Το ναυάγιο

Φαρμακονήσι 2014

«Φύλαξη των συνόρων δεν μπορεί να υφίσταται αν δεν υπάρχουν απώλειες και, για να γίνω κατανοητός, αν δεν υπάρχουν νεκροί.»

-Θάνος Πλεύρης, πρώην βουλευτής ΛΑ.Ο.Σ., νυν βουλευτής ΝΔ και σύμβουλος Υπουργού Υγείας, 10-4-2011

Η πρώτη μου αντίδραση ήταν, φυσικά, να νιώσω τη ντροπή που ακολουθεί όταν ακούω κάθε τέτοια είδηση. Δηλαδή κάθε είδηση, η οποία κάνει το γύρο του κόσμου και βάζει στη χώρα μου τη βούλα του ρατσισμού, της έλλειψης δημοκρατίας και της απουσίας σεβασμού απέναντι στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ήθελα να γράψω, αλλά αποφάσισα να περιμένω, να το δω πιο ψύχραιμα, πιο αντικειμενικά.

Διαβάζοντας τις επίσημες δηλώσεις και παρακολουθώντας την αρθρογραφία και τα ρεπορτάζ που αναπόφευκτα ακολουθούν ένα τέτοιο γεγονός, αυτό που αποκόμισα είναι ότι η πόλωση έχει πια φθάσει σε επικίνδυνα επίπεδα. Όχι ότι η κυβέρνηση και τα σώματα ασφαλείας δεν έχουν εξαιρετικά βεβαρυμένο μητρώο στον τομέα του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η διαβόητη δήλωση του κ. Πλεύρη παραπάνω είναι μόλις ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζει την αξία της ανθρώπινης ζωής η τωρινή, αλλά και οι προηγούμενες κυβερνήσεις της κρίσης.

Από την άλλη, όμως, δεν μπορώ να μην αναρωτηθώ μήπως η αυτόματη καταδίκη των λιμενικών για το χαμό αυτών των ανθρώπων είναι σχεδόν εξίσου επικίνδυνη με αυτήν την απαξιωτική στάση. Πόσω μάλλον τη στιγμή που δε μιλάμε για κάτι που συνέβη στο κέντρο της Αθήνας, αλλά στη θάλασσα, χωρίς άλλους μάρτυρες πέρα από τους άμεσα εμπλεκόμενους.

Ας φανταστούμε λοιπόν, όσο γίνεται, ότι είμαστε στη θέση αυτών των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να πάρουν ό,τι μπορούσαν να σηκώσουν και να εγκαταλείψουν τη χώρα τους μαζί με τα παιδιά τους, να περάσουν παράνομα τα σύνορα γειτονικών χωρών με κίνδυνο της ζωής τους και να πέσουν στα χέρια λαθρεμπόρων, οι οποίοι τους πήραν ό,τι είχαν για να τους στοιβάξουν σε μια βάρκα. Όλα αυτά με την ελπίδα να καταφέρουν να μπουν στην Ευρώπη.

Μέσα στη θαλασσοταραχή, 30 άτομα σε μια βάρκα για 5-10, εντοπίζονται από σκάφος του Λιμενικού, στο οποίο άλλοι άνθρωποι προσπαθούν καθημερινά να φέρουν εις πέρας το καθήκον τους με πολύ περιορισμένα μέσα και σε δύσκολες συνθήκες.

Υπάρχει φόβος και ένταση και από τις δύο πλευρές. Η συνεννόηση είναι πολύ δύσκολη. Η βάρκα τελικά δένεται στο σκάφος με σκοπό τη ρυμούλκησή της. Ενδεχομένως προς την Ελλάδα, ίσως όμως και προς την Τουρκία, αν υπάρχουν σχετικές εντολές. Πιθανόν να υπάρχουν στην περιοχή και τουρκικά σκάφη. Ο καιρός είναι επικίνδυνος και η επιχείρηση πρέπει να ολοκληρωθεί όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Οι πρόσφυγες πάνω στη βάρκα αντιλαμβάνονται (είτε σωστά, είτε εσφαλμένα) ότι τους γυρίζουν πίσω. Επικρατεί πανικός. Σε κάποια στιγμή δύο άνθρωποι πέφτουν στη θάλασσα και ουρλιάζουν για βοήθεια. Οι υπόλοιποι προσπαθούν να βοηθήσουν, οι λιμενικοί προσπαθούν να τους σταματήσουν, αναγνωρίζοντας τον κίνδυνο. Η βάρκα αναποδογυρίζει.

