Η αρχή του τέλους;

12324-itok=LQ0Ks41a

Τα πράγματα δεν είναι απλά. Και με αυτό δεν εννοώ αυτό που θα ακολουθήσει μετά το ιστορικής σημασίας δημοψήφισμα της Μεγάλης Βρετανίας για την παραμονή της ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα επακόλουθα σίγουρα δεν είναι απλά, ακόμα και αν πάμε σε ένα, θεωρητικά λιγότερο επώδυνο, ενδεχόμενο «ντρίπλας» σαν εκείνη που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά το δικό μας αντίστοιχο δημοψήφισμα.

Και αυτό το ενδεχόμενο υπάρχει γιατί, όπως επισημάνθηκε από τον Independent, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος δεν έχει ουσιαστικά νομική ισχύ. Μπορεί, λοιπόν, κάλλιστα να «κολλήσει» στο Βρετανικό Κοινοβούλιο, πράγμα που πολύ θα βολέψει για να βγει η Αγγλία από την εξαιρετικά άβολη θέση που τη φέρνει, μεταξύ άλλων, το δικό της «έξω» με το «μέσα» της Σκωτίας. Το θύμα στη συγκεκριμένη περίπτωση θα είναι, «απλώς», το κύρος της δημοκρατίας.

Εδώ θα μπορούσαμε να κάνουμε μια εξαιρετικά εκτεταμένη παρένθεση και να φιλοσοφήσουμε πάνω στη φύση και τις αδυναμίες της δημοκρατίας, αλλά το αποτέλεσμα θα παραμείνει το ίδιο: η Μεγάλη Βρετανία συνολικά αποφάσισε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το θέμα είναι να εντοπιστούν οι λόγοι που οδήγησαν εδώ. Λυπάμαι αν σας χαλάω την απλή και βολική σας εξήγηση, αλλά δε φταίνε ούτε οι «γέροι», ούτε οι ακροδεξιοί, ούτε οι αμόρφωτοι. Φυσικά, οι μεγάλες ηλικίες όντως προτίμησαν το «Brexit», όπως έγινε ασφαλώς και με τους ακροδεξιούς οι οποίοι, κατά κανόνα, είναι και άτομα χαμηλού μορφωτικού επιπέδου.

Αλλά η άνοδος της ακροδεξιάς δεν είναι ένα τυχαίο φαινόμενο. Ποτέ δεν είναι. Και δεν είναι ένα φαινόμενο που περιορίζεται μόνο στη Βρετανία ή στην Ελλάδα. Είναι πανευρωπαϊκό. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη το φαινόμενο Τραμπ, τότε αντιλαμβανόμαστε ότι το πρόβλημα είναι μάλλον παγκόσμιο. Ας παραμείνουμε, όμως, στην Ευρώπη.

Το βασικό πρόβλημα είναι πως η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένωση περισσότερο στο όνομα, παρά στην πράξη. Το εγχείρημα «κόλλησε» στο φιάσκο του Ευρωσυντάγματος καθώς, όπως μας έχουν επισημάνει αρκετές φορές οι φίλοι μας από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, είναι αδύνατον να υπάρξει νομισματική ένωση, χωρίς πολιτική ένωση. Η Ε.Ε. αποτελείτο μέχρι χθες από 28 μέλη, 19 εκ των οποίων έχουν κοινό νόμισμα. Από κει και πέρα όμως;

Δε χρειάζεται να διαθέτει κανείς εις βάθος γνώση των διεθνών σχέσεων για να καταλάβει ότι η προσφυγική κρίση ήταν ένα ξεκάθαρο δείγμα της αποτυχίας της Ε.Ε. να δείξει ουσιαστική ενότητα και αλληλεγγύη. Για να το αντιληφθούμε αυτό, αρκεί να φανταστούμε ότι η Ελλάδα αποτελείται από ομόσπονδα κρατίδια. Με το που φθάνουν οι πρόσφυγες ας πούμε στη Λέσβο, τα υπόλοιπα κρατίδια αποφασίζουν να κλείσουν τα σύνορά τους και να αφήσουν τους πρόσφυγες εγκλωβισμένους στο νησί. Ταυτόχρονα και ενώ η Λέσβος είναι εν γνώσει τους σε κακή οικονομική κατάσταση, κυριολεκτικά πετούν χρήματα στην Τουρκία για να εξασφαλίσουν ότι θα περιορίσει την ροή των μεταναστών, χωρίς όμως να υπάρχει η παραμικρή εγγύηση για αυτό. Η Αθήνα μπορεί να διατυμπανίζει ότι έχει τις πόρτες της ανοιχτές στους πρόσφυγες, αλλά εφόσον αυτοί δεν μπορούν να φύγουν από τη Λέσβο, η δήλωση αυτή έχει μάλλον θεωρητικό χαρακτήρα. Θα είχε αυτή η κατάσταση νόημα σε μια ενωμένη χώρα; Σίγουρα όχι. Πώς μπορεί, λοιπόν, να έχει νόημα σε μια πραγματική ένωση κρατών;

Πώς γίνεται σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία έχει, υποτίθεται, κοινά σύνορα να επιτρέπεται σε μεμονωμένα μέλη να τα κλείνουν κατά βούληση, συνάπτοντας μάλιστα συμφωνίες με μη μέλη και αστυνομεύοντας τα σύνορά τους; Και όλα αυτά χωρίς την παραμικρή κύρωση ή, έστω, μια αντίδραση ανάλογη της σοβαρότητας του ατοπήματος αυτού. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι η Μεγάλη Βρετανία και η Ιρλανδία παραμένουν μέχρι σήμερα εκτός ζώνης Σένγκεν.

Πώς εξηγείται σε μια οικονομική ένωση σε πορεία νομισματικής ενοποίησης η δεύτερη σε μέγεθος οικονομία να αρνείται να υιοθετήσει το κοινό νόμισμα; Πέρα από τη Μεγάλη Βρετανία, εκτός παραμένουν οικειοθελώς η Σουηδία (7η σε μέγεθος στην Ε.Ε.), η Πολωνία (8η), η Δανία (11η) και η Τσεχία (16η). Η Μεγάλη Βρετανία και η Δανία είχαν πάρει… χαρτί από γιατρό και δεν υποχρεούνταν να μπουν στο Ευρώ παρά μόνο εάν το ζητούσαν. Οι υπόλοιπες χώρες υποτίθεται ότι έχουν υποχρέωση, αλλά μόνο αν δεχθούν να μπουν στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών II, κίνηση που είναι προαιρετική. Η Σουηδία παίζει με αυτόν τον τρόπο τις «καθυστερήσεις» από το 2003, οπότε απέρριψε το Ευρώ με δημοψήφισμα. Και αυτό έγινε στις εποχές των παχιών αγελάδων…

Δεν ξέρω αν έχετε την ίδια αίσθηση με μένα, αλλά στην αντίληψή μου η Μεγάλη Βρετανία ήταν μια χώρα μονίμως με το ένα πόδι έξω από την Ε.Ε. Αν υπήρχε ποτέ περίπτωση να αποχωρήσει πραγματικά μια χώρα από την Ένωση ποια θα ήταν η πιο πιθανή υποψήφια;

Μία άλλη παράμετρος που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι η συστημική χειραγώγηση των ΜΜΕ (ένα από τα πολλά επιτεύγματα το οποίο δεν είναι σε καμία περίπτωση αποκλειστικότητα της Ελλάδας). Όπως εδώ, έτσι και στη Μεγάλη Βρετανία οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδειχναν καθαρό προβάδισμα του Bremain με 7 μονάδες. Πολλοί πίστεψαν ότι η παραμονή ήταν σίγουρη και ψήφισαν Brexit, έτσι για να μην τους έχουν οι Ευρωπαίοι για δεδομένους. Ή επειδή κατά βάθος θα προτιμούσαν να είναι μόνοι στο νησί τους, αλλά χωρίς να θέλουν στα σοβαρά το ρίσκο του Brexit. Μόνο και μόνο για να έχουν τη συνείδησή τους ήσυχη.

Όπως και να έχει, το πρόβλημα είναι ότι η Ε.Ε. δεν έχει πείσει ότι αποτέλεί πραγματικά το δρόμο προς την ευημερία. Όσο η Γερμανία πιέζει για περισσότερη λιτότητα και βάζει την προστασία της Bundesbank πάνω από την ευημερία των πολιτών της Ευρώπης, όσο το οικονομικό μοντέλο που προωθείται είναι εκείνο της ανταγωνιστικότητας χωρίς να εξετάζεται η βιωσιμότητα σε βάθος χρόνου, με λίγα λόγια όσο ο στόχος είναι να εξυπηρετούνται οι αριθμοί και όχι οι άνθρωποι, τόσο οι ακραίες τάσεις θα ενισχύονται, τόσο θα ωθούνται οι ψηφοφόροι προς τα λαϊκίστικα κόμματα και τόσο πιο κοντά θα βαδίζουμε στο γκρεμό, είτε αυτός εκδηλωθεί με έναν ακόμα πόλεμο, είτε με κάποιο ολοκληρωτικό μόρφωμα. Είτε και στα δύο μαζί, κατά σειρά.

Υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα τα οποία χάνουμε εστιάζοντας αποκλειστικά στους «αμόρφωτους γεροφασίστες» που ψήφισαν υπέρ του Brexit. Πρώτον: τι ακριβώς εννοεί η Μέρκελ όταν δηλώνει το εξής:

«Ακόμη και αν είναι δύσκολο να το φανταστεί κανείς για μας, δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι η ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης ήταν μια ιδέα ειρήνης. Βλέπουμε όλοι ότι ο κόσμος βρίσκεται σε αναταραχή. Η ειρήνη που έχουμε στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια, δεν είναι αυτονόητη.»

Δεύτερον, ήταν πραγματικά τόσο σημαντικός λόγος η ενδοκομματική διαμάχη για τον Κάμερον ώστε να πάρει το ρίσκο ενός τέτοιου δημοψηφίσματος; Είναι άραγε εγκληματικά ηλίθιος ή υπάρχει κάποια άλλη σκοπιμότητα;

Και τρίτον: ποιος είναι ο ρόλος των ΗΠΑ σε αυτό το παιχνίδι και με ποιον τρόπο σκοπεύει να συσφίξει τις σχέσεις της με μια απομονωμένη Αγγλία, η οποία κινδυνεύει ακόμα και να χάσει τη Σκωτία και την Ιρλανδία;

Η Ε.Ε. δεν γεννήθηκε απλώς και μόνο για να πάρει τη μορφή μιας ενιαίας και ομοιόμορφης αγοράς. Ο βαθύτερος και ουσιαστικός λόγος ήταν να αποφευχθεί η γένεση μιας ακόμα, τρίτης καταστροφικής παγκόσμιας σύρραξης. Παρόλα αυτά, οι ηγέτες της Ευρώπης φαίνεται να το ξεχνούν αυτό και ενώ ακολουθούν πολιτικές, οι οποίες σταδιακά εξαθλιώνουν τους πολίτες τους και υποβαθμίζουν άμεσα τη δημοκρατία (βλ. TTIP, CETA), απορούν όταν οι αντιδράσεις των ψηφοφόρων δεν είναι λογικές ή ψύχραιμες.

Αυτό δεν αφορά μόνο τη Μεγάλη Βρετανία, ασφαλώς. Αυτό αφορά και την Ελλάδα και τις πλείστες όσες παθογένειές της, οι οποίες ωστόσο δεν πρόκειται ποτέ να εξαλειφθούν με τη θεραπεία-σοκ στην οποία επιμένει η γερμανική κυβέρνηση. Αφορά και όλα τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη, στα οποία η ακροδεξιά ανεβαίνει συνεχώς.

Δύο είναι τα πιο σημαντικά μαθήματα που οφείλουμε να αποκομίσουμε από αυτή τη συγκυρία: πρώτον, ότι δεν είμαστε σε καμία περίπτωση ούτε η αρχή, ούτε το τέλος των προβλημάτων της Ε.Ε. Πέρσι τέτοια εποχή μιλούσαν όλοι για την Ελλάδα μεν, αλλά φέτος το show αναμένεται πολύ πιο συναρπαστικό κι ενδιαφέρον. Δεύτερον, αδαείς, ανενημέρωτους και ευκολόπιστους πολίτες έχουν κι αλλού, ακόμα και στην «καλλιεργημένη» Μεγάλη Βρετανία και είναι, μάλιστα, πολύ περισσότεροι απ’ ότι νομίζαμε.

Αν θέλουμε κάποια στιγμή να λύσουμε τα δικά μας θέματα, τότε θα πρέπει να πάψουμε να ταλαντευόμαστε σαν εκκρεμή από τον απόλυτο εγωκεντρισμό στην απόλυτη αυτό-απαξίωση και να δούμε τα πράγματα κάπως αντικειμενικά.

Όσο για την Ευρωπαϊκή Ένωση… μακάρι να είχα κάτι καλό να σας πω. Το Brexit, εάν τελικά πραγματοποιηθεί, μοιάζει πραγματικά να σφραγίζει την αρχή του τέλους της Ε.Ε.

 

Μουσικό Διάλειμμα #63

 

Advertisements

Η εξουσία του φόβου

Η κραυγή

Ο φόβος είναι ο χειρότερος σύμβουλος.

Φυλάει τα έρμα, θα μου πείτε. Ναι, αρκεί να μην τον χρησιμοποιούν εναντίον σου. Τα ζώα από ένστικτο φοβούνται τη φωτιά για την προστασία τους. Ωστόσο, ο άνθρωπος έμαθε να χρησιμοποιεί αυτόν το φόβο για να τα κυνηγά. Βάζοντας φωτιά στα ξερά χόρτα, οι αρχαίοι κυνηγοί ανάγκαζαν το θήραμά τους να εγκαταλείψει την κάλυψή του και να μείνει εκτεθειμένο.

Το τέχνασμα αυτό εφαρμόζεται και από άνθρωπο σε άνθρωπο εδώ και πολλές χιλιετηρίδες. Ο φόβος χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα για να καταδυναστεύονται ολόκληροι λαοί. Όχι μόνο ο φόβος της εξουσίας, αλλά και ο φόβος του «άλλου». Οι αυτοκράτορες της Κίνας κρατούσαν μακριά τις ορδές των βαρβάρων με το τεράστιο τείχος που έκτισαν, παράλληλα, όμως, εξασφάλιζαν την υποταγή των επαρχιών που βρίσκονταν πίσω από αυτό.

Οι φεουδάρχες προστάτευαν τις πόλεις τους με τείχη από επιδρομές κάθε είδους. Όσοι ήταν εντός των τειχών, ωστόσο, έπρεπε να πληρώνουν φόρους, οι οποίοι ήταν συνήθως δυσβάσταχτοι. Δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Ακόμα και αν κανείς  ξέφευγε από τους φοροεισπράκτορες του τοπικού βαρώνου (οι οποίοι προφανώς δεν μοίραζαν εκκαθαριστικά, απλά σου έκαιγαν το σπίτι αν δεν πλήρωνες) πού θα μπορούσε να πάει;

Η τακτική αυτή λειτουργεί θαυμάσια και στην εποχή μας. Ο φόβος του Εβραίου, του μουσουλμάνου, του κομμουνιστή, του εγκληματία λαθρομετανάστη, του μαύρου, του ομοφυλόφιλου, του διαφορετικού.

Προφανώς δεν είναι όλα ρόδινα σε αυτόν τον κόσμο. Προφανώς και ο φόβος πολλές φορές έχει ρίζες στην πραγματικότητα. Το ζώο αν μείνει στα ξερόχορτα θα κάει, δεν έχει πραγματικά επιλογή. Οι χωρικοί του Μεσαίωνα ήταν εκτεθειμένοι σε κάθε επίδοξο εισβολέα ή ληστή. Επομένως τα τείχη του φεουδάρχη ήταν σαν δώρο Θεού για εκείνους. Και εφόσον τα τείχη δεν χτίζονταν μόνο με καλές προθέσεις, ήταν λογικό και δίκαιο ο τοπικός άρχοντας να ζητά φόρους από όσους είχε υπό την προστασία του.

Πλην, όμως, έχοντας αυτούς τους ανθρώπους πλήρως στο έλεός του, ο εκάστοτε ηγεμόνας μπορούσε όχι απλώς να λάβει το ηθικό αντίτιμο για την προστασία που προσέφερε, αλλά να απαιτήσει όσα αυτός ήθελε. Κοινώς, να εκμεταλλεύεται και να εκβιάζει κατά βούληση. Μπορούσε να ζει πλουσιοπάροχα στο κάστρο του, αφήνοντας στους χωρικούς μετά βίας αρκετά ώστε να μη λιμοκτονούν. Η εξουσία διαφθείρει και η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απόλυτα.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι κοινωνικές επαναστάσεις σταδιακά έφεραν τον κόσμο από τα μοναρχικά ή ολιγαρχικά καθεστώτα στα δημοκρατικά. Έπρεπε να πάψει να υπάρχει απόλυτη εξουσία, ώστε να πάψει η καταπίεση και η εκμετάλλευση του αδύναμου από τον ισχυρό.

Θεωρητικά, ο 20ος αιώνας είδε το αποκορύφωμα του εκδημοκρατισμού στον πλανήτη μας. Πρακτικά, όμως, η ολοένα και αυξανόμενη επιρροή, που ασκούν οι πολυεθνικές στις κυβερνήσεις των κρατών, μειώνει συνεχώς τη δυνατότητα των δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων να λαμβάνουν αποφάσεις. Φτάσαμε, λοιπόν, στο σημείο οι περιβόητες «αγορές» να καθορίζουν εμμέσως πλην σαφώς την οικονομική πολιτική των κρατών. Και φυσικά αφού το χρήμα κινεί τα πάντα, η οικονομική πολιτική επηρεάζει τα πάντα, με πρώτο και εύκολο θύμα την κοινωνική πολιτική.

Κάπως έτσι βρισκόμαστε σήμερα να συζητάμε για, αυτονόητα στη θεωρία, πράγματα όπως η κοινωνική ασφάλιση, η περίθαλψη και η παιδεία. Και καθώς όλα αυτά τα οποία κατακτήθηκαν με αίμα τα τελευταία 200 χρόνια περικόπτονται και εξανεμίζονται σταδιακά λόγω της «οικονομικής πραγματικότητας», συνειδητοποιεί κανείς ότι επιστρέφουμε, ουσιαστικά, στην εποχή του φεουδαλισμού.

