ΟΧΙ – Υστερόγραφο για το τελεσίγραφο

Η Καθημερινή 28/10/1940

Σαν υστερόγραφο στη χθεσινή μου ανάρτηση και αφού διάβασα αρκετά σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με το θέμα, πιστεύω ότι είναι σκόπιμο να καταρρίψω ένα μύθο που δημιουργήθηκε για να… καταρρίψει έναν άλλο μύθο. Όλοι οι λαοί έχουν και διατηρούν ιστορικούς μύθους, ακόμα και σχετικά νέα έθνη όπως οι ΗΠΑ, πόσω μάλλον η Ελλάδα της οποίας η ιστορία μετρά χιλιετηρίδες και όχι αιώνες. Αυτό δεν είναι κάτι μεμπτό ή περίεργο.

Το μεμπτό είναι να καταφεύγουμε στη διάψευση των πάντων χωρίς να μπαίνουμε στον κόπο να κάνουμε την προσωπική μας έρευνα ή να βασιστούμε σε κάποια αξιόπιστη πηγή.

Εν προκειμένω, έχουμε να κάνουμε με το περίφημο «ΟΧΙ» του Μεταξά. Μια γρήγορη αναδρομή στη Wikipedia μάς αποκαλύπτει ότι η απάντηση του δικτάτορα στον Ιταλό πρέσβη, Εμμανουέλε Γκράτσι, ήταν στα Γαλλικά: «Alors, c’est la guerre» (ή όπως αποδίδεται στα Ελληνικά «Αυτό σημαίνει πόλεμος»).

Πολλοί, λοιπόν, στο πνεύμα των ημερών σπεύδουν να… καταδικάσουν το «όχι» απ’ όπου κι αν προέρχεται.

Ωστόσο, η συζήτηση των δύο ανδρών δεν ολοκληρώθηκε εκεί. Το απόσπασμα από το βιβλίο του ίδιου του Γκράτσι «Η αρχή του τέλους – η επιχείρηση κατά της Ελλάδος» είναι διαφωτιστικό:

Μόλις καθίσαμε, και επειδή η ώρα ήταν λίγα λεπτά μετά τις 3, του είπα αμέσως ότι η Κυβέρνησίς μου, μου είχε αναθέσει να του εγχειρίσω προσωπικά ένα κείμενο, που δεν ήτο τίποτε άλλο, παρά το τελεσίγραφον της Ιταλίας προς την Ελλάδα, με το οποίον η Ιταλική Κυβέρνηση απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση των στρατευμάτων της στον Ελληνικό χώρο, από τις 6 π.μ. της 28/10/1940. Ο Μεταξάς άρχισε να το διαβάζει. Μέσα από τα γυαλιά του, έβλεπα τα μάτια του να βουρκώνουν. Όταν τελείωσε την ανάγνωση με κοίταξε κατά πρόσωπο, και με φωνή λυπημένη αλλά σταθερή μου είπε:
-Μεταξάς: Λοιπόν έχουμε πόλεμο.
-Γκράτσι: Όχι απαραίτητα Εξοχότατε. Η ιταλική κυβέρνηση ελπίζει ότι θα δεχθείτε την αξίωσίν της και θ’ αφήσετε τα ιταλικά στρατεύματα να διέλθουν δια να καταλάβουν τα στρατηγικά σημεία της χώρας.
-Μεταξάς: Και ποια είναι τα στρατηγικά αυτά σημεία, περί των οποίων ομιλεί η διακοίνωσις;
-Γκράτσι: Δεν είμαι εις θέσιν να σας είπω, Εξοχότατε. Η Κυβέρνησίς μου δεν με ενημέρωσε… Γνωρίζω μόνον ότι το τελεσίγραφο εκπνέει εις τας 6 το πρωί.
-Μεταξάς: Εν τοιαύτη περιπτώσει η διακοίνωσις αυτή αποτελεί κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας εναντίον της Ελλάδος.
-Γκράτσι: Όχι, Εξοχότατε. Είναι τελεσίγραφον.
-Μεταξάς: Ισοδύναμον προς κήρυξιν πολέμου.
-Γκράτσι: Ασφαλώς όχι, διότι πιστεύω ότι θα παράσχετε τας διευκολύνσεις, τας οποίας ζητεί η κυβέρνησίς μου.
-Μεταξάς: ΟΧΙ! Ούτε λόγος δύναται να γίνη περί ελευθέρας διελεύσεως. Ακόμη όμως και αν υπετίθετο ότι θα έδιδα μια τοιαύτην διαταγήν (την οποίαν δεν είμαι διατεθειμένος να δώσω), είναι τώρα τρεις το πρωί. Πρέπει να ετοιμασθώ,να κατέβω εις τας Αθήνας, να ξυπνήσω τον Βασιλέα, να καλέσω τον Υπουργόν των Στρατιωτικών και τον αρχηγόν του Γενικού Επιτελείου, να θέσω εις κίνησιν όλες τος στρατιωτικές τηλεγραφικές υπηρεσίες, έτσι που μια τέτοια απόφασις να γίνει γνωστή στα πλέον προκεχωρημένα τμήματα των συνόρων. Όλα αυτά είναι πρακτικώς αδύνατα. Η Ιταλία, η οποία δε μας παρέχει καν τη δυνατότητα να εκλέξωμε μεταξύ πολέμου και ειρήνης, κηρύσσει ουσιαστικώς τον πόλεμον εναντίον της Ελλάδος.
(μετά από μια σύντομη παύση)
-Μεταξάς: Πολύ καλά λοιπόν, έχομεν πόλεμον.