Το τι επικρατεί τη στιγμή εκείνη είναι μάλλον αδύνατο να το φανταστεί κανείς, αν δεν το έχει ζήσει.

Αυτή δεν είναι απαραίτητα η πραγματικότητα, είναι όμως η καλύτερη εικασία που μπορώ να κάνω, με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία και τις λεπτομέρειες που μπόρεσα να μάθω ανεπίσημα. Πώς θα μπορούσε κανείς να καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα υπό αυτές τις συνθήκες;

Το θέμα γίνεται ακόμα πιο περίπλοκο από τη στιγμή που το μόνο μέλημα της κυβέρνησης είναι να το κουκουλώσει, επειδή κατά πάσα πιθανότητα (όπως υποπτεύονται και διεθνείς οργανισμοί) έχει πέσει «γραμμή» να απωθούνται οι παράνομοι μετανάστες, ακόμα και αν πρόκειται για πρόσφυγες από χώρες σε εμπόλεμη κατάσταση.

Απορώ, δε, με το νόημα της δήλωσης του Υπουργού Ναυτιλίας, κ. Βαρβιτσιώτη: «Δεν μπορούν όλα αυτά να αποτελούν αντικείμενο χαζής εκμετάλλευσης, δεν πιστεύω ότι κανείς θέλει να ανοίξουμε τις πύλες και όλοι οι μετανάστες να απολαμβάνουν ασύλου στη χώρα». Τι σημαίνει αυτό; Έχουμε κλείσει, δηλαδή, τα σύνορα και αφήνουμε να περάσουν μόνο όσοι ξεφεύγουν; Μήπως τους γυρίζουμε πίσω αδιακρίτως, είτε δικαιούνται άσυλο στη χώρα μας, είτε όχι;

Φτάνει, όμως, με τις εικασίες. Πιστεύω ότι ο καθένας στο σημείο αυτό μπορεί να κρίνει και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.

Ας μιλήσουμε για κάτι πιο απτό.

Όταν φθάνουμε στο σημείο να ασχολείται με το θέμα η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ  και να εκθέτει επίσημα τον προβληματισμό της για τις επαναπροωθήσεις, τότε δεν μιλάμε πια ούτε για πολιτική προπαγάνδα, ούτε για εικασίες. Υπάρχει καπνός άρα, σίγουρα, υπάρχει και φωτιά.

Και ο μόνος τρόπος είναι να γίνει επίσημη, διεξοδική έρευνα, ώστε να αποδοθούν ευθύνες εκεί που πρέπει και να μη γίνεται δίκη και καταδίκη δια βοής. Το κακό είναι ότι αυτού του είδους οι έρευνες στην Ελλάδα, όταν γίνονται, παίρνουν πολλά χρόνια.

Αυτό που μένει στην κοινή γνώμη είναι, συνήθως, αυτό που λέει η τηλεόραση και όταν πια βγουν οι τελικές αποφάσεις, σπανίως αποκτούν την ίδια δημοσιότητα με το εκάστοτε συμβάν. Ειδικά όταν η απόφαση δεν βολεύει τους κυβερνώντες. Ας πάρουμε το παράδειγμα της «ζαρντινιέρας«. Η τελική απόφαση που καταδίκασε τους δύο από τους οκτώ αστυνομικούς βγήκε πέρσι τον Ιανουάριο. Η υπόθεση ήταν του 2006. Πόσοι από αυτούς που καταδίκασαν επί τόπου το «τσογλάνι που θέλει και τα ρέστα» έμαθαν τελικά την έκβαση της ιστορίας;

Ένα πιο πρόσφατο παράδειγμα και μια υπόθεση, η οποία δεν έχει κλείσει ακόμα οριστικά, είναι εκείνη του εμπρησμού της Marfin. Πόσοι έμαθαν ότι τον περασμένο Ιούλιο καταδικάστηκαν τρία στελέχη της τράπεζας, μεταξύ των οποίων και ο διευθύνων σύμβουλος για ανθρωποκτονία κατά συρροήν και βαριά σωματική βλάβη από αμέλεια; Η υπόθεση ξεκίνησε το 2010 και η δεύτερη δίκη, για τους δράστες αυτή τη φορά, έχει πάρει αναβολή για το Μάιο.  Σωτήριον έτος 2014 κι έχουμε μέλλον ακόμα.