Ο μεγάλος μας εχθρός είναι η χρεωκοπία. Για να τον κρατήσουμε μακριά είμαστε αναγκασμένοι να θυσιάσουμε τα πάντα. Βέβαια, οι τιμημένοι και δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες μας ζουν ακόμη στα κάστρα τους, τρώνε με χρυσά κουτάλια και κυκλοφορούν με θωρακισμένες λιμουζίνες. Αλλά δεν υπάρχει επιλογή, αφού αν μας πετάξουν έξω από τα τείχη θα χάσουμε και τα λίγα που έχουμε. Θα μείνουμε ακόμα και από χαρτί υγείας, όπως φαίνεται.

Ο μεγάλος μας εχθρός δεν είναι τόσο η χρεωκοπία, όσο ο φόβος αυτής. Και αυτό επειδή η χρεωκοπία έχει ήδη συμβεί, απλώς είναι ελεγχόμενη. Πράγματι, έχουμε ακόμα είδη πρώτης ανάγκης στα ράφια, αλλά έχουμε επίσης 27% ανεργία και ένα χρέος, το οποίο είναι αδύνατον να εξυπηρετηθεί. Καθώς επιχειρήσεις κλείνουν καθημερινά και το ΑΕΠ συρρικνώνεται, οι τόκοι αυξάνουν και το χρέος διογκώνεται. Και τίποτα δε φαίνεται δυνατόν να το σταματήσει.

Είναι απλά μαθηματικά. Οτιδήποτε άλλο περί success story και τα συναφή είναι απλά επικοινωνιακά τρικ. Κάθε χρόνο μόνο οι τόκοι του χρέους μας είναι 30 δις Ευρώ. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι το όποιο πρωτογενές πλεόνασμα, ακόμα και αυτό το εικονικό των 1.416 εκατ. ευρώ, είναι αστείο. Είναι σαν να προσπαθείς να σβήσεις πυρκαγιά κατουρώντας την. Και το πλεόνασμα αυτό παρουσιάζεται ως… επιτυχία. Και η «έξοδος στις αγορές» δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα κακόγουστο αστείο, το οποίο μας έκανε διεθνώς ρεζίλι για άλλη μια φορά.

Ο Σαμαράς μιλά για θυσίες του λαού, οι οποίες κινδυνεύουν να πάνε χαμένες. Μα είναι ήδη χαμένες. Οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών δεν έχουν καταφέρει τίποτα, παρά μόνο να επιβάλλουν εισπρακτικά μέτρα, να εκποιήσουν το προσοδοφόρο μέρος της δημόσιας περιουσίας, χωρίς να ξεφορτωθούν το επιζήμιο, και να κάνουν απολύσεις στο Δημόσιο χωρίς κάποιο σχέδιο ή κριτήριο. Αξιολόγηση δεν υπάρχει, η γραφειοκρατεία ζει και βασιλεύει, το πελατειακό κράτος συνεχίζει να υφίσταται, οι διασυνδέσεις με τον κρατικοδίαιτο ιδιωτικό τομέα το ίδιο. Μεταρρυθμίσεις απλές και ορθολογικές, οι οποίες θα ήταν απολύτως ανέξοδες για το κράτος και θα βοηθούσαν πραγματικά τις επενδύσεις, προσκρούουν πάνω σε συμφέροντα ημέτερων που προστατεύονται ακόμα.

Ακόμα και στο Reuters κυκλοφόρησε η είδηση ότι η συγκυβέρνηση είναι ανεπιθύμητη πλέον. Γιατί το πολιτικό κεφάλαιο της συγκυβέρνησης εξαντλήθηκε. Ο φόβος δεν μπορεί πλέον να συγκρατήσει τους πολίτες. Αν η κυβέρνηση τολμούσε να επιβάλλει κι άλλα μέτρα, οι αντιδράσεις θα ήταν απρόβλεπτες. Έχουμε φτάσει σε αδιέξοδο.

Από τη μία πλευρά, μια αριστερή κυβέρνηση, αυτοδύναμη ή με κάποιο δεκανίκι, θα έχει μια μικρή πίστωση χρόνου. Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος, αν διαψευστούν οι μάλλον ουτοπικές υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, ο κόσμος να εκραγεί σε πολύ μικρό διάστημα. Ο φόβος που έχει καλλιεργηθεί με πολλή προσοχή τα τελευταία χρόνια, έχει ήδη προκαλέσει εκροές κεφαλαίων στο εξωτερικό. Οι τράπεζες πιέζονται. Οι δανειστές θα επιδιώξουν την επιβολή επιπρόσθετων μέτρων. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει εμπειρία διακυβέρνησης. Συν τοις άλλοις, έχει προσχωρήσει σε αυτόν αρκετό πρώην ΠΑΣΟΚ, το οποίο συνυπάρχει (όπως και στο ΠΑΣΟΚ του ’81) με ριζοσπαστικά στοιχεία που θέλουν να μας βγάλουν από παντού.

Οι κίνδυνοι είναι πολλοί και οι φόβοι ακόμα περισσότεροι. Αλλά το αδιέξοδο παραμένει. Και αυτό που φοβάμαι εγώ περισσότερο είναι το κατρακύλισμα σε έναν ακροδεξιό βούρκο που αρνείται ακόμα και τις πιο βασικές ανθρώπινες αξίες, όπως την προστασία των αδυνάτων και την περίθαλψη των προσφύγων, που καταπνίγει τη δημιουργικότητα, που εξαναγκάζει το 2% του πληθυσμού, του νεότερου και πιο υποσχόμενου τμήματός του, να μεταναστεύσει. Δεν είμαστε απλώς μια χώρα γερόντων και συνταξιούχων, είμαστε μια χώρα στην οποία οι λιγότεροι από τους μισούς νέους έχουν δουλειά και όσοι έχουν, αμείβονται με ψίχουλα. Οι υπόλοιποι απλά φεύγουν.

Αυτοί που μένουν αδυνατούν να δημιουργήσουν οικογένειες, αφού τα χρήματα απλά δε φθάνουν. Η Ελλάδα αργοπεθαίνει. Σας το λέω χωρίς καμία διάθεση υπερβολής και δράματος. Κάποιοι φοβούνται τη χρεωκοπία. Εγώ φοβάμαι περισσότερο ότι σβήνουμε αργά, αλλά σταθερά. Η ενδεχόμενη χρεωκοπία, η ανεξέλεγκτη, θα είναι άμεση και βάρβαρη. Ο αργός θάνατος, στον οποίο έχουμε καταδικαστεί, θα πάρει μια δεκαετία ακόμα μέχρι τα συμπτώματά του να γίνουν τόσο φανερά, ώστε κανένας να μην μπορεί πια να τα αρνηθεί. Αλλά θα έρθει, σας το εγγυώμαι.

Ο φόβος είναι ο χειρότερος σύμβουλος. Εγώ προτιμώ να ψηφίσω κατά συνείδηση.

 

Μουσικό Διάλειμμα #58

Σαξές Στόρι

Η Εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Ελλάδας κατέκτησε επάξια τη θέση της στο Μουντιάλ της Βραζιλίας που θα διεξαχθεί το 2014. Τα εικονικά πηγαδάκια του Facebook και του Twitter πήραν φωτιά: πρέπει να ασχολούμαστε ή δεν πρέπει; Να χαιρόμαστε ή όχι; Είναι επιτυχία ή είναι παρηγοριά στον άρρωστο; Πιστεύω ότι όπως και να έχει η συμμετοχή σε μια Εθνική ομάδα είναι για κάθε επαγγελματία αθλητή μια ευκαιρία να παίξει για την τιμή της φανέλας. Δεν υπάρχει χρήμα, υπάρχει μόνο η δόξα και, πιο απτά, το ενδεχόμενο ενός τραυματισμού ο οποίος μπορεί να κρατήσει μακριά έναν αθλητή από τις επαγγελματικές του υποχρεώσεις.

Όσο για εμάς τους υπόλοιπους πιστεύω ότι μια βραδιά χαράς δε μας θα εμποδίσει να βγούμε στο δρόμο για να διαμαρτυρηθούμε, τουλάχιστον όχι πάνω από 24 ώρες. Αν η πρόκριση της Εθνικής ομάδας είναι ικανή να αποτελέσει φραγμό για τη Νέα Ελληνική Επανάσταση, τότε δεν έχουμε καμία ελπίδα, σας το λέω. Είτε με είτε χωρίς Μουντιάλ.

Πάντως η επιτυχία της Εθνικής ομάδας, εν μέσω μιας κρίσης που δεν έχει αφήσει ανέγγιχτο ούτε το ποδόσφαιρο, αποτελεί πολύ πιο πειστικό «σαξές στόρι» από εκείνο που ευαγγελίζεται ο Αντώνης Σαμαράς. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν πρέπει να χαρούμε εμείς που η Ελλάδα εξασφάλισε το ταξίδι της στη Βραζιλία το καλοκαίρι. Το ερώτημα είναι αν πρέπει να χαρεί η Βραζιλία για τη διοργάνωση του Μουντιάλ (και μόλις δύο χρόνια αργότερα των Ολυμπιακών Αγώνων).

Η Βραζιλία μπορεί να είναι η δεύτερη πατρίδα του ποδοσφαίρου, μπορεί να μας θυμίζει καρναβάλι, σάμπα, καλλίπυγες χορεύτριες, φρεσκοκομμένο καφέ και ατελείωτες παραλίες, αλλά δεν εξαντλείται εκεί. Είναι μια χώρα με μεγάλες κοινωνικές αντιθέσεις και τεράστιο χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών. Είναι ο τόπος όπου οι παραγκουπόλεις συνυπάρχουν με τους ουρανοξύστες και όπου η άνοδος στην τιμή του εισιτηρίου των λεωφορείων μπορεί να προκαλέσει μαζικές διαδηλώσεις απίστευτου μεγέθους.

