυτή να βρει το δρόμο της σε όσο το δυνατόν περισσότερα χέρια, όχι επειδή τυγχάνει ο Ηλίας να είναι φίλος, αλλά επειδή το αξίζει.

Σας παραθέτω την κριτική της Κρις Λιβανίου από το ιστολόγιο «στίγμαΛόγου».

«Οι αρνήσεις μιας ημέρας» του Ηλία Παππά

Το πρώτο ενδιαφέρον σημείο στην καινούρια συλλογή του (δικού μας, εδώ) Ηλία Θ. Παππά Οι αρνήσεις μιας Ημέρας είναι η δομή τους: εικοσιτέσσερα ποιήματα, ένα για κάθε ώρα της ημέρας. Ο αντικειμενικός ρυθμός λοιπόν του ανά μία ώρα ποιήματος έρχεται να συναντήσει τον εσωτερικό ρυθμό των ποιημάτων, την αυθύπαρκτη παρουσία τους στον χώρο και τον χρόνο για να συγχρονιστούν τελικά σε ένα αρμονικό αποτέλεσμα.

Είναι μια ποιητική συλλογή της αγωνίας και του λαβυρίνθου, του εσωτερικού και εξωτερικού χάους, κάποιες φορές σαν ένας εφιάλτης που, ξυπνώντας, ανακαλύπτει κανείς ότι συνεχίζεται και στην εκτός μυαλού πραγματικότητα. Και υπάρχει το εξής παράδοξο: ενώ ο ποιητής διαπιστώνει την πλήρη ανατροπή των δεδομένων του, ακουμπάει πάνω τους ένα διαυγές βλέμμα συνειδητοποίησης, σχεδόν αποστασιοποίησης. Η έννοια του λαβυρίνθου εμφανίζεται σαν μια θεματική που επανέρχεται σε όλη την έκταση της συλλογής, όχι σαν ρεφρέν, αλλά σαν κάτι που εξελίσσεται και ξεδιπλώνεται για να γίνει στο τέλος ένα lightmotiv και μια συνθήκη προσέγγισης: «Ανοίγω την πόρτα χωρίς να ξέρω ποιος είναι ο δρόμος / και ποιος ο λαβύρινθος.»[1], «Μπλέχτηκαν οι λεωφόροι και τα σοκάκια / η νύχτα με τη μέρα»[2], «Άξαφνα τα ανάποδα έχουν γίνει κανονικά / και τα εμμέσως πλην σαφώς δεν βγάζουν νόημα.»[3]

Η προσπάθεια που γίνεται να εξημερωθεί το χάος του χώρου, αλλά και του χρόνου, καταλήγει σε μια έκρηξη αγωνίας που πάει πιο μακριά από την συνήθη αβεβαιότητα. Αυτό που ωστόσο παραμένει είναι η διαύγεια της προσέγγισης του ποιητή: σαν να είναι θεατής της ίδιας του της πραγματικότητας. Το εγώ βρίσκεται στο φόντο, η πρώτη εικόνα είναι μια ποίηση ελάχιστα προσωποκεντρική, σαν να αποβλέπει σε μια οικουμενική διάσταση. Στην συνέχεια όμως και καθώς η μέρα κυλάει και πλησιάζουν τα μεσάνυχτα των προσωπικών δαιμόνων και των φαντασμάτων, το εγώ επανέρχεται στο προσκήνιο, επιχειρεί να γίνει άξονας, να αποτελέσει αυτή τη σταθερά που λείπει για να έχει αυτό το προσωπικό σύμπαν νόημα.

