Η Μαύρη Τρύπα είναι μια εικόνα για το μέλλον μας

Μια ομάδα επιστημόνων αποκάλυψε χθες για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας τη φωτογραφία ενός από τα πλέον μυστηριώδη ουράνια σώματα. Της περίφημης μαύρης τρύπας.

First Image of a Black Hole

Φωτογραφίζοντας το αόρατο

Σε αυτό το φωτεινό, θολό «κουλούρι» δεν φαίνεται κάτι το αξιοσημείωτο. Ωστόσο είναι η πρώτη φορά που έχουμε μια εικόνα μαύρης τρύπας, μια πραγματική εικόνα, όχι κάποια καλλιτεχνική αναπαράσταση ή κάποια κινηματογραφική απεικόνιση, όπως εκείνη του Gargantua στο εκπληκτικό Interstellar του Nolan, η οποία όμως τελικά δεν απείχε πολύ από την πραγματικότητα.

Μιλάμε για την φωτογραφία ενός φαινομένου το οποίο πριν κάποια χρόνια φανταζόμασταν ότι δεν θα ήταν καν ορατό, καθώς η βαρύτητα της μαύρης τρύπας είναι τόσο ισχυρή που απορροφά τα πάντα – ακόμα και το φως. Η συγκεκριμένη μαύρη τρύπα που αποτελεί την καρδιά του γαλαξία Messier 87 βρίσκεται σε απόσταση 55 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη.

Αυτό σημαίνει δύο πράγματα: πρώτον, ακόμα και αν είχαμε τρόπο να πετύχουμε κάτι που πρακτικά σήμερα θεωρείται αδύνατον να επιτευχθεί με μηχανικά μέσα, δηλαδή να ταξιδέψουμε με την ταχύτητα του φωτός, τότε θα χρειαζόμασταν 55 εκατομμύρια χρόνια για να φτάσουμε στο Messier 87.

Δεύτερον, η εικόνα που καταφέραμε να τραβήξουμε από το μακρινό γαλαξία είναι εκείνη που αυτός είχε πριν από 55 εκατομμύρια χρόνια. Η Γη βρισκόταν στην αρχή του Ηώκαινου, τα αέρια του θερμοκηπίου αυξάνονταν και υπήρχε πολύ λίγος πάγος. Οι δεινόσαυροι είχαν εξαφανιστεί πριν από 11 εκατομμύρια χρόνια και τα θηλαστικά μόλις άρχιζαν να κυριαρχούν. Το ανθρώπινο είδος δεν υπήρχε καν ούτε σαν ιδέα στον πλανήτη.

Όλα αυτά σίγουρα δημιουργούν κάποιες ενδιαφέρουσες σκέψεις.

Κάποιοι μπορεί να απορρίψουν αυτό το μεγάλο επιστημονικό επίτευγμα, καθώς δεν έχει ούτε κάποιον άμεσο αντίκτυπο στα προβλήματά μας ως ανθρωπότητα, αλλά ούτε και μας λέει κάτι νέο: πρόκειται ουσιαστικά για μια τρανή επαλήθευση των προβλέψεων του Einstein, ο οποίος καθισμένος σε ένα γραφείο πριν από εκατό χρόνια περιέγραψε αυτό ακριβώς που βλέπουμε σήμερα. Την εποχή εκείνη δεν ήταν λίγοι οι επιστήμονες που απέρριπταν εντελώς την «αλλόκοτη» θεωρία της Σχετικότητας του Einstein και ορισμένοι, μάλιστα, συνέχιζαν να αμφισβητούν την ύπαρξη μαύρων τρυπών μέχρι να προκύψουν τα πρώτα πειραματικά δεδομένα που την επιβεβαίωναν.

Ξεχάστε τους επιστήμονες. Το θέμα είχε πάρει τέτοιες διαστάσεις τότε, ώστε ο Einstein να γράψει σε έναν φίλο του:

«Ο κόσμος αυτός είναι ένα περίεργο τρελοκομείο. Αμαξάδες και σερβιτόροι διαφωνούν για το αν η θεωρία της σχετικότητας είναι σωστή ή όχι. Οι πεποιθήσεις στο ζήτημα αυτό εξαρτώνται από τις πολιτικές θέσεις του καθενός.»

Σας θυμίζει κάτι; Σήμερα έχει αναχθεί σε πολιτικό ζήτημα όχι κάποια πρωτοποριακή για την εποχή της θεωρία, αλλά η κλιματική κρίση, την οποία αποδέχεται και επιβεβαιώνει η συντριπτική πλειοψηφία των επιστημόνων πάνω στον πλανήτη. Αυτό δεν σταματά ορισμένους να την αμφισβητούν, για καθαρά πολιτικούς και οικονομικούς λόγους.

Ωστόσο, όπως θα έπρεπε να καταλαβαίνουμε, οι φυσικοί νόμοι δεν ενδιαφέρονται καθόλου ούτε για την πολιτική, ούτε για την οικονομία.

I told you so3

Ο Einstein (και μαζί με αυτόν ο Hawking και αρκετοί άλλοι) είχε δίκιο.