Νομίζω πως η «επέτειος του Όχι» είναι πιο πρακτική σαν ονομασία από την «επέτειο του Αλόρ, σε λα γκερ». Ίσως για αυτό δεν μνημονεύεται η πρώτη απάντηση του Μεταξά και έμεινε στην Ιστορία το εμφατικό «όχι» που ακολούθησε.

Κάτι άλλο που διάβασα επίσης είναι ότι μόνο στην Ελλάδα γιορτάζουμε την είσοδό μας στον πόλεμο και όχι το τέλος του. Αυτό είναι όντως αξιοσημείωτο, ωστόσο έχει εξήγηση. Η ημέρα που η Ελλάδα, δια στόματος ενός δικτάτορα, είπε όχι στις απαιτήσεις ενός άλλου δικτάτορα, δεν σηματοδότησε μόνο την περήφανη στάση μιας μικρής χώρας απέναντι σε μια μεγαλύτερη και ισχυρότερη. Ήταν επίσης η αρχή της πρώτης ήττας του Άξονα στον Β’ Παγκόσμιο, με ψυχολογικές και στρατηγικές συνέπειες που είναι δύσκολο να εκτιμηθούν πλήρως. Όπως υποδηλώνει και ο τίτλος του βιβλίου του Γκράτσι, οι φιλοδοξίες και το γόητρο του Μουσολίνι (καθώς και μεγάλο μέρος του στρατού του) δέχθηκαν τεράστιο πλήγμα. Ήταν ακόμα η αφορμή για να ενωθεί, έστω και για λίγα χρόνια, μια διχασμένη Ελλάδα για έναν ιερό σκοπό.

Για να μιλήσουμε και με εντελώς πρακτικούς όρους, η ήττα των Ιταλών δεν σφραγίστηκε σε κάποια συγκεκριμένη ημερομηνία. Η «εαρινή επίθεσή» τους απέτυχε παταγωδώς και ατόνησε σιγά-σιγά μέχρι να ανανεωθεί, αφού πια οι Γερμανοί είχαν αποκόψει τον ελληνικό στρατό και δεν υπήρχε άλλη λύση από την παράδοση. Δεν υπήρχε, λοιπόν, κάποια πιο ταιριαστή ημερομηνία για εορτασμό από την 28η. Η οποία, μάλιστα, γιορτάστηκε ήδη από την επόμενη χρονιά, το 1941, αψηφώντας τις δυνάμεις κατοχής και κάθε χρονιά έκτοτε μέχρι σήμερα.

Το σύνθημα του "Όχι" είχε επικρατήσει ήδη από την Άνοιξη του '41, με την επίθεση των Γερμανών.

Το σύνθημα του «Όχι» είχε επικρατήσει ήδη από την Άνοιξη του ’41, με την επίθεση των Γερμανών.

Ίσως την καλύτερη και απλούστερη ερμηνεία για τη σημασία της επετείου, να την έδωσε ο Γιώργος Σεφέρης:
«Όταν ήρθε η 28η, δεν μπόρεσε να ιδεί ότι τότε μόνο, και όχι στις εορτές του Σταδίου, ολόκληρος ο λαός ήταν μαζί του, μαζί με την απάντηση που έδωσε στον Grazzi την αυγή. Δεν μπόρεσε να καταλάβει ότι η ημέρα εκείνη δεν επικύρωνε αλλά καταργούσε την 4η Αυγούστου»

Διάλειμμα #45

Advertisements

Γιατί όχι;

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στο θρόνο του. Ε όχι.

Και να που η πολιτική ηγεσία του «ναι σε όλα» γιορτάζει και πάλι το «όχι». Η ζωή (άρα και η Ιστορία) είναι γεμάτη από τέτοιες μικρές και μεγάλες ειρωνείες. Σε κάνει να αναρωτιέσαι σοβαρά τι θα έκαναν οι τιμημένοι ηγέτες του έθνους που βρίσκεται σήμερα στο έλεος της κρίσης, εάν ήταν στη θέση του Ιωάννη Μεταξά το 1940. Πιστεύετε πραγματικά ότι θα έλεγαν το «όχι»; Η απάντηση ίσως δεν είναι και τόσο απλή.