Ωστόσο, αποτελεί ταυτόχρονα το ιδανικό παράδειγμα οικονομικού «σαξές στόρι», από το οποίο μπορούμε να αντλήσουμε χρήσιμα συμπεράσματα. Η οικονομία της, στρατοκρατούμενης ακόμα, Βραζιλίας στις αρχές τις δεκαετίας του ’80 έμοιαζε με τραινάκι σε λούνα παρκ. Μετά από μια ξέφρενη πορεία συνάντησε μια τεράστια ανηφόρα, σταμάτησε και άρχισε να φεύγει προς τα πίσω.

Τότε επιστρατεύτηκε το ΔΝΤ το οποίο επέβαλλε, τι άλλο, ένα πρόγραμμα αυστηρής λιτότητας που προέβλεπε περικοπές στο Δημόσιο και περιορισμό των εισαγωγών. Μπορεί να έδωσε τη δυνατότητα στη Βραζιλία να εξυπηρετεί το χρέος της, αλλά το τίμημα ήταν εις βάρος της ανάπτυξης. Η συρρίκνωση του ΑΕΠ, η αύξηση της ανεργίας και της φτώχειας και η εκτόξευση του πληθωρισμού έφεραν τη χώρα στα όρια της κατάρρευσης.

Όταν, τελικά, μετά από μια δεκαετία πειραμάτων βρέθηκε η λύση για τη μάστιγα του πληθωρισμού, αυτή δεν οφειλόταν σε κάποιο εξωτερικό σχέδιο βοήθειας-προκάτ, αλλά στο «Real Plan» που σχεδιάστηκε από Βραζιλιάνους για τις ανάγκες της οικονομίας τους.

Το επακόλουθο δεύτερο σχέδιο βοήθειας του ΔΝΤ δεν ήταν παρά ένα δεκανίκι σε μια οικονομία που βρισκόταν ήδη σε τροχιά ανάκαμψης. Μέσα σε μια δεκαετία η Βραζιλία σημείωσε ρυθμούς ανάπτυξης-ρεκόρ, ανάπτυξη η οποία συνεχίστηκε έως και το 2010 διαψεύδοντας τις αρνητικές προβλέψεις λόγω της κρίσης.

Φυσικά, δεν είναι όλα ρόδινα: παρ’ όλη τη σταδιακή αύξηση του ποσοστού του πληθυσμού που ανήκει στη μεσαία τάξη και τη σωτηρία 20 εκατομμυρίων Βραζιλιάνων από τη φτώχεια, το 21,4% του πληθυσμού ζει ακόμα κάτω από το όριο, ενώ το 4% περίπου βρίσκεται σε απόλυτη ανέχεια.

Για αυτό, εξάλλου, δεν είναι λίγοι εκείνοι που διαμαρτύρονται κατά των πανάκριβων αθλητικών διοργανώσεων που έχει αναλάβει η χώρα τους. Ακόμα και οι παλιοί αστέρες του ποδοσφαίρου δεν ζουν όλοι στα σύννεφα. Όταν το ιερό τέρας (τέως ποδοσφαιρικό, νυν ανοησίας) που λέγεται Πελέ τόλμησε να συστήσει στους συμπατριώτες του που διαδήλωναν κατά του Μουντιάλ να γυρίσουν σπίτια τους και να χαρούν τη γιορτή του ποδοσφαίρου, ο Ρομάριο (αλλά και άλλοι παλιοί παίκτες) του συνέστησαν να σωπάσει – και όχι τόσο ευγενικά.

Αυτό δεν είναι λίγο. Η Βραζιλία ήταν πάντοτε μια χώρα όπου τα φτωχά παιδιά ονειρεύονταν να γίνουν μεγάλοι ποδοσφαιριστές και το άθλημα, όπως και ο Πελέ, αντιμετωπίζονται συνήθως με θρησκευτική ευλάβεια. Όλα, όμως, έχουν ένα όριο. Ακόμα και η αγάπη των Βραζιλιάνων για τη μπάλα.

Εξετάζοντας το βραζιλιάνικο σαξές στόρι διαπιστώνουμε ότι το σχέδιο που έσωσε τη χώρα συμπεριλάμβανε μια τολμηρή, ριζοσπαστική νομισματική μεταρρύθμιση, με τη δημιουργία ενός εικονικού νομίσματος, το οποίο τελικά έγινε πραγματικό. Κανένας δεν πίστευε ότι το σχέδιο που είχαν συλλάβει στα νιάτα τους τέσσερις φοιτητές οικονομολόγοι θα μπορούσε να πετύχει, εκεί που το ΔΝΤ και οι κυβερνήσεις αποτύγχαναν. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να βοηθήσει την Ελλάδα στο Ευρώ, ειδικά τώρα που η ενδεχόμενη έξοδός μας έχει γίνει πολύ δύσκολη. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να μας είχε βοηθήσει αν αποφασίζαμε να βγούμε εγκαίρως.

Το δεύτερο αξιοσημείωτο είναι ότι παρά το κύμα ιδιωτικοποιήσεων, το οποίο εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις της Βραζιλίας υπό την καθοδήγηση του ΔΝΤ και το οποίο δεν έφερε ουσιαστικά αποτελέσματα, η μεγαλύτερη εταιρεία πετρελαίου της χώρας και μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως, παραμένει σε ποσοστό 64% στην ιδιοκτησία του Δημοσίου. Η Βραζιλία είναι μεν μια μεγάλη χώρα με σημαντικές πλουτοπαραγωγικές πηγές, αλλά δεν τις ξεπούλησε για να σωθεί. Τις αξιοποίησε. Και αν το δικό μας πρότυπο «αξιοποίησης» είναι ο χρυσός της Χαλκιδικής, τότε δε θα έχουμε καλύτερη τύχη από τον πάμπτωχο Νίγηρα με τα πλούσια κοιτάσματα ουρανίου.

Αυτό που οφείλουμε να μάθουμε από τη Βραζιλία είναι ότι καμία εξωτερική βοήθεια δεν μπορεί να μας βγάλει από την κρίση, αν δεν υπάρχει βούληση και σχέδιο από την πολιτική ηγεσία. Η εξαναγκαστική εφαρμογή ενός τυποποιημένου σχεδίου «διάσωσης», το οποίο μας επιβάλλεται εκβιαστικά από οργανισμούς που γνωρίζουν και οι ίδιοι ότι είναι ακατάλληλο, δε θα βοηθήσει σε τίποτα. Αντίθετα, θα συνεχίσει να βαθαίνει την κρίση, «κλειδώνοντας» την πορεία της οικονομίας σε μια βασανιστική πτώση σε αργή κίνηση. Εμείς σαν θεατές βλέπουμε το φάουλ, βρίζουμε και φωνάζουμε από τις εξέδρες, αλλά κανείς από τους διαιτητές δεν πρόκειται να το σφυρίξει.

Δεν είναι κακό να χαιρόμαστε για την επιτυχία της Εθνικής ομάδας. Το κακό είναι πως δεν ακολουθήσαμε το παράδειγμά της. Ακόμα και το πιο απίθανο πράγμα είναι δυνατό, αρκεί να το διεκδικήσουμε.

Μουσικό Διάλειμμα #47

Ο λόγος του Βασιλιά

Ο λόγος του ΒασιλιάΔεν μας έφθαναν όλα μας τα προβλήματα, έχουμε και τους μονάρχες να κάνουν δηλώσεις.

Τι μας νοιάζει για το τι λέει ο βασιλιάς της Ολλανδίας στο Κοινοβούλιο της χώρας του; Για την ακρίβεια ποιος θυμάται καν ότι η Ολλανδία έχει ακόμα βασιλιά;

Κι όμως, μόνο διαβάζοντας τέτοια «ψιλά» των ειδήσεων θα μπορέσουμε να πάρουμε μια ιδέα για το μέγεθος των αλλαγών που έρχονται. Οι οποίες αλλαγές, το έχουμε ξαναπεί, δεν αφορούν μόνο τη «διεφθαρμένη» Ελλάδα των τεμπέληδων και των φοροφυγάδων.

Αφορούν όλο τον κόσμο, εκτός από τις χώρες που δε διαθέτουν κάποιο οργανωμένο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης. Αυτές που ως τώρα θεωρούνταν υποανάπτυκτες, αλλά που όπως φαίνεται αποτελούν το πρότυπο ανάπτυξης του νεοφιλελευθερισμού.

Ο βασιλιάς της Ολλανδίας ανακοίνωσε ούτε λίγο, ούτε πολύ, το τέλος του κοινωνικού κράτους σε μια χώρα η οποία μέχρι πρόσφατα μας έκανε μάθημα δημοσιονομικής διαχείρισης. Προτού, βέβαια, αρχίσουν να φαίνονται τα πρώτα σύννεφα στην οικονομία της. Ή, μάλλον, προτού παραδεχθεί η κυβέρνηση της Ολλανδίας ότι υπάρχει πρόβλημα.