Ας επανέλθουμε, όμως, στο επίτευγμα του Event Horizon Telescope, το οποίο είναι ένα «τηλεσκόπιο» στο μέγεθος του πλανήτη: στην πραγματικότητα, οκτώ ραδιοτηλεσκόπια σε τέσσερις ηπείρους συνδύασαν τις δυνάμεις τους επί δύο χρόνια συνολικά για να μας δώσουν αυτό το αποτέλεσμα.

merlin_153292077_302d6e71-212e-4e1b-b09e-8af1cd0c0d4b-superJumbo

Η συστοιχία Atacama Large Millimeter Array που βρίσκεται στη Χιλή. Y. Beletsky (LCO)/ESO

Ακόμα και ο όρος «τηλεσκόπιο» μπορεί να είναι παραπλανητικός για εμάς, καθώς συχνά πρόκειται για ολόκληρες συστοιχίες, όπως το Atacama Large Millimeter Array παραπάνω.

Και τι σημαίνουν όλα αυτά; Ότι το επίτευγμα αυτό θα ήταν αδύνατο χωρίς τη σύμπραξη 200 επιστημόνων από όλο τον κόσμο, από 13 διαφορετικά ιδρύματα, τους υπερυπολογιστές του ινστιτούτου Max Planck στη Γερμανία και του MIT στις ΗΠΑ και χρηματοδότηση από Αμερική, Ευρώπη και Ασία. Καμία χώρα από μόνη της, όσο προηγμένη και αν είναι, δεν θα μπορούσε να πετύχει κάτι τέτοιο.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε ένα σταυροδρόμι. Ο μόνος τρόπος για να μπορέσει η ανθρωπότητα να πετύχει σημαντικά πραγματα, αλλά και για να εξασφαλίσει την ίδια της την επιβίωση, αντιμετωπίζοντας τα κρίσιμα προβλήματα που τη θέτουν σε άμεσο κίνδυνο είναι η συνεργασία. Αυτό γίνεται ακόμα πιο αντιληπτό, αν αναλογιστούμε ότι οποιοδήποτε επιστημονικό επίτευγμα δεν σχετίζεται άμεσα ή έμμεσα με την ανάπτυξη κάποιου νέου οπλικού συστήματος, αποτελεί πλέον σε κάποιο βαθμό αποτέλεσμα διεθνούς σύμπραξης.

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, οι αστροναύτες που βρίσκονται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό προέρχονται από την Αμερική, τη Ρωσία και τον Καναδά. Ταυτόχρονα, Αμερική και Ρωσία έχουν εισέλθει σχεδόν σε μια νέα ψυχροπολεμική περίοδο. Η Αμερική πρόσφατα αποσύρθηκε από τη συμφωνία για την απαγόρευση της εγκατάστασης πυραύλων μικρού και μέσου βεληνεκούς στην Ευρώπη.

Η Ρωσία πρόσφατα αποκάλυψε ότι έχει σχεδιάσει ένα νέο όπλο μαζικής καταστροφής, μια «βρώμικη» τορπίλη, η οποία έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει ένα ραδιενεργό τσουνάμι που θα μπορούσε να καταστήσει ολόκληρη την ακτογραμμή των ΗΠΑ μη κατοικίσιμη επί δεκαετίες.

Ακόμα και στο χείλος της απόλυτης εξαφάνισης στο σκοτάδι, υπάρχει ένα στεφάνι από φως: καθώς η ύλη έλκεται στην τεράστια βαρυτική δίνη μιας μαύρης τρύπας, τα σωματίδια που την αποτελούν επιταχύνουν στην ταχύτητα του φωτός, θερμαίνονται σε εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου και σχηματίζουν ένα φωτεινό δίσκο προσαύξησης.

Κάτι σαν φωτοστέφανο. Ή φάρο που προειδοποιεί για τον κίνδυνο που κρύβεται μετά το φωτεινό αυτό σύνορο.

Είναι στο χέρι μας, συλλογικά, να επιλέξουμε να αντισταθούμε στην έλξη που οδηγεί στον αφανισμό και να επιτύχουμε σαν ανθρωπότητα αδιανόητα πράγματα. Ή να εξαφανιστούμε χωρίς ίχνος.

Η διάσημη φράση που αποδίδεται στον μεγάλο επιστήμονα «Δύο πράγματα είναι άπειρα: το σύμπαν και η ανθρώπινη βλακεία» μάλλον δεν ειπώθηκε ποτέ από εκείνον.

Όπως και να έχει, ας μην την επαληθεύσουμε.

 

Advertisements

Ο φανατισμός και πώς να τον καλλιεργήσετε

is2-edited-with-pixlr

Μία εβδομάδα μετά τα πολλαπλά τρομοκρατικά χτυπήματα του Παρισιού, αφού ξεπεράστηκε το αρχικό σοκ, μετρήθηκαν τα πτώματα, εξετάστηκαν διαβατήρια και έγιναν από όλους, επώνυμους και ανώνυμους, οι απαραίτητοι αφορισμοί, οι δηλώσεις συμπαράστασης, οι όρκοι εκδίκησης, οι κρίσεις και οι επικρίσεις για το πώς αντέδρασε ο καθένας, έρχεται η ώρα να δούμε λίγο πιο ψύχραιμα τα πράγματα.