Υπάρχει λόγος σοβαρός που η εκάστοτε κυβέρνηση δεν νιώθει καμία τύψη όταν πρόκειται να κόψει κονδύλια από την Παιδεία, όταν προωθεί ερμηνείες της Ιστορίας δήθεν προοδευτικές  και δεν αφήνει περιθώρια για μια πιο ορθολογική, αλλά όχι ισοπεδωτική μελέτη και διδασκαλία της. Ο λόγος είναι ότι η σωστή διδασκαλία της Ιστορίας σε βοηθά να μαθαίνεις να σκέφτεσαι και, κυρίως, να αμφισβητείς. Αντίθετα, οι ψευτοπροοδευτικοί αριστεροί σαν την κα. Ρεπούση, προτιμούν να θάβουν ό,τι μας ενοχλεί κάτω από το χαλί στο όνομα τίνος, άραγε; Της φιλίας των λαών; Αν έχω μάθει κάτι σε αυτή τη ζωή είναι ότι η φιλία που βασίζεται στο ψέμα δεν μπορεί να έχει καλό τέλος.

Μόνο αν έρθουμε αντιμέτωποι με τα γεγονότα και αναζητήσουμε την αλήθεια, απαλλαγμένοι όσο γίνεται από προκαταλήψεις και ιδεοληψίες, μπορούμε να μάθουμε κάτι χρήσιμο για την ταυτότητά μας και για τη θέση μας στον κόσμο. Διαφορετικά, θα ζούμε ο καθένας στο χρωματιστό συννεφάκι της επιλογής του και θα πέφτουμε από αυτό με κάθε ευκαιρία. Ας επανέλθουμε στην Ιστορία, λοιπόν.

Όταν ήμασταν παιδιά μας έμαθαν ότι ο Ιωάννης Μεταξάς είπε το περήφανο «όχι» στις δυνάμεις του Άξονα. Κανείς δεν μας ανέφερε τότε τι ακριβώς ήταν ο Μεταξάς, ούτε τους λόγους που τον οδήγησαν στην ιστορική απάντηση. Γίνεται ένας κατά τεκμήριο γερμανόφιλος δικτάτορας, ένας φασίστας, να πει «όχι» στους ομοίους του; Γίνεται. Ο Μεταξάς μπορεί να ήταν πολλά πράγματα, αλλά δεν ήταν ηλίθιος (όπως κάποιοι άλλοι της συνομοταξίας του, τους οποίους μερικοί μνημονεύουν ακόμα).

Πρώτον, γνώριζε ότι ο στρατός στο μεγαλύτερο μέρος του διαφωνούσε με την αποδοχή της απαίτησης του Μουσολίνι. Ακόμα και όσοι είχαν παρόμοιες αντιλήψεις με τον ίδιο θα δυσκολεύονταν να καταπιούν την απίστευτη πρόκληση των Ιταλών με τον τορπιλισμό της Έλλης (και την ακόλουθη απόπειρα τορπιλισμού δύο επιβατικών πλοίων) το Δεκαπενταύγουστο του 1940 στην Τήνο. Το ίδιο, φυσικά, ίσχυε και για την κοινή γνώμη.

Δεύτερον, ο Μεταξάς ήταν στρατιωτικός με μεγάλη αντίληψη της στρατηγικής και των γεωπολιτικών ισορροπιών. Μπορεί ο ίδιος να ήθελε την Ελλάδα να στηρίζει το Γ’ Ράιχ, αλλά πίστευε ότι ως ναυτική δύναμη ανήκε αναγκαστικά στη σφαίρα επιρροής της Μεγάλης Βρετανίας. Αυτοί είναι εν συντομία οι λόγοι που οδήγησαν τον Μεταξά στην ιστορική απόφαση και όχι ο υπέρμετρος ηρωισμός του. Σίγουρα όλα αυτά δεν είναι καθόλου ρομαντικά και ίσως να μην ικανοποιούν όποιον ντε και καλά θέλει να τα βάφει όλα άσπρα-μαύρα. Τίποτα, όμως, δεν είναι απόλυτο, ούτε καν οι λόγοι που οδηγούν σε ένα μονολεκτικό, κάθετο «όχι».

Και εδώ εντοπίζεται το πρόβλημα. Αν αποδεχθούμε ότι ένας φασίστας μπορεί να πάρει μια έντιμη, ηθική, γενναία απόφαση (έστω και αναγκαστικά), γυρίζοντας το νόμισμα αντιλαμβανόμαστε ότι εξίσου εύκολα ένας δημοκράτης μπορεί να πάρει τις χειρότερες αποφάσεις με την πρόφαση της «λαϊκής εντολής». Και τι θα γίνει αν ξαφνικά ο καθένας το συνειδητοποιήσει κι αρχίσει να κρίνει τα πράγματα όχι από τις ταμπέλες που τους κολλάμε, αλλά από το περιεχόμενο ή το αποτέλεσμα;

Τι θα γίνει εάν αρχίσει να σκέφτεται;

Διάλειμμα #44

Αντί για μουσικό διάλειμμα προτίμησα αυτή τη φορά ένα αφιέρωμα σε ένα σχετικά άγνωστο επεισόδιο του Ελληνοϊταλικού πολέμου που μου επισήμανε μια φίλη. Αξίζει πολύ περισσότερο να αφιερώσετε εδώ μια ώρα αντί να παρακολουθήσετε μια ακόμα κενή, πριβέ παρέλαση από το θίασο που κυβερνά αυτή τη χώρα:

Ο λόγος του Βασιλιά

Ο λόγος του ΒασιλιάΔεν μας έφθαναν όλα μας τα προβλήματα, έχουμε και τους μονάρχες να κάνουν δηλώσεις.