Στην Ελλάδα, όπου η Δικαιοσύνη κωλυσιεργεί αντικαθίσταται από τους γνωστούς τηλε-εισαγγελείς. Οι εντυπώσεις μένουν και οι τελικές αποφάσεις περνούν «στα ψιλά». Δίκαιοι και άδικοι διασύρονται και κατηγορούνται, ώστε να ικανοποιηθεί το αίσθημα δικαίου του λαού και οι δημοσιογράφοι, ως Ρωμιοί αυτοκράτορες, κρίνουν την ενοχή ή την αθωότητα όποιου τραβήξει τα φώτα της δημοσιότητας πάνω του. Είτε είναι όργανο της τάξης, είτε αναρχικός, είτε πρόσφυγας, είτε αυτόχειρας, είτε πολιτικός, είτε τρομοκράτης. Οι λέξεις και οι χαρακτηρισμοί χάνουν το νόημα και την αξία τους, γίνονται ένα κουβάρι, μέχρι που το κοινό να υπνωτιστεί εντελώς και να εξαπολύει μύδρους εναντίον όποιου φέρει μπροστά του το καρουζέλ του τηλεδικαστηρίου. Τη μία εβδομάδα είναι ο βρωμερός λαθρομετανάστης, την άλλη ο αδίστακτος φασίστας, την επόμενη ο άπλυτος αναρχικός.

Έτσι θολώνει το τοπίο και ξεχνάμε, μεταξύ άλλων, τι σημαίνει «πρόσφυγας» και τι «μετανάστης». Αν πιστέψουμε τον Πρετεντέρη, οι πρόσφυγες από τη Συρία και το Αφγανιστάν είναι κάποιοι μουρλοί που αποφασίζουν, αντί να κάνουν ράφτινγκ στην πατρίδα τους, να πάρουν τα παιδιά τους και να τα βάλουν Γενάρη μήνα σε μια βάρκα για να κάνουν βόλτα στο Αιγαίο. Οι νεκροί από την αρχή του πολέμου στη Συρία αριθμούν τους 100.000 περίπου. Τα νεκρά παιδιά υπολογίζονται σε 11.000. Μήπως λοιπόν, ελεεινέ τηλε-δικαστή, οι άνθρωποι αυτοί μπήκαν στη βάρκα για να σώσουν τα παιδιά τους;

Κάποτε, μετά τον «συνωστισμό» της Σμύρνης, οι Μικρασιάτες πέρασαν απέναντι στην πατρίδα με βάρκες. Τότε, πολλοί νοικοκυραίοι τους αποκαλούσαν «τουρκόσπορους», ξεχνώντας ότι ήταν Έλληνες οι οποίοι, σε τελική ανάλυση, πλήρωναν το τίμημα της έπαρσης των Αθηνών. Είμαι βέβαιος ότι ο κ. Πρετεντέρης θα είχε πολλά να γράψει και για αυτούς τους πρόσφυγες και ότι θα έβρισκε πρόθυμο κοινό μεταξύ των φιλήσυχων νοικοκυραίων.

«Ποιος φταίει; Εμείς; Όχι, αυτοί». Ο Πρετεντέρης και όλοι οι «πρετεντέρηδες» αυτού του τόπου ξέρουν: ήταν μέσα στη βάρκα όταν αναποδογύριζε, ήταν μέσα στη Marfin όταν πυρπολήθηκε, ήταν λίγα μέτρα μακριά από τον Γρηγορόπουλο όταν τον πυροβόλησαν, ήταν στις Σκουριές όταν η Αστυνομία άνοιγε τα σπίτια του κόσμου, ήταν μπροστά στους ληστές που δεν τους βασάνισαν, ήταν και είναι παντού.

Στο Φαρμακονήσι χάθηκαν 12 άνθρωποι. 3 γυναίκες και 9 παιδιά. Ο κ. Πρετεντέρης, όμως, δε δέχεται την ευθύνη, λες και του αποδόθηκε προσωπικά, λες και είναι κυβερνητικός εκπρόσωπος. Ή μήπως τελικά είναι;

Κανένας δε σε ρώτησε τι δέχεσαι και τι δε δέχεσαι, κ. Πρετεντέρη. Οφείλεις, όταν χάνονται οι ζωές εννέα παιδιών, αν μη τι άλλο, να σιωπάς. Αν δεν έχεις να πεις μια ανθρώπινη κουβέντα, αν δεν μπορείς να κάνεις ένα τυπικό, έστω, σχόλιο το οποίο δεν προσβάλλει αθώους νεκρούς ανθρώπους, αν δεν μπορείς να πεις κάτι χωρίς να αποδώσεις ή να αρνηθείς ευθύνες, τότε βούλωστο επιτέλους.

Ποιος φταίει; Αυτοί; Όχι, εμείς. Εμείς τους δίνουμε το δικαίωμα να δικάζουν καθημερινά, επειδή εμείς τους δίνουμε τηλεθέαση και αξία. Του Πρετεντέρη και όλων των ομοίων του.