Καταρχήν, οφείλω να ξεκαθαρίσω ότι σε καμία περίπτωση δε δικαιολογείται ένα τυφλό χτύπημα εναντίον αμάχων, για καμία θρησκεία, ιδεολογία, σκοπό ή στόχο. Αυτό, θεωρητικά τουλάχιστον, είναι κάτι το αυτονόητο. Εκτός αν προσθέσουμε στο τέλος «από οποιονδήποτε και σε οποιοδήποτε μέρος της Γης». Γιατί, δυστυχώς, για τη βομβιστική επίθεση που έγινε στη Βυρηττό ακριβώς την προηγούμενη μέρα ακούσαμε μόνο μετά το Παρίσι. Και εάν δεν είχε γίνει τίποτα στο Παρίσι, η πρώτη επίθεση θα είχε περάσει στα ψιλά.

Διάβασα σε κάποιο ξένο site πως στην πραγματικότητα δεν ήταν τα μέσα εκείνα τα οποία αγνόησαν την είδηση (μιλώντας για τα διαδικτυακά πάντα), αλλά οι αναγνώστες. Δεν αποκλείεται να συμβαίνει αυτό. Όταν από τα παιδικά μας χρόνια βομβαρδιζόμαστε με εικόνες και ειδήσεις από τον διαρκή πόλεμο του Λιβάνου, το Παλαιστινιακό, τους πολέμους στο Ιρακ κ.ο.κ. έχουμε συνδέσει τη Μέση Ανατολή και την Αφρική με τη βία. Είναι πιο φυσιολογικό να συμβαίνουν αυτά τα πράγματα «εκεί» και όχι «εδώ». Όταν όμως πλήττεται η Αμερική ή η Γαλλία αυτό φαντάζει αδιανόητο, λάθος, ασυγχώρητο.

Είναι σίγουρα λάθος. Αλλά είναι λάθος παντού. Η Δύση δεν έχει μονοπώλιο στην ειρήνη και την ασφάλεια. Δεν μπορούμε να βάζουμε φωτιά δύο φορές σε έναν αιώνα στον κόσμο και στη συνέχεια απλά να μεταφέρουμε τους πολέμους μας σε άλλα «θέατρα» επειδή βαρεθήκαμε να σκάβουμε τη Γηραιά μας Ήπειρο με μολύβι και βόμβες. Δεν μπορεί η Αμερική να βρίσκεται συνεχώς σε πόλεμο από την ίδρυσή της (εξαιρώντας 20 χρόνια συνολικά από το 1776), χωρίς να υπάρξουν συνέπειες.

Από το τέλος του Ψυχρού πολέμου και μετά οι ΗΠΑ δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να αποσταθεροποιούν με κάθε τρόπο όλη την περιοχή από τη Βόρεια Αφρική έως τη Μέση Ανατολή. Η πολιτική αυτή είχε ξεκινήσει ακόμα νωρίτερα. Όταν οι ΗΠΑ έκαναν κυριολεκτικά πλύση εγκεφάλου στους μικρούς εκκολαπτόμενους Μουτζαχεντίν για να χρησιμοποιηθούν ως όπλα κατά των Σοβιετικών στις αρχές της δεκαετίας του ’80, δεν σκέφτηκαν ότι οι υπερήφανοι Μουτζαχεντίν (η αραβική λέξη για τον τζιχαντιστή) θα μετατρέπονταν σε φανατικούς Ταλιμπάν;

Φυσικά και το σκέφτηκαν. Αλλά πίστευαν ότι ο Ψυχρός Πόλεμος ήταν πιο σημαντικός από τους Ταλιμπάν. Και βέβαια οι Ταλιμπάν δε θα ήταν τόσο κακοί αν δεν έκαναν το σφάλμα, λόγω του φανατισμού τους, να περιορίσουν την παραγωγή οπίου. Από το 2000 και μετά, οπότε οι Ταλιμπάν έχασαν την εξουσία, η παραγωγή οπίου αυξάνεται συνεχώς. Οι φανατικές τους αντιλήψεις καθόλου δεν ενοχλούσαν τις ΗΠΑ, παρά μόνον όταν άγγιξαν το κυριότερο εξαγώγιμο προϊόν του Αφγανιστάν, τα ναρκωτικά. Η ίδια ανοχή ισχύει, ασφαλώς και για τους Σαουδάραβες, οι οποίοι μέχρι την έλευση του ISIS ανταγωνίζονταν τους Ταλιμπάν για την πρώτη θέση στη λίστα του θρησκευτικού φανατισμού στο Ισλάμ.