Εάν η υψομετρικά υποβαθμισμένη, αλλά οικονομικά ανεπτυγμένη αυτή χώρα αντιμετωπίζει τέτοιο θέμα, χωρίς τις παθογένειες που ταλαιπωρούν την Ελλάδα, τότε τι ελπίδα θα είχαμε εμείς να αποφύγουμε το αδιέξοδο;

Προφανώς καμία. Ακόμα και αν διορθώνονταν όλα τα κακώς κείμενα δεκαετιών εν μία νυκτί. Ακόμα και αν δεν υπήρχαν ποτέ. Ακόμα κι αν πλήρωνες τους φόρους σου, δόλιε φοροφυγά. Ακόμα κι αν δούλευες νυχθημερόν, τεμπέλη δημόσιε υπάλληλε. Ακόμα κι αν έκοβες αποδείξεις ανεύθυνε ταξιτζή.

Τι όμορφα που καταρρέει όλο το ενοχικό κατασκεύασμα το οποίο με τόσο κόπο έχουν χτίσει οι κυβερνήσεις της κρίσης για να αποποιηθούν τις ευθύνες τους, αλλά παράλληλα και για να αποκρύψουν αυτό που πλέον αναγκάζονται άλλοι να παραδεχθούν: ότι το σύστημα δε λειτουργεί.

Όχι το κρατικοδίαιτο-πελατειακό σύστημα της Ελλάδας, αλλά το οικονομικό σύστημα όπως αυτό εφαρμόζεται με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες στην πραγματικότητα. Είτε μιλάμε για την Ολλανδία, είτε για τις ΗΠΑ, είτε για την ημί-αυτόνομη ευρωπαϊκά Μεγάλη Βρετανία.

Σε όλες αυτές τις χώρες και όχι μόνο, το δημοσιονομικό πρόβλημα είναι από ορατό έως εξόφθαλμο. Ο μόνος λόγος για τον οποίο η Γερμανία δεν αντιμετωπίζει άμεσο πρόβλημα είναι ότι ουσιαστικά χτίζει την ευημερία της πάνω στις πλάτες της υπόλοιπης Ευρώπης.

Το μοντέλο που προωθείται στην Ολλανδία ως λύση, όπως και στην Ελλάδα, είναι αυτό του νεοφιλελευθερισμού.

«Εξαιτίας κοινωνικών εξελίξεων, όπως η παγκοσμιοποίηση και η γήρανση του πληθυσμού, η αγορά εργασίας και οι δημόσιες υπηρεσίες μας δεν είναι πλέον κατάλληλες για τις ανάγκες των καιρών»

Δεν καταλαβαίνω. Η σύγχρονη ιατρική και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου κατάφεραν να αυξήσουν το προσδόκιμο ζωής για να γίνει τι; Για να μας πουν ότι… ζούμε πολύ πια και είμαστε ασύμφοροι; Παράλληλα, το ίδιο βιοτικό επίπεδο και οι οικονομικές απαιτήσεις που έχουμε για την ανατροφή των παιδιών μας (αλλά και για τη δική μας ποιότητα ζωής) έχουν μειώσει τα ποσοστά γεννητικότητας. Το ποσοστό του ενεργού εργατικού δυναμικού μειώνεται σταθερά σε σχέση με εκείνο των συνταξιούχων στις περισσότερες χώρες της Δύσης.

Ωστόσο, οι συνταξιούχοι πλήρωναν τις εισφορές τους μία ζωή. Στην Ελλάδα τα χρήματα αυτά υπεξαιρέθηκαν ανερυθρίαστα από το κράτος. Στην Ολλανδία όμως; Γιατί δεν επαρκούν για να χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις; Φταίει μόνο η άνοδος του προσδόκιμου; Δηλαδή όλοι αυτοί οι άνθρωποι δούλευαν μια ζωή για να έχουν πέντε χρόνια σύνταξη; Ή όφειλαν οι μισοί από αυτούς να πεθάνουν νωρίτερα για να έχουν σύνταξη οι υπόλοιποι;

Μήπως φταίει ότι τα έξοδα περίθαλψης και νοσηλείας είναι υπέρογκα; Μήπως στο όνομα του κέρδους οι φαρμακοβιομηχανίες προωθούν συνεχώς νέες, πανάκριβες χημικές θεραπείες, τη στιγμή που υπάρχουν είτε παλιότερα, πιο αποτελεσματικά φάρμακα, είτε φυσικές θεραπείες που δεν αποφέρουν, όμως, υπερκέρδη;

Μήπως η ελεύθερη αγορά που είναι, υποτίθεται, καλή για την οικονομική ανάπτυξη είναι τελικά πολύ κακή για την υγεία και για την ευημερία μας;

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι κυβερνήσεις που ήταν επί δεκαετίες στο κρεβάτι με τις καπνοβιομηχανίες, επειδή αποκόμιζαν μεγάλα έσοδα από τους φόρους, το ξανασκέφτηκαν όταν οι έρευνες έδειξαν πως το κόστος αντιμετώπισης των καρκίνων ήταν πολλαπλάσιο από τα έσοδα αυτά. Κανείς δε νοιάστηκε για τη δημόσια υγεία. Το πρόβλημα ήταν και πάλι οικονομικό.

Και η παγκοσμιοποίηση που κολλάει; Μήπως στο ότι ο σκοπός είναι να φθάσουν μισθοί και εργασιακά δικαιώματα σε επίπεδο Μπαγκλαντές, αντί για να αναβαθμιστούν οι τριτοκοσμικές χώρες; Φυσικά οι πολυεθνικές, οι οποίες εκμεταλλεύονται το απροστάτευτο εργατικό δυναμικό αυτών των χωρών, θα έτριβαν τα χέρια τους εάν ξαφνικά δεν χρειαζόταν να μεταφέρουν το εμπόρευμα από την Ασία στις αγορές τους. Εάν δηλαδή έφερναν το Μπαγκλαντές στην έδρα τους.

«Το κλασσικό κοινωνικό κράτος αργά αλλά σταθερά μετατρέπεται σε μια ‘συμμετοχική κοινωνία’, όπου οι πολίτες θα πρέπει να φροντίζουν τον εαυτό τους ή να δημιουργούν λύσεις από την κοινωνία των πολιτών για να αντιμετωπίσουν προβλήματα όπως η συνταξιοδότηση»

Και να που η συνταξιοδότηση έγινε «πρόβλημα». Μόνο που δεν είναι πρόβλημα, είναι δικαίωμα, όπως και η κοινωνική ασφάλιση είναι δικαίωμα το οποίο αναγνωρίζεται από την Οικουμενική Διακήρυξη για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα που υιοθέτησαν τα Ηνωμένα Έθνη το 1948. Είναι λιγότερο δικαίωμα τώρα, επειδή αυξήθηκε το προσδόκιμο ζωής και επειδή παγκοσμιοποιηθήκαμε;

Ποια είναι αυτή η περίφημη «συμμετοχική κοινωνία»; Δεν συμμετείχε, δηλαδή, ως τώρα κάθε εργαζόμενος με τις εισφορές και τους φόρους που πλήρωνε; Τώρα, λοιπόν, ο καθένας είναι ελεύθερος να επιλέξει το δικό του ιδιωτικό πρόγραμμα ασφάλισης και συνταξιοδότησης. Και είναι ελεύθερος να χάσει ίσως τα πάντα αν η εταιρεία την οποία εμπιστεύτηκε χρεωκοπήσει μετά από 10, 20, 30 και βάλε χρόνια. Διότι αν κάποιος πρέπει να εργάζεται ως τα 70 για να συνταξιοδοτηθεί και ξεκινήσει να εργάζεται από 20 ετών (άντε 25-26 αν σπουδάσει και πάει στρατό) αυτό σημαίνει ότι η εταιρεία της επιλογής του θα πρέπει να κρατήσει 55-60 χρόνια τουλάχιστον.

Το παράδειγμα της Lehman Brothers, η χρεωκοπία της οποίας αποτέλεσε το πρώτο κομμάτι του ντόμινο της κρίσης, απέδειξε ότι καμία εταιρεία, όσο μεγάλη κι αν είναι, δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των χρημάτων όσων την έχουν εμπιστευτεί. Και πως θα μπορούσε, άλλωστε, όταν αδυνατεί να το κάνει πια το ίδιο το κράτος;

Αυτό που κατ’ ευφημισμό ονομάζει ο βασιλιάς της Ολλανδίας (στο λόγο που του έγραψαν άλλοι) «συμμετοχική κοινωνία» στην ουσία δεν είναι καν κοινωνία όπως την αντιλαμβανόμαστε σήμερα. Θα είναι ένα σύνολο ανθρώπων που προσπαθεί να επιβιώσει, ο καθένας με τα δικά του μέσα, πολεμώντας λυσσαλέα για μια θέση εργασίας όπου θα πληρώνεται ελάχιστα και στην οποία δε θα έχει κανένα απολύτως δικαίωμα. Το μέλλον, όπως διαγράφεται, παραπέμπει στο «Λιμάνι της αγωνίας» του Καζάν και όχι στον ελπιδοφόρο κόσμο που «πουλάει» η διαφήμιση της Κόκα-Κόλα.

Και αυτό είναι το αισιόδοξο σενάριο. Ακολουθώντας τη λογική πορεία της ελαχιστοποίησης του κράτους, δε θα καταργηθεί μόνο το ασφαλιστικό σύστημα, αλλά τελικά και το δημόσιο σύστημα υγείας και εκπαίδευσης. Με δεδομένη τη συνεχή πίεση για μείωση μισθών καθώς και την αύξηση της ανεργίας, η παιδεία και η υγειονομική περίθαλψη θα είναι πολυτέλεια για τους πολλούς. Πως θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει πρόγραμμα ιδιωτικής ασφάλισης και συνταξιοδότησης ο μισθωτός των 400 Ευρώ; Τι θα τρώει, που θα μένει; Αλίμονο δε, στον άνεργο και στο χαμηλοσυνταξιούχο που θα αρρωστήσουν σοβαρά…

Και αν αυτό το σενάριο φαντάζει ακόμα μακρινό για την Ολλανδία, είναι ωστόσο πολύ πιο ρεαλιστικό για την Ελλάδα.