Ο έρωτας δεν υπάρχει ούτε ως υποψία. Δεν είναι προσδοκία, δεν είναι όνειρο, δεν μπαίνει καν στην εξίσωση. Η συναισθηματική φόρτιση προέρχεται από το άγχος της ατομικότητας, την απώλεια σταθερών σε ατομικό επίπεδο: ο άνθρωπος στα ποιήματα αυτά είναι μόνος. Δεν είναι σύνηθες να συναντά κανείς στην ποίηση προσωπική αναζήτηση που να μην εμπεριέχει τον Άλλο είτε ως πραγματικότητα άρρηκτα δεμένη με τον εαυτό, είτε έστω ως υπόθεση, ως μελλοντική συνθήκη. Το αποτέλεσμα είναι μια πρωτόγνωρη γύμνια, ένας άδειος χώρος, ούτε καν κενό αλλά κάτι ακόμα ριζικότερο: μια απουσία σαν διαμελισμός. Ό,τι συμπέρασμα και να προκύπτει από αυτή την αλληλουχία, αρχίζει και τελειώνει στον άνθρωπο, οι απαντήσεις, αν μπορούν να εκληφθούν ως τέτοιες, μπορούν να βρεθούν μόνο στο περίγραμμα του ατόμου: «Μα δεν αρκεί να σφραγίσεις τα αδιέξοδα / για να βγεις από τον λαβύρινθο.»

Κρις Λιβανίου

[1] Ηλίας Παππάς, Οι αρνήσεις μιας Ημέρας, εκδόσεις Στοχαστής, Αθήνα, 2013, σελ. 9.
[2] op.cit. σελ. 10.
[3] op.cit. σελ. 12.

 

Ακολουθούν τρία ποιήματα από τη συλλογή:

 

09:00

 

(άγουρο ξύπνημα, άνευ ονείρου)

 

Όσο στέκομαι και την κοιτάζω δεν θα βγάλει άχνα

η παλιά, μισοτελειωμένη ζωγραφιά.

 

Οι σκόρπιες μολυβιές, οι πολύχρωμες μουντζούρες

δε χαρίζουν εικόνα – μόνο πάνω, ψηλά

κάτι σαν ουρανός απλώνεται

την ώρα που κάτω, χαμηλά, κάτι σαν άνθρωπος ή σκύλος

πάει να ξεκινήσει.

 

Απ’τον ορίζοντα – αν είναι – αχτίδες ή βέλη ρέουν

στην ανοικτή παλάμη της γης

και γύρω τριγύρω στο σπίτι – αν είναι -

χορεύει ο φαφούτης φράχτης μες στα αγριόχορτα.

Ανοίγω την πόρτα χωρίς να ξέρω ποιος είναι ο δρόμος

και ποιος ο λαβύρινθος.

 

17:00

 

(κομπολόι κόμπλεξ, στο βάθος σύνορα)

 

Χρόνια πολλά μετά μ” άγνωστα δέντρα θα καπνίζουμε

και μ” άρρωστο αέρα θα συζητάμε,

σε ξένη συντροφιά

στα καλντερίμια και στα σταυροδρόμια.

 

Με καινούριες πραμάτειες και δώρα

άλλοτε γονυπετείς

άλλοτε “μοβόροι

δεξιά κι αριστερά θα μοιράζουμε ό,τι μας ξέμεινε

απ” την πατρίδα

 

(ας πούμε ελλάδα την ελλάδα).

 

Τα βράδια γύρω απ” τις φωτιές του γέλιου

θα δίνουμε άφεση σε όσους πλανεύτηκαν

από το καμπουρόσωμά της

ή το σκαμμένο πρόσωπο της ακμής,

αλλά και σε όσους την κυνήγησαν σαν μια τρέλα εφηβική,

μια επιπόλαιη αλήθεια

που φούσκωσε λαίμαργα το πάθος κι ύστερα, τάχα

ξεμπρόστιασε η εμμονή.

 

19:00

 

(επιφοίτηση, τηλεγραφείο εκτός τόπου και χρόνου)

 

Ίσα που προλαβαίνω να ειδοποιήσω το παρελθόν:

 

«ΟΛΑ ΠΗΓΑΝ ΣΤΡΑΒΑ. ΣΤΟΠ.

ΣΟΣ ΣΟΣ ΣΤΟΠ.

ΜΗΝ ΕΡΘΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΕΔΩ. ΣΤΟΠ.

ΚΟΦΤΕΡΑ ΒΡΑΧΙΑ. ΣΤΟΠ.

ΑΦΑΝΗ. ΣΤΟΠ.

ΑΙΧΜΗΡΑ ΝΕΡΑ. ΣΤΟΠ.

ΚΕΝΟ. ΠΟΛΥ ΚΕΝΟ. ΣΤΟΠ.

ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΤΟΥ ΚΕΝΟΥ».

 

Στοπ.