Κανένας δυτικός πολιτικός δεν μιλάει για το αυταρχικό καθεστώς της Σαουδικής Αραβίας. Όχι μόνο αυτό, αλλά ο Ντέιβιντ Κάμερον είχε το απίστευτο θράσος να ψηφίσει τη Σαουδική Αραβία για το Συμβούλιο των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. Τη στιγμή που ένας νεαρός Σαουδάραβας blogger απειλείται με αποκεφαλισμό και σταύρωση επειδή τόλμησε να διαφωνήσει με το καθεστώς. Το αντάλλαγμα, όπως είπε ο ίδιος ο Κάμερον, είναι οι πληροφορίες που τους παρέχει η Σαουδική Αραβία κατά της τρομοκρατίας. Είναι βέβαια και το πετρέλαιο. Φαντάζεστε τη θέση της Δύσης αν αναγκαζόταν να επιβάλλει εμπάργκο στο μαύρο χρυσό ζητώντας να σταματήσει η ανεξέλεγκτη χρηματοδότηση του ISIS από Σαουδάραβες επιχειρηματίες;

Και στις δύο περιπτώσεις, το όπιο, το πετρέλαιο και τα γεωπολιτικά συμφέροντα Αμερικής και Μεγάλης Βρετανίας είναι αυτά που καθόρισαν τις σχέσεις της Δύσης με φανατικούς Ισλαμιστές. Στην περίπτωση των Ταλιμπάν για να τους πολεμήσουν (αφού τους ενδυνάμωσαν και τους χρησιμοποίησαν) και σε εκείνη των Σαουδάραβων για να έχουν μια αρμονική διπλωματική και οικονομική συνεργασία.

Το σενάριο απλώς επαναλήφθηκε με το ISIS. Το ISIS δημιουργήθηκε κυρίως α) λόγω της αποσταθεροποίησης του Ιράκ και β) μέσω της ενίσχυσης των ανταρτών στη Συρία με εκπαίδευση και όπλα για να ανατραπεί το καθεστώς Άσαντ. Να υπενθυμίσω εδώ ότι το καθεστώς του Ιράκ ανατράπηκε με την υποψία ότι ο Σαντάμ Χουσείν κατείχε όπλα μαζικής καταστροφής τα οποία δε βρέθηκαν ποτέ. Και όλα αυτά ξεκίνησαν με μια τρομοκρατική επίθεση στο έδαφος των ΗΠΑ, η οποία πραγματοποιήθηκε από Σαουδάραβες και δεν είχε καμία σχέση με το Ιράκ.

Θέλετε να ακούσετε κάτι ακόμα πιο γελοίο; Tο Ιράκ είχε προμηθευτεί πυρηνικό αντιδραστήρα από τη Γαλλία το 1980, ο οποίος δεν ήταν όμως κατάλληλος για την παραγωγή πυρηνικών όπλων. Όταν το Ισραήλ τον κατέστρεψε «προληπτικά» λίγους μήνες αργότερα, οι ΗΠΑ καταδίκασαν την αιφνιδιαστική επίθεση ως «κρατική τρομοκρατία». Επιπλέον, στο πλαίσιο του πολέμου Ιράκ-Ιράν, ο Χουσεϊν έκανε εκτεταμένη χρήση χημικών όπλων, με την ανοχή και συγκάλυψη της Δύσης. Αυτό το κατάφερε με τη βοήθεια πρωτίστως Γερμανικών εταιρειών, αλλά και εξοπλισμού και χημικών που προήλθαν από τη Γαλλία, τις ΗΠΑ, την Ιταλία, τη Βραζιλία, την Αυστρία, τη Σιγκαπούρη και άλλες χώρες. Ταυτόχρονα το Ιράκ πειραματιζόταν και με βιολογικά όπλα.

Και ερωτώ: με ποιο δικαίωμα παραβίαζε ο Σαντάμ Χουσείν κάθε έννοια διεθνούς νομιμότητας εισβάλλοντας στο Ιράν και χρησιμοποιώντας απαγορευμένα όπλα εναντίον της, χωρίς η διεθνής κοινότητα να αντιδρά το 1980 και για ποιο λόγο η ίδια διεθνής κοινότητα επενέβη όταν το Ιράκ εισέβαλε στο Κουβέιτ το 1990;

Το 1980 η απρόκλητη εισβολή στο Ιράν από το Ιράκ δικαιολογήθηκε, επειδή το «πολιτισμένο», κοσμικό καθεστώς του Χουσείν πολεμούσε το «απολίτιστο», θεοκρατικό καθεστώς του Χομεϊνί. Το γεγονός είναι ότι ο Χομεϊνί ήταν ανεπιθύμητος στη Δύση επειδή είχε ανατρέψει το Σάχη, ο οποίος τοποθετήθηκε πραξικοματικά στην εξουσία το 1951 από τη Μεγάλη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Ήταν το πρώτο από μια σειρά τέτοιων ψυχροπολεμικών πραξικοπημάτων (στα οποία συμπεριλαμβάνεται και το δικό μας του ’67). Το λουτρό αίματος του μισού εκατομμυρίου ανθρώπων δεν είχε κανένα αποτέλεσμα εκτός από το να ανοίξει την όρεξη του Σαντάμ Χουσείν για έναν πολύ πιο εύκολο στόχο, το Κουβέιτ.