Τι μας νοιάζει για το τι λέει ο βασιλιάς της Ολλανδίας στο Κοινοβούλιο της χώρας του; Για την ακρίβεια ποιος θυμάται καν ότι η Ολλανδία έχει ακόμα βασιλιά;

Κι όμως, μόνο διαβάζοντας τέτοια «ψιλά» των ειδήσεων θα μπορέσουμε να πάρουμε μια ιδέα για το μέγεθος των αλλαγών που έρχονται. Οι οποίες αλλαγές, το έχουμε ξαναπεί, δεν αφορούν μόνο τη «διεφθαρμένη» Ελλάδα των τεμπέληδων και των φοροφυγάδων.

Αφορούν όλο τον κόσμο, εκτός από τις χώρες που δε διαθέτουν κάποιο οργανωμένο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Αυτές που ως τώρα θεωρούνταν υποανάπτυκτες, αλλά που όπως φαίνεται αποτελούν το πρότυπο ανάπτυξης του νεοφιλελευθερισμού.

Ο βασιλιάς της Ολλανδίας ανακοίνωσε ούτε λίγο, ούτε πολύ, το τέλος του κοινωνικού κράτους σε μια χώρα η οποία μέχρι πρόσφατα μας έκανε μάθημα δημοσιονομικής διαχείρισης. Προτού, βέβαια, αρχίσουν να φαίνονται τα πρώτα σύννεφα στην οικονομία της. Ή, μάλλον, προτού παραδεχθεί η κυβέρνηση της Ολλανδίας ότι υπάρχει πρόβλημα.

Εάν η υψομετρικά υποβαθμισμένη, αλλά οικονομικά ανεπτυγμένη αυτή χώρα αντιμετωπίζει τέτοιο θέμα, χωρίς τις παθογένειες που ταλαιπωρούν την Ελλάδα, τότε τι ελπίδα θα είχαμε εμείς να αποφύγουμε το αδιέξοδο;

Προφανώς καμία. Ακόμα και αν διορθώνονταν όλα τα κακώς κείμενα δεκαετιών εν μία νυκτί. Ακόμα και αν δεν υπήρχαν ποτέ. Ακόμα κι αν πλήρωνες τους φόρους σου, δόλιε φοροφυγά. Ακόμα κι αν δούλευες νυχθημερόν, τεμπέλη δημόσιε υπάλληλε. Ακόμα κι αν έκοβες αποδείξεις ανεύθυνε ταξιτζή.

Τι όμορφα που καταρρέει όλο το ενοχικό κατασκεύασμα το οποίο με τόσο κόπο έχουν χτίσει οι κυβερνήσεις της κρίσης για να αποποιηθούν τις ευθύνες τους, αλλά παράλληλα και για να αποκρύψουν αυτό που πλέον αναγκάζονται άλλοι να παραδεχθούν: ότι το σύστημα δε λειτουργεί.

Όχι το κρατικοδίαιτο-πελατειακό σύστημα της Ελλάδας, αλλά το οικονομικό σύστημα όπως αυτό εφαρμόζεται με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες στην πραγματικότητα. Είτε μιλάμε για την Ολλανδία, είτε για τις ΗΠΑ, είτε για την ημί-αυτόνομη ευρωπαϊκά Μεγάλη Βρετανία.

Σε όλες αυτές τις χώρες και όχι μόνο, το δημοσιονομικό πρόβλημα είναι από ορατό έως εξόφθαλμο. Ο μόνος λόγος για τον οποίο η Γερμανία δεν αντιμετωπίζει άμεσο πρόβλημα είναι ότι ουσιαστικά χτίζει την ευημερία της πάνω στις πλάτες της υπόλοιπης Ευρώπης.

Το μοντέλο που προωθείται στην Ολλανδία ως λύση, όπως και στην Ελλάδα, είναι αυτό του νεοφιλελευθερισμού.

«Εξαιτίας κοινωνικών εξελίξεων, όπως η παγκοσμιοποίηση και η γήρανση του πληθυσμού, η αγορά εργασίας και οι δημόσιες υπηρεσίες μας δεν είναι πλέον κατάλληλες για τις ανάγκες των καιρών»

Δεν καταλαβαίνω. Η σύγχρονη ιατρική και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου κατάφεραν να αυξήσουν το προσδόκιμο ζωής για να γίνει τι; Για να μας πουν ότι… ζούμε πολύ πια και είμαστε ασύμφοροι; Παράλληλα, το ίδιο βιοτικό επίπεδο και οι οικονομικές απαιτήσεις που έχουμε για την ανατροφή των παιδιών μας (αλλά και για τη δική μας ποιότητα ζωής) έχουν μειώσει τα ποσοστά γεννητικότητας. Το ποσοστό του ενεργού εργατικού δυναμικού μειώνεται σταθερά σε σχέση με εκείνο των συνταξιούχων στις περισσότερες χώρες της Δύσης.