Στο Φαρμακονήσι χάθηκαν 12 ζωές. Το μεγάλο, διαρκές ναυάγιο σε αυτή τη χώρα, ωστόσο, είναι το ναυάγιο του δικαίου.

Μουσικό Διάλειμμα #50

Advertisements

NO Democracy

Θιχτήκαμε; Περίεργο αίσθημα ευθιξίας έχουμε σε αυτή τη χώρα νομίζω.

Image

Με την ευκαιρία της παρουσίασης  από τον κ. Σαμαρά των προτεραιοτήτων της ελληνικής προεδρίας της Ε.Ε. στο ευρωκοινοβούλιο, ο γνωστός και μη εξαιρετέος Nigel Farage εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του πρωθυπουργού, της κυβέρνησής του και της Νέας Δημοκρατίας.

«[Το κόμμα σας] λέγεται Νέα Δημοκρατία (New Democracy). Προτείνω να το πείτε Καθόλου Δημοκρατία (No Democracy)».

Πολλοί, είμαι βέβαιος, απόλαυσαν τα δυόμισι λεπτά της αδυσώπητης επίθεσης. Κάποιοι άλλοι δυσανασχέτησαν: «Θα μας πει ο Άγγλος για δημοκρατία τώρα;» Ξύπνησε ο υπερήφανος Έλλην μέσα τους, γιατί μας προσέβαλαν τον πρωθυπουργό οι κουτόφραγκοι, που όταν είχαμε εμείς Δημοκρατία… τα γνωστά περί πιθήκων και ακροβατικών στα κλαδιά. Τι λες!

Είναι κάτι σαν ζήτημα οικογενειακής τιμής, φαίνεται. Εμείς μπορεί να λέμε ό,τι θέλουμε για την οικογένειά μας, αλλά αν την προσβάλει τρίτος…

Μόνο που δεν είμαστε οικογένεια με τον κ. Σαμαρά. Ευτυχώς. Ούτε με τον κ. Στουρνάρα, τον κ. Βενιζέλο, τον κ. Γεωργιάδη, τον κ. Δένδια, τον κ. Κεδίκογλου και τους λοιπούς κυρίους που στελεχώνουν την υποδειγματική μας κυβέρνηση.

Το πατροπαράδοτο αίσθημα της οικογενειακής τιμής έχει να κάνει με την αξιοπρέπεια, τη διατήρηση του καθαρού οικογενειακού ονόματος. Τα εν οίκω, μη εν δήμω.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, όμως, δεν ισχύει αυτό. Είναι πολύ αργά για να διατηρούμε τα προσχήματα. Αυτά ζουν μόνο στη φαντασία μας πλέον, καθώς η πολιτική συντεχνία της χώρας καταστρέφει συστηματικά την εικόνα και την αξιοπρέπεια της Ελλάδας στην Ευρώπη, ειδικά από το 2008 και μετά.

Τώρα θυμηθήκαμε την αξιοπρέπειά μας; Όταν έλεγε ο Γιώργος Παπανδρέου στο Γιούνκερ ότι κυβερνά μια διεφθαρμένη χώρα δε μας πείραζε; Κάθε φορά που άνοιγε το στόμα-οχετό του ο Πάγκαλος στο εξωτερικό και αποκαλούσε τους πολίτες που διαμαρτύρονταν «φασίστες, κομμουνιστές και μαλάκες«, δε μας άγγιζε το γεγονός;

Όταν υπουργοί της κυβέρνησης υπόσχονταν λαγούς με πετραχήλια στους ξένους επενδυτές προκειμένου να «διώξουν» με κάθε τρόπο τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά, εξαπατώντας τους χωρίς κανένα ενδοιασμό, αυτό δεν έκανε ζημιά στην εικόνα της Ελλάδας;

Όταν η κατά το ήμισυ φασίζουσα Ελληνική Αστυνομία ασκεί ανεξέλεγκτη βία εναντίον διαδηλωτών και ρεπόρτερ, προσβάλλει και συλλαμβάνει τουρίστες λόγω χρώματος και βασανίζει κρατούμενους, γεμίζοντας πολυσέλιδες αναφορές της Διεθνούς Αμνηστίας, αυτό δε μας ενοχλεί;