Όταν επιτρέπεις σε ένα δικτάτορα να εισβάλει σε μια γειτονική χώρα ανεμπόδιστα δεν του δίνεις εμμέσως άδεια να το επαναλάβει; Όταν εξοπλίζεις και εκπαιδεύεις έναν φανατικό Ισλαμιστή για το βραχυπρόθεσμο συμφέρον σου (την ανατροπή του Άσαντ), δεν είναι λογικό να ξεφύγει από τον έλεγχό σου; Τη στιγμή που αυτός ο ίδιος φονταμενταλιστής αντιμετωπίζει τους μετριοπαθείς Μουσουλμάνους ως αποστάτες, ποια ακριβώς περιμένουμε να είναι η άποψή του για τη Δύση;

Το ίδιο λάθος με το Αφγανιστάν και τη Λιβύη επαναλήφθηκε στη Συρία. Οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία εξοπλίζουν και εκπαιδεύουν συστηματικά Σύριους ισλαμιστές αντάρτες, οι οποίοι πολεμούν δίπλα-δίπλα με ένα παρακλάδι της Αλ Κάιντα και διάφορους Άραβες μισθοφόρους εναντίον του Άσαντ. Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη αντί να προωθήσουν μια πολιτική λύση στο ζήτημα σε μια ήδη αποσταθεροποιημένη περιοχή προτίμησαν, όπως και στη Λιβύη, να στηρίξουν τους αντάρτες, χωρίς καμία ένδειξη ότι η επόμενη μέρα θα είναι στο ελάχιστο καλύτερη για τη Συρία. Πώς θα μπορούσε το αποτέλεσμα να είναι θετικό;

Γιατί μας εξέπληξε η γένεση του ISIS; Και γιατί επιμένουμε να απλοποιούμε ένα τόσο πολύπλοκο πρόβλημα αναγάγοντάς το σε θρησκευτικό; Το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για το Μεσανατολικό ζήτημα το έχουν η Δύση και η Σοβιετική Ένωση, από τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκαν σχεδόν όλα τα κράτη της περιοχής τον 20ο αιώνα, υπό την αιγίδα της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας, μέχρι τα παιχνίδια ισχύος που έπαιξαν οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ με τα αλλεπάλληλα πραξικοπήματα και επαναστάσεις, τα οποία συνεχίζονται μέχρι σήμερα.

Το Μεσανατολικό ζήτημα είναι καθαρά γεωπολιτικό, με τη θρησκεία να αποτελεί έναν μόνο παράγοντα ως βολικό μέσο κατά περίπτωση για τη δημιουργία συμμαχιών, την πόλωση και τη συγκέντρωση ισχύος. Οι φανατικοί Ισλαμιστές είναι άλλοτε σύμμαχοι και άλλοτε εχθροί. Οι επαναστάσεις και οι πόλεμοι υποτίθεται ότι γίνονται σήμερα στο όνομα της δημοκρατίας, στην πραγματικότητα όμως οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι ανέτρεψαν δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις, όποτε αυτό τους συνέφερε.

Όλα αυτά, όμως, είναι προφανώς υπερβολικά πολύπλοκα και δημιουργούν πολλά άβολα ερωτήματα για να μας τα σερβίρουν οι κυβερνήσεις μας. Πώς να δικαιολογήσει η κυβέρνηση του Ολάντ στους Γάλλους ότι Γάλλοι πολίτες δολοφονήθηκαν από Γάλλους πολίτες ως αποτέλεσμα ενός πολέμου ο οποίος καλλιεργήθηκε συστηματικά από τη Γαλλία και τους συμμάχους της;

Πώς να παραδεχθούν ότι ο ISIS σκοτώνει Χριστιανούς και Μουσουλμάνους με όπλα που προμηθεύτηκε από τη Δύση και με χρηματοδότηση από τους Σαουδάραβες σύμμαχους της Δύσης;

Η αλήθεια είναι πολύ τρομακτική για να την αντιμετωπίσει ο μέσος Ευρωπαίος και Αμερικάνος. Είναι, άρα, πολύ πιο εύκολο να ενεργοποιηθούν τα αντανακλαστικά του τρόμου εναντίον του «ξένου» Μουσουλμάνου που «δε λυπάται καν το ίδιο του το παιδί και το πνίγει στη θάλασσα για να τον λυπηθούμε», ασχέτως αν πολλοί Ευρωπαίοι έχουν βρεθεί στη θέση του πρόσφυγα μόλις τον προηγούμενο αιώνα.

Ασυνόδευτα παιδιά, λένε, μας στέλνουν. Περίεργο ε; Και μένα ο παππούς μου ασυνόδευτος πέρασε το Αιγαίο από τη Μικρά Ασία, θα ήταν δε θα ήταν 11 χρονών και δεν ήξερε καν το επώνυμό του. Ήταν Έλληνας, αλλά εδώ τον έλεγαν «Τουρκόσπορο». Γιατί δεν έχει σημασία ούτε ποιος είσαι, ούτε από που έρχεσαι. Αν ο άλλος θέλει να σου κλείσει την πόρτα θα βρει οποιαδήποτε δικαιολογία για να νιώσει καλύτερα με τον εαυτό του.