Καταστροφολογία, θα πουν πολλοί. Ωστόσο, ποιος θα πίστευε πριν από λίγα χρόνια ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο κύριος ρυθμιστικός παράγοντας της παγκόσμιας οικονομίας, θα βρίσκονταν τόσο κοντά σε στάση πληρωμών στο δημόσιο; Ποιος θα φανταζόταν ότι θα άκουγε ποτέ τον βασιλιά μιας χώρας όπως η Ολλανδία, η οποία βρίσκεται μέσα στις 20 πλουσιότερες του κόσμου, να ανακοινώνει ουσιαστικά την επερχόμενη κατάργηση του κοινωνικού κράτους;

Αυτός ο ξανθός κυριούλης, το επάγγελμα του οποίου είναι να κάνει την ομιλούσα διακόσμηση σε εθιμοτυπικές επισκέψεις φορώντας στολές και σειρήτια, δηλώνει ατάραχος από τον χρυσοκέντητό του θρόνο ότι το κράτος που συντηρεί τον ίδιο και την εξίσου διακοσμητική του οικογένεια, αφήνει πλέον τους πολίτες του στην τύχη τους. Αν αυτό δεν είναι ειρωνεία, τότε δεν ξέρω τι είναι.

Μουσικό Διάλειμμα #43

Αποφασίζομεν και επιτάσσομεν

Συγκέντρωση 13/5 μπροστά στο Σύνταγμα από εκπαιδευτικούς.

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας στις 13/5 μπροστά στο Σύνταγμα από εκπαιδευτικούς. Πηγή Reuters, στα επιταγμένα ΜΜΕ… σιγή.

Καιρό πριν, στην προηγούμενη απεργιακή κινητοποίηση των εργαζομένων στα ΜΜΜ, ο φίλος και συνάδελφος (μεταφραστής) Π. Κ. με είχε καλύψει για το θέμα με ένα λιτό και περιεκτικό «στάτους»:

Ο καθηγητής και ο δάσκαλος δεν πρέπει να απεργούν διότι διαταράσσουν την απρόσκοπτη παροχή γνώσης στα παιδιά του λαού. Οι οδηγοί στα ΜΜΜ δεν πρέπει να απεργούν διότι διαταράσσουν την ομαλή μετακίνηση του λαού. Οι γιατροί δεν πρέπει να απεργούν διότι διακυβεύεται η υγεία του λαού. Οι εργαζόμενοι στη ΔΕΗ δεν πρέπει να απεργούν διότι δημιουργούν πρόβλημα σε ευπαθείς και επαγγελματικές ομάδες του λαού. Οι οδοκαθαριστές δεν πρέπει να απεργούν διότι διακυβεύεται η δημόσια υγεία. Οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν πρέπει να απεργούν διότι εμποδίζουν τη διεκπεραίωση των υποθέσεων του λαού. Οι αγρότες δεν πρέπει να απεργούν διότι ο λαός θα πεινάσει. Οι λιμενεργάτες δεν πρέπει να απεργούν διότι διακόπτουν τον ομαλό εφοδιασμό του λαού. Οι ξενοδοχοϋπάλληλοι δεν πρέπει να απεργούν διότι χαλάνε την εικόνα της χώρας, δεν έρχεται συνάλλαγμα και ο λαός θα πεινάσει. Για την υγεία και την καλοζωία μας κόπτονται κανάλια, υπουργοί και βουλευτές της συγκυβέρνησης, αλλά πού να το καταλάβετε εσείς;

Γενικά είχαν λεχθεί και γραφεί τόσο πολλά για το θέμα, ώστε τελικά το θεώρησα περιττό να προσθέσω κάτι. Τώρα, βέβαια, το θέμα της απεργίας, καθώς επίσης και του ποιος και πότε δικαιούται δια να απεργεί, ήρθε ξανά στο προσκήνιο.

Η προαναγγελία της απεργίας των εκπαιδευτικών οδήγησε σε μια παγκόσμια πρωτοτυπία (στα χρονικά των δημοκρατικών καθεστώτων, τουλάχιστον). Στην επίταξη των απεργών προτού καν απεργήσουν!

Καταρχάς δεν αντιλαμβάνομαι πως όσοι κόπτονται, δήθεν, για τη νομιμότητα, δέχονται αβασάνιστα την παραβίαση του Συντάγματος. Γιατί η επίταξη οποιουδήποτε απεργού αυτό ακριβώς είναι.

Ασχέτως αν η απεργία θεωρείται από οποιονδήποτε εκβιαστική ή ακόμα και αν κρίθηκε παράνομη από δικαστήριο, η επίταξη «για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών σε περίοδο ειρήνης επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο α) για αμυντικές ανάγκες β) για ανάγκες που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές και γ) λόγω κινδύνων της δημόσιας Υγείας.»

Αν, πάλι, η απεργία κριθεί παράνομη από δικαστήριο και αυτή συνεχιστεί, τότε μπορεί να απολύσει τους συνδικαλιστές, σύμφωνα με τον καθηγητή Εργατικού Δικαίου του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Ιωάννη Ληξουριώτη. Σε καμία περίπτωση, όμως, δεν μπορεί να επιτάξει απεργούς. Πόσο μάλλον προκαταβολικά.

Νόμος δεν είναι αυτό που βολεύει την εκάστοτε κυβέρνηση, τους εντολοδόχους της από το εξωτερικό ή και οποιονδήποτε συνδικαλιστή. Νόμος είναι ο νόμος και όσο αυτός δεν γίνεται σεβαστός ή παρακάμπτεται όποτε συμφέρει την κυβέρνηση, τόσο η ασυδοσία και το χάος ανακυκλώνεται.

Γιατί όταν το ίδιο το κράτος παρανομεί και παραβιάζει το Σύνταγμα, τότε δεν μπορεί να επικαλείται τη «νομιμότητα». Δεν υπάρχει νομιμότητα στην Ελλάδα, την έχει καταργήσει προ πολλού, όχι ο κουκουλοφόρος, ούτε ο απεργός, ούτε καν ο φασίστας. Πρώτο απ’ όλους το ίδιο το κράτος.

Κάθε φορά που γίνεται λόγος για απεργίες, τα ΜΜΕ, οι εκάστοτε υπουργοί και εκπρόσωποι της κυβέρνησης αμέσως ενεργοποιούν το ηχογραφημένο μήνυμα περί νομιμότητας, τάξης, προστασίας του πολίτη.

Κάθε φορά, τα «παπαγαλάκια» αναμασούν τα ίδια επιχειρήματα περί τεμπέληδων δημοσίων υπαλλήλων/εκπαιδευτικών/ταξιτζήδων/λιμενεργατών και οποιουδήποτε άλλου απεργήσει. Θα πουν πάλι για τους διεφθαρμένους συνδικαλιστές, για τα συντεχνιακά συμφέροντα και όλα αυτά τα γνωστά.

Τα οποία σε κάποιο βαθμό, μεγάλο ή μικρό ανάλογα με την περίπτωση, ισχύουν. Ωστόσο, κανείς από αυτούς που παίζουν με το επιχείρημα της συνενοχής δεν τολμά να αρθρώσει το αυτονόητο. Ότι για όλα αυτά, για την τήρηση του νόμου την πρώτη ευθύνη έχουν οι κυβερνώντες και τα όργανα του κράτους.

Σαφώς και ο καθένας οφείλει να μην παρανομεί. Από τη στιγμή που υπάρχει παρανομία, όμως, τον λόγο παίρνει η Δικαιοσύνη. Όποιος και αν είναι ο παραβάτης. Ακόμα και αν είναι δημόσιος λειτουργός, υπουργός ή μεγαλοσυνδικαλιστής. Βέβαια, για τους υπουργούς έχει φροντίσει ο αξιότιμος κ. Βενιζέλος. Αυτό είναι απλά ένα από τα παραδείγματα των συνταγματικών εκτροπών που έχουν κατά καιρούς ψηφιστεί ως νόμοι.

Τώρα πια, οι εκτροπές έχουν περάσει στο στάδιο των «πράξεων νομοθετικού περιεχομένου». Το επόμενο βήμα από αυτό, ξέρετε, είναι η έκδοση διαταγμάτων απευθείας από τον Πρωθυπουργό.

«Αποφασίζομεν και διατάσσομεν

Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι οι απεργοί. Το πρόβλημα είναι ότι μας κυβερνά ο κατεξοχήν παράγοντας διασποράς και διαιώνισης της ανομίας, της αυθαιρεσίας, της κοινωνικής ανισότητας και αδικίας. Ο οποίος φορά τη μάσκα της νομιμοφροσύνης και κάνει κήρυγμα στους πολίτες, τα δικαιώματα των οποίων καταστρατηγεί καθημερινά.

Και, μοιραία, με ολοένα και μεγαλύτερο θράσος.