Ωστόσο, οι συνταξιούχοι πλήρωναν τις εισφορές τους μία ζωή. Στην Ελλάδα τα χρήματα αυτά υπεξαιρέθηκαν ανερυθρίαστα από το κράτος. Στην Ολλανδία όμως; Γιατί δεν επαρκούν για να χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις; Φταίει μόνο η άνοδος του προσδόκιμου; Δηλαδή όλοι αυτοί οι άνθρωποι δούλευαν μια ζωή για να έχουν πέντε χρόνια σύνταξη; Ή όφειλαν οι μισοί από αυτούς να πεθάνουν νωρίτερα για να έχουν σύνταξη οι υπόλοιποι;

Μήπως φταίει ότι τα έξοδα περίθαλψης και νοσηλείας είναι υπέρογκα; Μήπως στο όνομα του κέρδους οι φαρμακοβιομηχανίες προωθούν συνεχώς νέες, πανάκριβες χημικές θεραπείες, τη στιγμή που υπάρχουν είτε παλιότερα, πιο αποτελεσματικά φάρμακα, είτε φυσικές θεραπείες που δεν αποφέρουν, όμως, υπερκέρδη;

Μήπως η ελεύθερη αγορά που είναι, υποτίθεται, καλή για την οικονομική ανάπτυξη είναι τελικά πολύ κακή για την υγεία και για την ευημερία μας;

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι κυβερνήσεις που ήταν επί δεκαετίες στο κρεβάτι με τις καπνοβιομηχανίες, επειδή αποκόμιζαν μεγάλα έσοδα από τους φόρους, το ξανασκέφτηκαν όταν οι έρευνες έδειξαν πως το κόστος αντιμετώπισης των καρκίνων ήταν πολλαπλάσιο από τα έσοδα αυτά. Κανείς δε νοιάστηκε για τη δημόσια υγεία. Το πρόβλημα ήταν και πάλι οικονομικό.

Και η παγκοσμιοποίηση που κολλάει; Μήπως στο ότι ο σκοπός είναι να φθάσουν μισθοί και εργασιακά δικαιώματα σε επίπεδο Μπαγκλαντές, αντί για να αναβαθμιστούν οι τριτοκοσμικές χώρες; Φυσικά οι πολυεθνικές, οι οποίες εκμεταλλεύονται το απροστάτευτο εργατικό δυναμικό αυτών των χωρών, θα έτριβαν τα χέρια τους εάν ξαφνικά δεν χρειαζόταν να μεταφέρουν το εμπόρευμα από την Ασία στις αγορές τους. Εάν δηλαδή έφερναν το Μπαγκλαντές στην έδρα τους.

«Το κλασσικό κοινωνικό κράτος αργά αλλά σταθερά μετατρέπεται σε μια ‘συμμετοχική κοινωνία’, όπου οι πολίτες θα πρέπει να φροντίζουν τον εαυτό τους ή να δημιουργούν λύσεις από την κοινωνία των πολιτών για να αντιμετωπίσουν προβλήματα όπως η συνταξιοδότηση»

Και να που η συνταξιοδότηση έγινε «πρόβλημα». Μόνο που δεν είναι πρόβλημα, είναι δικαίωμα, όπως και η κοινωνική ασφάλιση είναι δικαίωμα το οποίο αναγνωρίζεται από την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα που υιοθέτησαν τα Ηνωμένα Έθνη το 1948. Είναι λιγότερο δικαίωμα τώρα, επειδή αυξήθηκε το προσδόκιμο ζωής και επειδή παγκοσμιοποιηθήκαμε;

Ποια είναι αυτή η περίφημη «συμμετοχική κοινωνία»; Δεν συμμετείχε, δηλαδή, ως τώρα κάθε εργαζόμενος με τις εισφορές και τους φόρους που πλήρωνε; Τώρα, λοιπόν, ο καθένας είναι ελεύθερος να επιλέξει το δικό του ιδιωτικό πρόγραμμα ασφάλισης και συνταξιοδότησης. Και είναι ελεύθερος να χάσει ίσως τα πάντα αν η εταιρεία την οποία εμπιστεύτηκε χρεωκοπήσει μετά από 10, 20, 30 και βάλε χρόνια. Διότι αν κάποιος πρέπει να εργάζεται ως τα 70 για να συνταξιοδοτηθεί και ξεκινήσει να εργάζεται από 20 ετών (άντε 25-26 αν σπουδάσει και πάει στρατό) αυτό σημαίνει ότι η εταιρεία της επιλογής του θα πρέπει να κρατήσει 55-60 χρόνια τουλάχιστον.