Μαζί με τους πρόσφυγες περνούν και τζιχαντιστές τα σύνορα. Ενώ πριν δεν περνούσε κανένας. Όπως οι αεροπειρατές της 11ης Σεπτεμβρίου, για παράδειγμα. Ή οι δράστες της επίθεσης στο Σαρλί Εμπτνό στις αρχές της χρονιάς. Οι οποίοι δε χρειάστηκε να περάσουν από πουθενά, καθώς ήταν όλοι Γάλλοι υπήκοοι, αλγερινής καταγωγής. Το ίδιο και ένας από τους αστυνομικούς που σκότωσαν, ο Αχμέτ. Όπως επίσης Γάλλοι ήταν και οι δράστες της τελευταίας επίθεσης στο Παρίσι.

Αντιθέτως, οι τουλάχιστον 4500 Ευρωπαίοι που έχουν φύγει από την πολιτισμένη μας ήπειρο για να καταταγούν στο ISIS δεν είναι καθόλου πρόσφυγες. Στις ΗΠΑ  λευκοί ακροδεξιοί τρομοκράτες, σύμφωνα με το TIME, έχουν προκαλέσει περισσότερους θανάτους από τζιχαντιστές μετά την 11η Σεπτεμβρίου.

Και το διαβόητο διαβατήριο του Σύριου που υποτίθεται ότι πέρασε από τη Λέρο; Φαίνεται ότι ήταν πλαστό. Όχι πως δεν είναι πιθανόν να έχουν περάσει και τζιχαντιστές μέσα σε χιλιάδες πρόσφυγες. Αυτό όμως που πρέπει να μας προβληματίσει εδώ είναι το γιατί. Γιατί βρέθηκε ένα τέτοιο διαβατήριο στον τόπο της επίθεσης;

Οι πιθανοί λόγοι είναι δύο: ο πρώτος είναι ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται σε κατάσταση πανικού λόγω του προσφυγικού και θέλουν να εκμεταλλευτούν το τραγικό αυτό συμβάν για να βρουν μια δικαιολογία να κλείσουν τα σύνορα. Ο δεύτερος πιθανός λόγος είναι ότι το ISIS θέλει επίσης να σταματήσει η ροή των προσφύγων ή, τουλάχιστον, να στραφεί η κοινή γνώμη εναντίον κάθε πρόσφυγα ως εν δυνάμει τρομοκράτη.

Και γιατί αυτό, θα μου πείτε; Γιατί αν η ζωή κάθε Μουσουλμάνου που ζει στην Ευρώπη τεθεί σε κίνδυνο, αν περιθωριοποιηθεί ακόμα περισσότερο, αν δημιουργηθούν γκέτο, αν οι πρόσφυγες παγιδευτούν σε μόνιμους «προσωρινούς» καταυλισμούς, αν αρχίσουν όντως να βουλιάζουν βάρκες τα σκάφη του Λιμενικού, αν πυροβολούν οι συνοριοφύλακες στο ψαχνό, τότε σίγουρα κάποιοι από τα εκατομμύρια Μουσουλμάνων που ζουν στη Δύση θα στραφούν στον εξτρεμισμό.

Αν στο όνομα ενός στρατού από παράφρονες φανατικούς στιγματίσουμε κάθε Μουσουλμάνο, τότε είναι βέβαιο ότι κάποιοι από αυτούς θα γίνουν όντως εχθροί μας. Και στη συνέχεια θα δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος που θα μετατρέψει όλη την Ευρώπη σε ένα νέο Ισραήλ. Με εκατομμύρια Μουσουλμάνους δεύτερης και τρίτης γενιάς οι οποίοι δεν έχουν άλλη πατρίδα από τη Γαλλία, την Αγγλία, τη Γερμανία κ.ο.κ. να είναι παγιδευμένοι στη χώρα τους όπως οι Παλαιστίνιοι στη λωρίδα της Γάζας. Ή όπως οι Εβραίοι στη ναζιστική Γερμανία.

Το θέμα δεν είναι θρησκευτικό, αλλά το ISIS και οι απανταχού φανατικοί που παίρνουν θάρρος ή εμπνέονται από αυτό θα ήθελαν πάρα πολύ να γίνει. Ας μην τους κάνουμε τη χάρη.

 

Μουσικό Διάλειμμα #62

Γάζα

Άουσβιτς

Έβρισκα πάντοτε τραγικά ειρωνικό το γεγονός ότι στη γλώσσα μας η Λωρίδα της Γάζας δημιουργεί αυτομάτως το συνειρμό μιας ανοιχτής πληγής. Και η πληγή αυτή είναι ανοιχτή από τον προηγούμενο αιώνα.

Η πρόσφατη ανάφλεξη στην περιοχή δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ένα ακόμα επεισόδιο ή, αν θέλετε, μια ακόμα κορύφωση σε μια καμπύλη βίας-εκεχειρίας, η οποία διαρκεί δεκαετίες ολόκληρες. Είναι μια εξίσωση χωρίς λύση, με το κύριο μαθηματικό μέγεθος να μετράται σε χαμένες ανθρώπινες ζωές.