Μουσικό Διάλειμμα #34

Του ‘παν θα βάλεις το χακί
θα μπεις στην πρώτη τη γραμμή
θα μπεις στην πρώτη τη γραμμή
και ήρωας θα γίνεις

Ματωμένα ρούχα

Θα αντισταθώ και δε θα ασχοληθώ τόσο με το θέμα των ημερών. Έχει χυθεί ήδη πολύ ηλεκτρονικό μελάνι για αυτό και έχουν εκφραστεί διάφορες εμπεριστατωμένες απόψεις, όπως αυτή του φίλου Ηλία Παππά. Κάποιοι άλλοι μίλησαν για «λιθοβολισμό» και άλλα τέτοια δραματικά. Μια χαρά νομίζω ότι είναι η κα. Δημουλά, κανείς δε τη λιθοβόλησε, κριτική ασκήθηκε, κακόβουλη ή μη δεν ισοδυναμεί με εκτέλεση.

Πιστεύω ότι δημιουργός και έργο πρέπει να κρίνονται ανεξάρτητα η πρώτη από το δεύτερο. Και ορθά σχολίασαν ορισμένοι πως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αφήνουν τον καθένα εκτεθειμένο στα πυρά του κοινού για το παραμικρό, αλλά το συγκεκριμένο θέμα, σε μια χώρα στα πρόθυρα της κοινωνικο-οικονομικής κατάρρευσης δεν είναι «μικροπράγμα«. Η Χ.Α. καιροφυλακτεί στο 10% με ανοδικές τάσεις και οποιαδήποτε πράξη ή δήλωση «νομιμοποιεί» το ρατσισμό είναι επικίνδυνη και ανεπίτρεπτη. Ειδικά από ανθρώπους της Τέχνης, υποτίθεται με ευαισθησίες.

Άκουσα και διάβασα πολλά για τα λόγια της κυρίας Δημουλά, για το κατά πόσο παραφράστηκαν ή αποδόθηκαν περιληπτικά, για το τι είναι ρατσιστικό και τι όχι, για το τι είναι «πολιτικά ορθό» και τι ειλικρινές, αλλά «άκομψο».

Εμένα με απασχόλησε κάτι άλλο αυτές τις μέρες. Κάτι που πέρασε σχεδόν «στα ψιλά» εδώ, γιατί έγινε στο μακρινό και φτωχό Μπαγκλαντές. Ξέρετε, τη χώρα (μεταξύ άλλων, γειτονικών και μη) που μας προμηθεύει  με εργατικό δυναμικό για τις γλυκιές φράουλες της Μανωλάδας.

Αναρωτιέμαι πόσο κενή είναι η συζήτηση περί πολιτικής ορθότητας του λόγου, τη στιγμή που ο ίδιος μας ο τρόπος ζωής είναι κατάφωρα μη ορθός, όχι «πολιτικά», αλλά ηθικά. Γιατί; Επειδή δεν είναι μόνο οι εγχώριες φράουλές μας ποτισμένες με αίμα, αλλά και τα εισαγόμενα ρούχα μας, τα κινητά μας και τα περισσότερα αγαθά που μας προσφέρει ο σύγχρονος καπιταλισμός.

Πριν δύο εβδομάδες, κατέρρευσε ένα οκταώροφο εργοστάσιο ενδυμάτων στα περίχωρα της πόλης Ντάκα, στο Μπαγκλαντές. Σύμφωνα με τους τελευταίους απολογισμούς οι νεκροί ξεπερνούν τους 900 και οι τραυματίες τους 2500.

Στο κτήριο αυτό λειτουργούσαν πέντε εταιρείες, οι Phantom Apparels, Phantom Tac, Ether Tex, New Wave Style και New Wave Bottoms, οι οποίες προμηθεύουν με ρούχα μεγάλες φίρμες της Δύσης. Ανάμεσά τους o αμερικανικός κολοσσός Wallmart, η βρετανική Primark, η ισπανική Mango και, τι ειρωνεία, η γνωστή και μη εξαιρετέα ιταλική Benetton.

Ξέρετε, αυτή με τα «ενωμένα χρώματα» και τις έξυπνες/προκλητικές διαφημίσεις κατά του ρατσισμού; Αναρωτιέμαι, πόσο καλή διαφήμιση για τη Benetton θα αποτελούσε η παρακάτω φωτογραφία:

Η τελευταία αγκαλιά

United Colours of Benetton

Η φωτογραφία αυτή τραβήχτηκε στα χαλάσματα από την Τασλίμα Ακτέρ, φωτορεπόρτερ και ακτιβίστρια. Είναι πολύ δύσκολο να περιγράψει κανείς τι νιώθει κοιτάζοντάς την. Είναι ταυτόχρονα τραγική, μακάβρια ρομαντική και βαθιά θλιβερή.

Ο αναίτιος και άδικος θάνατος 900 ανθρώπων είναι μια πραγματική τραγωδία. 3500 άτομα περίπου εργάζονταν σε ένα κτήριο το οποίο είχε κριθεί ακατάλληλο από την αστυνομία, μόλις την προηγούμενη μέρα από την κατάρρευση. Παρόλα αυτά, οι ιδιοκτήτες  υποχρέωσαν τους εργαζόμενους να δουλέψουν, διαβεβαιώνοντάς τους ότι οι τεράστιες ρωγμές δεν αποτελούσαν λόγο ανησυχίας. Κάποιοι από τους εργάτες διαμαρτύρονταν έξω από το κτήριο όταν αυτό μετατράπηκε σε σωρό από χαλάσματα.

Η φωτογράφος μίλησε για τη φωτογραφία, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό TIME:

Με ρώτησαν πολλοί για την φωτογραφία αυτή. Προσπάθησα να μάθω γι’ αυτούς αλλά δεν έχω βρει ακόμα στοιχεία. Δεν ξέρω ούτε ποιοί είναι, ούτε τι σχέση είχαν.

Ημουν όλη μέρα στα ερείπια και έβλεπα τους διασώστες αλλά και πολίτες να ανασύρουν τραυματισμένους εργάτες από τα συντρίμμια. Θυμάμαι ακόμα τα τρομαγμένα μάτια των συγγενών. Ημουν εξαντλημένη, τόσο πνευματικά όσο και σωματικά. Τότε, γύρω στις 2 το πρωί, βρήκα ένα ζευγάρι, αγκαλιασμένο στα ερείπια.

Το κάτω μέρος των σωμάτων τους ήταν θαμμένο. Το αίμα από τα μάτια του άνδρα έτρεχε σαν δάκρυ. Όταν τους είδα δεν μπορούσα να το πιστέψω. Τους αισθάνθηκα σαν δικούς μου ανθρώπους. Τους έβλεπα τις τελευταίες τους στιγμές να κάθονται έτσι αγκαλιασμένοι, προσπαθώντας ό ένας να σώσει τον άλλο.

Κάθε φορά που κοιτάζω αυτή την φωτογραφία, αισθάνομαι άβολα. Με έχει στοιχειώσει. Είναι σα να μου λένε. Δεν είμαστε άλλα δυο πτώματα. Δεν είμαστε φτηνά εργατικά χέρια και φτηνές ζωές. Είμαστε άνθρωποι σαν κι εσάς. Η ζωή μας είναι πολύτιμη και τα όνειρά μας το ίδιο.

Αν οι υπεύθυνοι δεν τιμωρηθούν με τις αυστηρότερες ποινές, τότε η τραγωδία αυτή θα επαναληφθεί. Δεν θα υπάρξει ανακούφιση από αυτά τα φριχτά συναισθήματα. Γι’ αυτό και θέλω η φωτογραφία αυτή να κάνει τον γύρο του κόσμου.

Η φωτογραφία αυτή είναι θλιβερή γιατί αντικατοπτρίζει το τίμημα που πληρώνουμε για τα «φθηνά» και «ανταγωνιστικά» επώνυμα ρούχα μας. Είναι η πραγματικότητα που επιλέγουμε να αγνοούμε. Πέντε μήνες πριν αυτή την τραγωδία είχε σημειωθεί πυρκαγιά σε άλλο εργοστάσιο ρούχων, πάλι στο Μπαγκλαντές, με 112 θύματα. Μόλις προχθές σημειώθηκε άλλη μια πυρκαγιά σε εργοστάσιο στη Ντάκα. Είναι μια είδηση που θα περνούσε εντελώς απαρατήρητη υπό κανονικές συνθήκες, καθώς η Δύση δεν ευαισθητοποιείται τόσο όταν πεθαίνουν άνθρωποι στην Ασία ή στην Αφρική. Έστω κι αν καταπλακώνονται ή καίγονται ζωντανοί κατασκευάζοντας τα ρούχα που φοράμε.

Θυμάστε αλήθεια την τραγωδία της Ρικομέξ; Είχε κοστίσει τη ζωή σε 39 ανθρώπους και είχε συγκλονίσει όλη τη χώρα. Φανταστείτε, λοιπόν, μια χώρα γεμάτη από «Ρικομέξ» πολλαπλάσιου μεγέθους. «Χάρτινα» κτήρια εργοστασίων όπου άνθρωποι σαν εμάς, ίσως λίγο πιο σκούροι, εργάζονται μέσα σε απαράδεκτες συνθήκες, για ψίχουλα, χωρίς καμία προϋπόθεση ασφαλείας. Για τα ρούχα μας. Αυτά που φοράμε και καμαρώνουμε στον καθρέπτη.