Το παράδειγμα της Lehman Brothers, η χρεωκοπία της οποίας αποτέλεσε το πρώτο κομμάτι του ντόμινο της κρίσης, απέδειξε ότι καμία εταιρεία, όσο μεγάλη κι αν είναι, δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των χρημάτων όσων την έχουν εμπιστευτεί. Και πως θα μπορούσε, άλλωστε, όταν αδυνατεί να το κάνει πια το ίδιο το κράτος;

Αυτό που κατ’ ευφημισμό ονομάζει ο βασιλιάς της Ολλανδίας (στο λόγο που του έγραψαν άλλοι) «συμμετοχική κοινωνία» στην ουσία δεν είναι καν κοινωνία όπως την αντιλαμβανόμαστε σήμερα. Θα είναι ένα σύνολο ανθρώπων που προσπαθεί να επιβιώσει, ο καθένας με τα δικά του μέσα, πολεμώντας λυσσαλέα για μια θέση εργασίας όπου θα πληρώνεται ελάχιστα και στην οποία δε θα έχει κανένα απολύτως δικαίωμα. Το μέλλον, όπως διαγράφεται, παραπέμπει στο «Λιμάνι της αγωνίας» του Καζάν και όχι στον ελπιδοφόρο κόσμο που «πουλάει» η διαφήμιση της Κόκα-Κόλα.

Και αυτό είναι το αισιόδοξο σενάριο. Ακολουθώντας τη λογική πορεία της ελαχιστοποίησης του κράτους, δε θα καταργηθεί μόνο το ασφαλιστικό σύστημα, αλλά τελικά και το δημόσιο σύστημα υγείας και εκπαίδευσης. Με δεδομένη τη συνεχή πίεση για μείωση μισθών καθώς και την αύξηση της ανεργίας, η παιδεία και η υγειονομική περίθαλψη θα είναι πολυτέλεια για τους πολλούς. Πως θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει πρόγραμμα ιδιωτικής ασφάλισης και συνταξιοδότησης ο μισθωτός των 400 Ευρώ; Τι θα τρώει, που θα μένει; Αλίμονο δε, στον άνεργο και στο χαμηλοσυνταξιούχο που θα αρρωστήσουν σοβαρά…

Και αν αυτό το σενάριο φαντάζει ακόμα μακρινό για την Ολλανδία, είναι ωστόσο πολύ πιο ρεαλιστικό για την Ελλάδα.

Καταστροφολογία, θα πουν πολλοί. Ωστόσο, ποιος θα πίστευε πριν από λίγα χρόνια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο κύριος ρυθμιστικός παράγοντας της παγκόσμιας οικονομίας, θα βρίσκονταν τόσο κοντά σε στάση πληρωμών στο δημόσιο; Ποιος θα φανταζόταν ότι θα άκουγε ποτέ τον βασιλιά μιας χώρας όπως η Ολλανδία, η οποία βρίσκεται μέσα στις 20 πλουσιότερες του κόσμου, να ανακοινώνει ουσιαστικά την επερχόμενη κατάργηση του κοινωνικού κράτους;

Αυτός ο ξανθός κυριούλης, το επάγγελμα του οποίου είναι να κάνει την ομιλούσα διακόσμηση σε εθιμοτυπικές επισκέψεις φορώντας στολές και σειρήτια, δηλώνει ατάραχος από τον χρυσοκέντητό του θρόνο ότι το κράτος που συντηρεί τον ίδιο και την εξίσου διακοσμητική του οικογένεια, αφήνει πλέον τους πολίτες του στην τύχη τους. Αν αυτό δεν είναι ειρωνεία, τότε δεν ξέρω τι είναι.

Μουσικό Διάλειμμα #43

Η Δικαιοσύνη της αρένας

πηγή: www.alexiptoto.com

Θέλεις να πιστέψεις ότι έστω και την τελευταία στιγμή, έστω και για να εξυπηρετήσει εν μέρει τις σκοπιμότητές του, το ελληνικό κράτος θα κάνει κάποτε κάτι σωστό. Αλίμονο. Στο μυαλό όλων, η κυβέρνηση αυτή, όπως και όλες οι προηγούμενες, εκτελεί διαρκώς μια απίστευτη ταλάντωση μεταξύ των δύο άκρων της εγκληματικής ανικανότητας και της κυνικής ιδιοτέλειας, σαν εκκρεμές που μετρά το χρόνο ως την ολοκληρωτική κατάρρευση της χώρας.

Αυτή είναι για μένα η μόνη θεωρία των δύο άκρων που ευσταθεί.

Θέλουμε να πιστέψουμε ότι αυτοί που κυβερνούν την Ελλάδα είναι απλά ανίκανοι. Ότι λαμβάνουν πρόχειρα μέτρα, όπως πρόχειρα γίνονται τα πάντα σε αυτή τη χώρα, Σίγουρα αυτό ισχύει μέχρι ενός σημείου. Δεν μπορεί να σου ζητά λίστες η τρόικα και εσύ να τους πηγαίνεις ένα ξερό φύλλο Α4 τυπωμένο από κειμενογράφο σα σχολική εργασία. Αλλά κανείς δεν μπορεί να είναι τόσο ανίκανος.

Θέλουμε να πιστέψουμε ότι η αιφνίδια κίνηση της σύλληψης βασικών στελεχών της Χρυσής Αυγής ήρθε μόνο σαν αντίδραση στο ρεύμα που φαίνεται να έχει η νεοναζιστική οργάνωση και συγκεκριμένα ο Κασιδιάρης ως μελλοντικός υποψήφιος Δήμαρχος Αθηναίων. Ότι πιθανόν να υπήρξε κάποια σχετική πίεση για πάταξη της ακροδεξιάς από τους εταίρους μας.