Εδώ θα γίνω δυσάρεστος. Θα ήταν πολύ εύκολο να μιλήσω για καλούς Παλαιστίνιους και κακούς Ισραηλινούς, θα συγκέντρωνα πολύ περισσότερα likes στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αν έγραφα κάτι τέτοιο. Δεν με ενδιαφέρει να γίνομαι αρεστός, όμως. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να εκθέτω τις απόψεις μου και να δημιουργώ προβληματισμό.

Και θα γίνω δυσάρεστος επειδή με εύκολους αφορισμούς δεν προκύπτει κάποια λύση, απλά εντείνεται η πόλωση και σκληραίνει η στάση και των δύο πλευρών. Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι στο Παλαιστινιακό ζήτημα ο ισχυρός είναι το Ισραήλ και ο αδύναμος η Παλαιστίνη. Αυτό προκύπτει εύκολα από τον απολογισμό των νεκρών της τρέχουσας σύγκρουσης.

Οι κυβερνήσεις των Ισραηλινών συνεχίζουν τον εποικισμό των κατεχόμενων, συρρικνώνοντας καθημερινά το ζωτικό χώρο των Παλαιστινίων. Χτίζουν πολυτελείς κατοικίες με πισίνες για να δελεάσουν τους εποίκους, ενώ λίγα μέτρα πιο πέρα οι Παλαιστίνιοι δεν έχουν νερό να πιουν. Βομβαρδίζουν με υπερσύγχρονα όπλα τη Γάζα, υψώνουν τείχη, την αποκλείουν από διεθνή βοήθεια και εισβάλλουν όποτε θεωρούν ότι έχουν το δικαίωμα για να αντιμετωπίσουν την κατά τεκμμήριο αναποτελεσματική αντίσταση της Χαμάς.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν όλο το δίκιο με το μέρος τους. Η Χαμάς συστηματικά και κυριολεκτικά δυναμιτίζει οποιαδήποτε προσπάθεια εκεχειρίας και κάνει ό,τι μπορεί για να διαβάλλει τους πιο μετριοπαθείς ηγέτες, όπως ο Αμπάς, που επιθυμούν μια ειρηνική λύση. Το τυφλό κάλεσμα της Χαμάς για μια νέα Ιντιφάντα δεν μπορεί να έχει άλλο αποτέλεσμα από μια παράταση της αιματοχυσίας, με το συντριπτικά μεγαλύτερο τίμημα να πληρώνεται από τους άμαχους Παλαιστίνιους.

Η Χαμάς δεν είναι δυνατόν να αφανίσει το Ισραήλ, όπως σίγουρα θα ήθελαν τα πιο σκληροπυρηνικά μέλη της. Το ανάλογο ισχύει, όμως, και για το Ισραήλ. Η ιδέα της συστηματικής γενοκτονίας των Παλαιστινίων από έναν λαό που υπέστη τη χειρότερη, ίσως, γενοκτονία της Ιστορίας είναι τόσο θλιβερή, όσο και αποκρουστική. Ακόμα κι αν το Ισραήλ το κατάφερνε με κάποιον τρόπο, θα στιγματιζόταν για πάντα στα μάτια της ανθρωπότητας, μπαίνοντας στην ίδια κατηγορία βαρβαρότητας με τους Ναζί. Αυτό που ως τώρα διαφοροποιεί τους Ισραηλινούς από τους ιστορικούς τους δήμιους είναι το ότι οι Παλαιστίνιοι αντιστέκονται. Έτσι το Ισραήλ μπορεί να υποστηρίξει ότι αμύνεται. Και να έχει, τι ειρωνεία, την υποστήριξη της σύγχρονης Γερμανίας σε αυτό του το επιχείρημα. Όμως ο Ισραηλινός στρατός σκοτώνει δεκάδες αμάχους για κάθε αντάρτη της Χαμάς.

Η σφαγή αμάχων δεν δικαιολογείται με κανέναν τρόπο. Ούτε καν από τη χρήση τους ως ανθρώπινων ασπίδων. Το Ισραήλ προφασίζεται το γεγονός ότι οι Παλαιστίνιοι αντάρτες (δε θα τους πω τρομοκράτες, καθώς τρομοκρατία ασκείται εκατέρωθεν) παραβιάζουν έτσι τις διεθνείς συνθήκες, για να βομβαρδίζει αδιακρίτως. Με τον τρόπο αυτό ο Ισραηλινός στρατός παραβιάζει και αυτός με τη σειρά του τις ίδιες συνθήκες. Και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται. Και ο κατάλογος των νεκρών αμάχων μεγαλώνει.