Τα κατορθώματα αυτά της ΕΛ.ΑΣ. τράβηξαν την προσοχή διεθνών μέσων ενημέρωσης, όπως η βρετανική Guardian. Η απάντηση του υπουργού Δημόσιας Τάξης ήταν να απειλήσει την παγκοσμίου εμβέλειας εφημερίδα με… μήνυση. Απειλή την οποία, απ’ όσο γνωρίζω, ουδέποτε πραγματοποίησε. Ευτυχώς, γιατί γλυτώσαμε τον περαιτέρω διασυρμό. Ή μήπως δυστυχώς;

Τι να πρωτοθυμηθώ; Να γράψω για τις Σκουριές, για το πρωτοφανές και αυθαίρετο κλείσιμο της ΕΡΤ και την κατάργηση των μουσικών συνόλων της και τόσα άλλα, τα οποία έχουν κάνει πολλές φορές το γύρο του κόσμου και μας έχουν εκθέσει ανεπανόρθωτα; Να γράψω για την άρον-άρον απόσυρση του αντιφασιστικού νομοσχεδίου, για την ουσιαστική άρνηση βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας (που προφανώς περπατούν και τα σέρνουν) να συζητήσουν το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης για τους ομοφυλόφιλους; Θα το ξαναπώ, εκτός από το ότι η Ελλάδα είναι η ΜΟΝΗ ευρωπαϊκή χώρα χωρίς εθνική συμφωνική ορχήστρα, είναι πλέον και η μόνη μαζί με τη Λιθουανία στην Ε.Ε. που δεν αναγνωρίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων.

Μήπως να μιλήσουμε για τη δογματική άρνηση της πολιτείας να διαχωρίσει επιτέλους Εκκλησία και Κράτος; Ή, τουλάχιστον, να φορολογήσει την περιουσία της; Να θυμηθούμε ότι ακόμα αρνούμαστε πεισματικά να επιτρέψουμε σε δεκάδες χιλιάδες υπηκόους του Πακιστάν, του Μπαγκλαντές και άλλων μουσουλμανικών χωρών να έχουν ένα τζαμί επειδή μια εντελώς άσχετη μουσουλμανική χώρα, η… Τουρκία αρνείται να ανοίξει τη Χάλκη; Να πούμε για το φιάσκο με τη λίστα Λαγκάρντ; Για την άνοδο της Χρυσής Αυγής; Θεωρείτε πραγματικά ότι η Ελλάδα δίνει την εικόνα σύγχρονου, δημοκρατικού κράτους; Γιατί; Επειδή υιοθετήσαμε με φθηνά κόλπα το Ευρώ, για το οποίο προφανώς ήμασταν ανέτοιμοι και το οποίο στραγγαλίζει την οικονομία μας αργά και σταθερά;

Ναι, αλλά όχι να μας τα λέει και ο Άγγλος Καρατζαφέρης, θα πουν ορισμένοι. Μπορείς να κατηγορείς τη Χρυσή Αυγή για δημαγωγία και όχι αυτόν;

Συμφωνώ απόλυτα ότι σημασία δεν έχει μόνο να λέγεται η αλήθεια, αλλά και το ποιος τη λέει. Πλην όμως, εμένα δε με αφορά ο Farage, δεν τον ψηφίζω, είναι πρόβλημα των Άγγλων. Εγώ έχω κάτι χειρότερο να αντιμετωπίσω στη χώρα μου. Και το ενδεχόμενο να βρεθούμε ξαφνικά με δημάρχους και ευρωβουλευτές από τη νεοναζιστική αυτή συμμορία θα μας προσβάλει και θα μας εκθέσει πολύ περισσότερο από εκατό Nigel Farage. Ή μήπως φαντάζεστε ότι το θέμα της Χρυσής Αυγής έχει κλείσει οριστικά;

Είναι λυπηρό το φαινόμενο αυτό, να δίνεται το δικαίωμα σε ακροδεξιούς, δημαγωγούς και νεοναζί να λένε τις αλήθειες που δεν αρθρώνει κανείς άλλος. Αλλά δεν είναι κάτι τυχαίο. Είναι το ιδανικό πολιτικό τέχνασμα για να αναγκάζονται να σωπαίνουν οι σκεπτόμενοι πολίτες. Βλέπετε, όταν η αλήθεια ακούγεται μόνο από γραφικούς και τραμπούκους, τότε όποιος θελήσει να αρθρώσει την αλήθεια θα το κάνει με το φόβο της περιθωριοποίησης. Στην καλύτερη περίπτωση θα τον πουν λαϊκιστή ή γραφικό. Στη χειρότερη θα βαφτιστεί «ακραίος», φασίστας, αναρχικός…

Και αναρωτιέστε μετά γιατί σωπαίνει και δεν αντιδρά ο κόσμος; Αλήθεια;