Υπάρχουν κι άλλα Μπαγκλαντές. Στην Κίνα, για παράδειγμα, είναι γνωστές οι συνθήκες υπό τις οποίες κατασκευάζονται τα πανάκριβά μας iPhone στα εργοστάσια/μπουντρούμια της Foxconn. Τα ατυχήματα και οι αυτοκτονίες εργατών αποτελούν κάτι το δεδομένο στην ημερήσια διάταξη. Παιδάκια στην Ινδία κατασκευάζουν τα αθλητικά είδη της Nike. Και η Λατινική Αμερική δεν πάει πίσω. Το Μάρτη έκλεισε ένα παράνομο εργαστήριο στην Αργεντινή που παρήγαγε ρούχα για το Zara σε απάνθρωπες συνθήκες. Τον προηγούμενο μήνα ανακαλύφθηκαν κι άλλα, στα οποία εργάζονταν κυρίως Βολιβιανοί μετανάστες (μεταξύ των οποίων και πολλά παιδιά) για λογαριασμό της φίρμας «Inditex», η οποία προμηθεύει Zara, Pull & Bear, Massimo Dutti, Bershka, Stradivarius, Oysho, Uterqüe.

Βρισκόμαστε στον 21ο αιώνα. Δεν μπορούμε ακόμα να δηλώνουμε άγνοια, χωρίς να ιδρώνει το αυτί μας. Το Internet δεν είναι μόνο για να κουτσομπολεύουμε στο Facebook, να ακούμε μουσική και να κατεβάζουμε ταινίες. Είναι κυρίως ένα πανίσχυρο εργαλείο επικοινωνίας και (υπό προϋποθέσεις) μια πολύτιμη πηγή ενημέρωσης. Και πολλαπλασιάζει τη δύναμη της μονάδας. Πέρα από την ευθύνη και τη δύναμη που έχει ο καθένας μας, ως καταναλωτής, ως χρήστης μπορεί να ασκήσει πίεση στους ισχυρούς και να ενημερώσει όσους δε γνωρίζουν.

Και μπορεί να μη μαθαίνονται όλα για όλους, αλλά ο παραδειγματισμός λειτουργεί και σε βάθος χρόνου ο φόβος συμμορφώνει ακόμα και όσους δεν αποκαλύπτονται. Οι φράουλες της Μανωλάδας μένουν στα αζήτητα. Μην τις λυπάστε. Η ανθρώπινη ζωή είναι απείρως πιο πολύτιμη από λίγους τόνους φράουλες (που σε τελική ανάλυση δεν ταΐζουν τους φτωχούς στην τιμή που είχαν φθάσει) και όλα τα τσίτια που μπορεί να χωρέσει το Zara.

Κοιτάξτε καλά τη φωτογραφία και σκεφτείτε: αξίζει το τίμημα για τα ματωμένα ρούχα; Μπορούμε ακόμα να κάνουμε τους ανήξερους; Δεν καταλαβαίνουμε ότι ο «Τρίτος Κόσμος» μας χτυπά την πόρτα; Όχι για να ζητήσει δουλειά σαν μετανάστης. Για να μείνει.

Μουσικό Διάλειμμα #33

Αποφάσισε με ποιους είσαι, όσο είναι καιρός, γιατί κάποιοι ονειρεύονται την Ελλάδα των 150 Ευρώ, του 15ωρου, χωρίς εργασιακά δικαιώματα, για να γίνουμε μια «ανταγωνιστική» χώρα του νέου Τρίτου Κόσμου. Επειδή τους συμφέρει περισσότερο να εξαπλωθεί ο Τρίτος Κόσμος, παρά να καταπολεμηθεί και να εξαλειφθεί η δυστυχία και η εκμετάλλευση.

Εμπαιγμός

Τρόικα Εσωτερικού

Κοινώς κοροϊδία. Κατά συρροή και κατ’ εξακολούθηση. Κάθε φορά τα μέτρα που λαμβάνονται είναι τα τελευταία. Διαβεβαιώσεις για το χαράτσι που ήταν προσωρινό. Κόκκινες γραμμές, πράσινα άλογα και πέη κυανόχρωμα.

Όχι, η επιλογή χρωμάτων δεν είναι τυχαία.

Στο τελευταίο πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε νύχτα, με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, εγκρίθηκε άλλη μια μείωση του κατώτατου μισθού. Παρά τις ξεκάθαρες διαβεβαιώσεις για το αντίθετο.

Όπως  αυτή, από τον κ. Βρούτση στις 11 Ιουλίου του 2012. Και αυτή την προτροπή προς την κυβέρνηση από τον κ. Κουβέλη μόλις στις αρχές του μήνα. Και αυτή τη διαβεβαίωση από τον κ. Στουρνάρα, μόλις λίγες μέρες αργότερα. Προφανώς, όλοι αυτοί οι κύριοι ανήκουν σε κάποια άλλη κυβέρνηση, στο μακρινό Καζακστάν, γιατί δεν εξηγείται αλλιώς.

Από ποιον ζητά ο Κουβέλης να σταματήσει τη μείωση μισθών; Από τον μελλοντικό του εαυτό, τρεις εβδομάδες αργότερα; Και γιατί δεν εισακούγεται; Καθώς πλησιάζει το Πάσχα, συνειρμικά το μυαλό πηγαίνει σε πετεινούς και αρνήσεις.

Μόνο που ο Πέτρος είχε και το φιλότιμο να κλάψει. Ακόμα και ο Ιούδας μετάνιωσε και πήγε να κρεμαστεί.

Εμείς έχουμε να κάνουμε, όμως, με Πιλάτους, που νίπτουν θεατρικά τας χείρας των και λένε «δε γίνεται αλλιώς», «δε φταίμε εμείς», «το κάνουμε για το καλό σας».

«Μα είναι για τους ανέργους,» θα πείτε. Φυσικά. Το είπε άλλωστε και ο κ. Υπουργός: «Και τα 490 ευρώ είναι όντως χαμηλός μισθός – αλλά μην ξεχνάτε πως μιλάμε για ανέργους. Θα είναι μια ανακούφιση γι’ αυτούς».

Φυσικά. Αν δεν παίρνεις τίποτα επί μήνες ή και χρόνια, και τα 150 Ευρώ είναι ανακούφιση, έτσι δεν είναι; Αρκεί, βέβαια, να πας περπατώντας στη δουλειά κάθε μέρα. Γιατί δύο εισιτήρια την ημέρα (ιδανική περίπτωση) μας κάνουν 50-60 Ευρώ το μήνα (αναλόγως αν έχεις κάρτα απεριορίστων ή όχι). Α, και να μην τρως κάθε μέρα, είναι ασύμφορο. Για καφές, ούτε κουβέντα. Όσο για ιδιόκτητο σπίτι ή ενοίκιο, νερό, ρεύμα, τηλέφωνο…

Αλλά ας μην προτρέχω. Ο κατώτατος μισθός είναι ακόμα «ψηλά» στα 490 Ευρώ. Για τους ανέργους είναι μια «ανακούφιση». Βέβαια, με τα πρωτοποριακά μέτρα για την «απελευθέρωση της αγοράς εργασίας» γίνεται ολοένα και απλούστερη η διαδικασία απόλυσης ενός «ακριβού» υπαλλήλου και αντικατάστασής του από ένα άνεργο «νέο μοντέλο» των 427 Ευρώ.

Ακόμα και αν η δουλειά είναι δύσκολη και απαιτούνται γνώσεις και εμπειρία, μπορεί να απολυθεί και να επαναπροσληφθεί o ίδιος εργαζόμενος (ή άλλος με ανάλογα προσόντα) με τη νέα «ταρίφα». Έχουν ήδη καταγραφεί τέτοιες περιπτώσεις προτού ακόμα ψηφιστεί το νέο νομοθετικό έκτρωμα. Φανταστείτε τι έχει να γίνει τώρα…

Ο εμπαιγμός τους δε σταματά εδώ, ασφαλώς. Σήμερα διάβασα και μια εξαιρετική δήλωση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών κ. Σταϊκούρα στην «Ημερησία», σύμφωνα με την οποία θα επανεξεταστεί το μέτρο της εξίσωσης πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης επειδή «δεν επιβεβαίωσε τις υψηλές αρχικές προσδοκίες των προκατόχων μας».

Για πολλοστή φορά αποδεικνύεται το τραγικότατο έλλειμμα αξιοπιστίας και σοβαρότητας αυτής της κυβέρνησης. Για ποιους προκατόχους μιλά ο Σταϊκούρας; Ο Στουρνάρας (μήνες πριν) και ο Μαυραγάνης (πριν από μόλις δέκα ημέρες) δεν εκθείαζαν την αποτελεσματικότητα του μέτρου; Στο ίδιο υπουργείο δεν βρίσκονται όλοι αυτοί;

Δεν τους νοιάζει, όμως. Ξέρετε γιατί; Επειδή ο κάθε πολιτικός μπορεί να λέει ό,τι θέλει σε αυτή τη χώρα, δίχως καμία συνέπεια, είτε πολιτική, είτε νομική, είτε προσωπική. Κανείς δεν αντιδρά, πλέον. Υπάρχει θυμός. Πολύς. Ο κόσμος ξέρει ότι τον εμπαίζουν μπροστά στα μάτια του. Αλλά κανείς δεν κάνει το παραμικρό.

Όλοι περιμένουν, τι; Τον από μηχανής Θεό; Τον Σούπερμαν; Τον Κολοκοτρώνη; Κάποια μαγική «ανακούφιση»;

Και η ευθανασία, ξέρετε, είναι και αυτή μια μορφή «ανακούφισης». Μειώνεται και η ανεργία…

Μουσικό Διάλειμμα #32