Θα ήταν μεγάλο λάθος να κατηγορήσουμε όλους τους Ισραηλινούς, πόσο μάλλον όλους τους Εβραίους γενικότερα, για τη συνεχιζόμενη αιματοχυσία. Οι γενικεύσεις είναι βολικές και εύκολες, αλλά ποτέ δεν οδηγούν σε κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα. Θα ήταν πολύ πιο διαφωτιστικό να αναλογιστούμε κατά πόσο μας εκφράζουν αυτή τη στιγμή οι αποφάσεις και η ενέργειες της δικής μας κυβέρνησης, προτού κατηγορήσουμε τους Ισραηλινούς για τις αντίστοιχες της δικής τους. Και όμως, η πλειοψηφία των Ελλήνων αυτούς ψήφισε. Επειδή φοβάται το άγνωστο. Επειδή οι κυβερνώντες συντηρούνται με πρωταρχικό όπλο το φόβο. Αν εμείς φοβόμαστε να αλλάξουμε ηγεσία, πως να μη φοβάται ο Ισραηλινός τον «τρομοκράτη» που εξαπολύει ρουκέτες και ανατινάζει αυτοκίνητα;

Στην πραγματικότητα, και οι Εβραίοι και οι Παλαιστίνιοι είναι έρμαια αδίστακτων και κοντόφθαλμων ηγετών. Είναι πολύ πιο εύκολο για τους ηγέτες αυτούς να συντηρούν μια αδιέξοδη σύγκρουση για να ελέγχουν το λαό τους, παρά να ακολουθήσουν το δύσκολο δρόμο της ειρηνικής προσέγγισης. Σε 0λόκληρη την πορεία του Παλαιστινιακού, υπήρξε ένα ξέφωτο, ας το πούμε, το οποίο θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε μόνιμη λύση του ζητήματος: οι συμφωνίες του Όσλο που υπογράφηκαν το 1993 και το 1995 από τους Γιτζάκ Ράμπιν και Γιάσερ Αραφάτ.

Παρόλο που οι συμφωνίες αυτές βάραιναν περισσότερο προς τις απαιτήσεις του Ισραήλ, παρά προς τα δικαιώματα και τις προσδοκίες των Παλαιστινίων, το αποτέλεσμα ήταν να δολοφονηθεί ο Ράμπιν από έναν Ισραηλινό ακροδεξιό. Σταδιακά, οι συμφωνίες οδηγήθηκαν σε τέλμα και ως το 2000 είχε χαθεί πια κάθε πιθανότητα ειρήνευσης, όπως επιβεβαιώθηκε στην πράξη με τη δεύτερη Ιντιφάντα. Ο Αραφάτ πέθανε τέσσερα χρόνια αργότερα, επίσημα από ασθένεια, ωστόσο υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι μπορεί να είχε δηλητηριαστεί.

Είναι φανερό ότι δυνάμεις εντός και εκτός συνόρων της περιοχής δεν επιθυμούν την ειρήνευση. Αυτό όμως δεν ισχύει για το σύνολο των δύο λαών. Και δεν είναι δυνατόν να υπάρξει άλλη λύση από την ειρήνη. Δεν είναι δυνατόν να απαγάγονται και να σκοτώνονται παιδιά, να καίγονται ζωντανά, να πυροβολούνται από στρατιώτες. Αυτό, όμως, δε θα σταματήσει ποτέ όσο και οι δύο πλευρές συνεχίζουν την ίδια πορεία, όσο ο φόβος κυριαρχεί στις αποφάσεις τους και όσο οι δύο λαοί αφήνουν την τύχη τους στα χέρια εξτρεμιστών.

Η διεθνής κοινότητα, ό,τι και αν σημαίνει αυτός ο αόριστος όρος, έχει εξαντλήσει προ πολλού τη χρησιμότητά της στο ζήτημα. Όλες οι αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών έχουν αγνοηθεί από το Ισραήλ, συμφωνίες εκεχειρίας έχουν καταπατηθεί επανειλλημένως και από τις δύο πλευρές και όση συμπάθεια μπορούσαν να κερδίσουν οι Παλαιστίνιοι, έχει κερδηθεί. Πόσα παιδιά, πόσοι άμαχοι πρέπει να θυσιαστούν ακόμα για να αλλάξει κάτι;

Η φωτογραφία που επέλεξα για το άρθρο, την οποία παραχώρησε ευγενικά ο φίλος Δημήτρης, δεν είναι από τη Γάζα, ούτε από τη Συρία, ούτε από το Ιράκ, λες και έχει σημασία από πού είναι όλες αυτές οι εικόνες του τρόμου που δείχνουν νεκρό και ακρωτηριασμένο το μέλλον της ανθρωπότητας. Γιατί αυτό είναι τα παιδιά. Είναι το μέλλον και κανείς δεν έχει δικαίωμα να το καταστρέφει. Η φωτογραφία είναι από το Άουσβιτς και είναι εκεί για να μας θυμίζει πως όποια και αν είναι η ιδεολογία μας, όποια και αν είναι η θρησκευτική μας πεποίθηση, η εθνική μας ταυτότητα, το υποτιθέμενο ιστορικό μας πεπρωμένο, αυτό το τίμημα είναι πολύ βαρύ για να δικαιολογηθεί. Επιτέλους, σταματήστε!

 

Μουσικό Διάλειμμα #54