Το πρώτο ενδεχομένως και να ισχύει. Το δεύτερο, χωρίς να αποκλείεται, μοιάζει αμφίβολο τη στιγμή που η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ελλάδα αποτελεί κάθε άλλο παρά μεμονωμένο φαινόμενο. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, ακόμα και στις Σκανδιναβικές χώρες που ευημερούν, η αύξηση των ποσοστών των ακροδεξιών κομμάτων είναι αδιαμφισβήτητη.

Από την άλλη, η συγκυρία της επικείμενης εφαρμογής νέων μέτρων είναι δύσκολο να αγνοηθεί. Στην καλύτερη των περιπτώσεων ο Σαμαράς προσπαθεί να ενισχύσει το προφίλ του, δείχνοντας ότι έχει τον έλεγχο της κατάστασης και ότι δε φοβάται κανέναν. Στη χειρότερη, εκτός από τον αποπροσανατολισμό στοχεύει να περιορίσει την δράση του άλλου «άκρου», όπως δήλωσε εξάλλου. Και επειδή αυτό προφανώς δεν μπορεί να επιτευχθεί νομικά κατά του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ, θα εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε μορφή διαμαρτυρίας κατά των επερχόμενων μέτρων.

Ξέρετε, τα γνωστά μέτρα τα οποία για πολλοστή φορά δε θα παρθούν επειδή «δεν αντέχει ο Έλληνας». Όμως ο Έλληνας αντέχει, καθώς στην αντίθετη περίπτωση απλά θα είχαν γεμίσει οι δρόμοι από κόσμο. Εφόσον αυτό δε συμβαίνει, το μήνυμα που περνά στην κυβέρνηση είναι ότι το μουλάρι μπορεί να σηκώσει κι άλλο βάρος.

Το μουλάρι δε φταίει απόλυτα, βέβαια. Κάθε φορά που γίνονται συγκεντρώσεις είτε καίγεται μια τράπεζα, είτε πνίγεται ο τόπος από τα χημικά (με ή χωρίς παρακρατικούς μπαχαλάκηδες, δεν έχει τόση σημασία πια), ενώ τα ΜΑΤ και η ομάδα ΔΙΑΣ χτυπούν όποιον βρουν αδιακρίτως. Δε χρειάζεται καν να είναι κάποια ογκώδης συγκέντρωση δεκάδων χιλιάδων για τα μνημονιακά μέτρα. Μπορεί να είναι μια μικρή πορεία υποστήριξης για το Σακκά ή για τις Σκουριές. Η Αστυνομία φροντίζει να καταστέλλει πλέον κάθε διαμαρτυρία με τη βία. Η δικαιοσύνη ποτέ δεν επεμβαίνει, ούτε όταν προκαλούνται μόνιμες σωματικές βλάβες σε δημοσιογράφους, ούτε όταν απλοί άνθρωποι χωρίς κανένα ιστορικό ανάμιξης σε βίαια επεισόδια καταλήγουν στο νοσοκομείο, ούτε καν όταν ψεκάζονται 90χρονοι με δακρυγόνο στο πρόσωπο.

Μιας και ανέφερα το Σακκά και τις Σκουριές, ας μιλήσουμε για το άλλο «άκρο». Ο Σακκάς είναι γνωστός αντιεξουσιαστής, ο οποίος κατηγορείται για οπλοκατοχή και συμμετοχή σε μια εγκληματική/τρομοκρατική οργάνωση, τη Συνωμοσία των Πυρήνων της Φωτιάς. Η περίπτωση, άρα, είναι θεωρητικά ανάλογη με αυτή της  Χρυσής Αυγής. Ωστόσο, ο Σακκάς προφυλακίστηκε, η πρώτη δίκη που ξεκίνησε πριν από δυόμιση χρόνια ακόμα δεν ολοκληρώθηκε, αλλά προτού λήξει το μέγιστο προβλεπόμενο διάστημα προφυλάκισης, του αποδόθηκε νέο κατηγορητήριο το οποίο ξεκίνησε μια δεύτερη δίκη. Ακόμα και αν δεχθούμε ότι το ανώνυμο δεύτερο κατηγορητήριο στέκει νομικά, αυτό που παραδέχονται όλοι (εκτός από το Υπουργείο Δικαιοσύνης) είναι ότι το επιπλέον εξάμηνο της προφυλάκισης, το οποίο αποφασίστηκε… γιατί έτσι, ήταν εντελώς παράνομο και αντισυνταγματικό!

Οι Σκουριές είναι μια περιοχή όπου όλοι οι αντιδραστικοί αναρχοκομμουνισταί ανθίστανται στην ανάπτυξη τεχνητών λιμνών κυανίου και στην αποψίλωση των μη παραγωγικών κούτσουρων που ονομάζουν κάποιοι «δάσος». Λυπάμαι που δεν μπορώ να αντισταθώ στην ειρωνεία. Μιλάμε, όμως, σοβαρά για μια «επένδυση» για την οποία παραχωρήθηκε δωρεάν μια τεράστια έκταση σε ένα από τα ομορφότερα μέρη της Ελλάδας έναντι 5.000 υποτιθέμενων θέσεων εργασίας επί αόριστου διαστήματος, το οποίο δεν ξεπερνά πάντως τη δεκαετία σύμφωνα με τις εκτιμήσεις για τα κοιτάσματα. Όλα αυτά στο πλαίσιο μιας σύμβασης με πρωτοφανείς αποικιοκρατικούς όρους και ανυπολόγιστες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για την περιοχή. Και οι κάτοικοι που τολμούν να διαμαρτυρηθούν προφυλακίζονται με βάση ένα κατηγορητήριο το οποίο χαρακτηρίζει μεταξύ άλλων τηλεφωνικές παραγγελίες σε πιτσαρία ως κωδικοποιημένη επικοινωνία!

Ελπίζω το κατηγορητήριο κατά της Χρυσής Αυγής να είναι πιο τεκμηριωμένο από αυτά των παραπάνω περιπτώσεων, καθώς αν μη τι άλλο η Χρυσή Αυγή χάρη στην προνομιακή της θέση και χρηματοδότηση ως εκλεγμένο κόμμα είναι σε πολύ καλύτερη θέση να ανατρέψει μια πρόχειρη δίωξη εναντίον της από ότι ένας αναρχικός και τέσσερις κάτοικοι ενός χωριού. Τη στιγμή μάλιστα που όσοι τολμούν να καταθέσουν εναντίον της Χρυσής Αυγής δεν έχουν τελικά καμία εγγύηση προστασίας.

Όπως και να έχει, όμως, αυτό που χαρακτηρίζεται ως «άλλο άκρο» από την κυβέρνηση είναι ένα ετερόκλητο σύνολο το οποίο μπαίνει κάτω από την τεράστια ομπρέλα της ακραίας Αριστεράς, χωρίς να υπάρχει κάποια ομοιογένεια: ένοπλοι αναρχικοί, κάτοικοι που διαμαρτύρονται για μια εξαιρετικά ύποπτη συναλλαγή του κράτους, η εξωκοινωβουλευτική Αριστερά και δύο από τα τρία αριστερά κόμματα της Βουλής, τα οποία αλληλλοσπαράζονται περισσότερο από ότι αντιπολιτεύονται την κυβέρνηση ή τη Χρυσή Αυγή.

Ο αρχηγός του ενός από τα «ακραία» αυτά κόμματα επισκέπτεται μάλιστα τις ΗΠΑ, τη Γερμανία και άλλες χώρες στο πλαίσιο του ρόλου του ως ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Πολύ θα ήθελα να δω ποιες θα ήταν οι διεθνείς αντιδράσεις αν επιχειρούσε να πράξει το ίδιο και ο κ. Μιχαλολιάκος.

Ό,τι και να γίνει, όμως, με την υπόθεση της Χρυσής Αυγής η εικόνα της δικαιοσύνης στη χώρα δε θυμίζει σε τίποτα αυτή ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού κράτους. «Με εντολή Σαμαρά» κομπάζει ο Υπουργός Δικαιοσύνης ότι προχωρούν σε βάθος οι έρευνες για τη Χρυσή Αυγή. Παραδέχεται έμμεσα, άρα, ότι χωρίς απευθείας εντολή του πρωθυπουργού οι έρευνες θα έμεναν στην επιφάνεια. Όπως γίνεται με οποιοδήποτε σκάνδαλο εμπλέκει πολιτικούς στην Ελλάδα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων για τα μάτια του κόσμου. Και ερωτώ: που είναι η δήθεν ανεξάρτητη δικαιοσύνη; Και γιατί όλοι θυμούνται ότι είναι ανεξάρτητη μόνο όταν αποφυλακίζονται μέλη της Χρυσής Αυγής με ιστορικό βίας μπροστά στο Πανελλήνιο;

Τα οποία μέλη φυσικά φροντίζουν να επιβεβαιώσουν ότι… δεν είναι ύποπτα για νέες εγκληματικές ενέργειες κάνοντας αυτό που ξέρουν καλύτερα, δηλαδή να βρίζουν και να βιαιοπραγούν, ακόμα και μπροστά στις κάμερες διεθνών ΜΜΕ. Παραδόξως, την επόμενη μέρα ο αρχηγός και ο υπαρχηγός της Χρυσής Αυγής προφυλακίστηκαν. Επισφραγίζοντας έτσι την εντύπωση ότι τα δικαστήρια στην Ελλάδα λειτουργούν σαν ρωμαϊκή αρένα, όπου οι αντιδράσεις των θεατών και η εκάστοτε διάθεση του Καίσαρα καθόριζαν τη μοίρα των συμμετεχόντων.

Θα επαναλάβω ότι όση αποστροφή και αν μου προκαλεί, η Χρυσή Αυγή δεν είναι το κύριό μου μέλημα. Αυτό που με απασχολεί όλο και περισσότερο είναι το ποιος θα είναι ο επόμενος στην αρένα.

Μουσικό Διάλειμμα #42

end Justice for all.