Διχασμός

Division Bell

To 1994 οι Pink Floyd κυκλοφόρησαν το 14ο τους άλμπουμ με τίτλο Division Bell. Η έμπνευση για τον τίτλο προήλθε από το ομώνυμο καμπανάκι το οποίο ηχεί όποτε καλούνται να ψηφίσουν τα μέλη του Βρετανικού Κοινοβουλίου ή της Βουλής των Λόρδων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Βρετανοί αναγνωρίζουν με τον τρόπο αυτό ότι κάθε ψηφοφορία ή απόφαση δημιουργεί αυτομάτως διχασμό.

Το βασικό θέμα του άλμπουμ επικεντρώνεται στη δυνατότητα (και επιλογή) των ανθρώπων να λύνουν τα προβλήματά τους συζητώντας τα, παρόλο που οι απόψεις και οι επιλογές τους μπορεί να είναι διαμετρικά αντίθετες. Το ίδιο το εξώφυλλο, με τα πανομοιότυπα πρόσωπα, το ένα απέναντι από το άλλο σαν αντανακλάσεις, συμβολίζει ακριβώς αυτό: ότι παρά τις διαφορές μας είμαστε ίδιοι με τους συνανθρώπους μας και το μόνο που μας χωρίζει είναι η πλευρά της πραγματικότητας που επιλέγουμε. Ακόμα καλύτερα, η ερμηνεία που της δίνουμε εμείς.

Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι τα πρόσωπα, μισά και δισδιάστατα όπως φαίνονται στο προφίλ τους, αν ενωθούν θα σχηματίσουν ένα ολοκληρωμένο τρισδιάστατο σύνολο. Αυτό που μπορεί να τα ενώσει είναι η φωτεινή γραμμή της επικοινωνίας. Όχι η απεγνωσμένη προσπάθεια να πείσει το ένα το άλλο ότι η δική του πλευρά είναι η «σωστή», αλλά η κοινή προσπάθεια για προσέγγιση της αλήθειας και από τις δύο πλευρές.

Αυτό δε θα βοηθούσε μόνο εμάς που διχαζόμαστε στην Ελλάδα για το «ΝΑΙ» ή για το «ΟΧΙ», αλλά και για το διάλογο μεταξύ Ελλάδας και εταίρων. Να αναγνωριστούν τα αμοιβαία λάθη και να υπάρξει προσπάθεια για μια λύση. Φυσικά, αυτό γίνεται δύσκολο έως αδύνατον όταν το ένα από τα δύο μέρη είτε δεν έχει πραγματική βούληση για συνεννόηση είτε θεωρεί ότι ο φταίχτης είναι πάντοτε ο «απέναντι».

Σε πρώτη φάση, λοιπόν, αυτό που θα βοηθούσε εμάς εδώ είναι να αναγνωρίσουμε ότι καμία από τις δύο πλευρές δε στερείται επιχειρημάτων. Ασχέτως από το αν συμφωνούμε με αυτά οφείλουμε να σεβόμαστε τον απέναντί μας. Έχω διαβάσει, όπως οι περισσότεροι αυτές τις μέρες, άπειρες απόψεις, αναλύσεις, άρθρα ειδικών και ανειδίκευτων, έχω παρακολουθήσει ομιλίες, διαγγέλματα, έχω ακούσει ψέμματα και αλήθειες.

Όσο κι αν το θέλουν κάποιοι δεν υπάρχουν «καλοί» Ευρωπαίοι και «κακοί» Έλληνες. Ούτε το αντίθετο ισχύει. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το σύστημα «χωλαίνει», εντός και εκτός συνόρων. Αυτό έχει γίνει αποδεκτό από όλους σε κάποιο βαθμό. Μπορούμε να το αλλάξουμε μόνοι μας; Μπορούμε να εμπιστευτούμε μια κυβέρνηση που έχει προέλθει λίγο-πολύ από το ίδιο πολιτικό σύστημα που έχει προκαλέσει το δικό μας μερίδιο της ζημιάς; Μπορούμε να εμπιστευτούμε τους θεσμούς που φαίνεται να αγνοούν τις βασικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης την οποία εκπροσωπούν; Πρέπει να πάρουμε ρίσκο ή πρέπει να το πάμε «εκ του ασφαλούς»; Υπάρχει, σε τελική ανάλυση, ασφαλής επιλογή;

Ο καθένας έχει τη δική του απάντηση σε καθένα από τα παραπάνω ερωτήματα. Το ζητούμενο είναι να μην μετατρέψουμε τις απαντήσεις αυτές σε δόγμα, προσπαθώντας να συντρίψουμε με αυτό κάθε διαφωνία, να βάψουμε κάθε αντίθετη άποψη με το μαύρο της «προδοσίας».

Έχουμε επιδοθεί δε σε ένα ανόητο παιχνίδι συγκρίσεων μεταξύ των υποστηρικτών του «ΝΑΙ» και του «ΟΧΙ», όπως παίζαμε κάποτε σαν παιδιά με κάρτες με αυτοκίνητα και πλοία «ΑΤΟΥ» και «ΥΠΕΡΑΤΟΥ». «-Εγώ έχω τον Γκοτζίλα! – Και γω έχω τον Μητσοτάκη! Νίκησα!»

Φυσικά και θα δούμε σε κάθε πλευρά άτομα που ενεργούν και αποφασίζουν βάσει του προσωπικού τους συμφέροντος. Φυσικά και θα δούμε ανθρώπους οι οποίοι βρισκόμενοι σε κατάσταση πανικού προσπαθούν να πείσουν όλους τους γύρω τους ότι μόνο η δική τους άποψη είναι η ορθή. Φυσικά και υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι είναι απόλυτα πεπεισμένοι για την επιλογή τους, χωρίς να την έχουν καλοσκεφθεί, ενεργώντας κυρίως με το συναίσθημα.

Δεν είναι δυνατόν να συνεννοηθούμε με όλους. Υπάρχουν, άλλωστε και αυτοί, οι οποίοι ακολουθούν σαν στρατιωτάκια τη γραμμή που κάποιοι άλλοι έχουν χαράξει για λογαριασμό τους. Αυτοί, ξέρετε για ποιους μιλώ, επιθυμούν έναν νέο Εμφύλιο. Παρόλο που οι περισσότεροι από εμάς δεν τον έχουν ζήσει, έχουμε γνωρίσει ωστόσο τα αποτελέσματα αυτού του απόλυτου διχασμού. Κανείς λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να επιθυμεί κάτι τέτοιο.

Ο διάλογος σίγουρα δεν μπορεί να έχει αποτέλεσμα σε κάθε περίπτωση. Ο διχασμός, όμως, αν τον προεκτείνουμε πέρα από τον αναγκαστικό βαθμό, πέρα από τη στιγμή της ψήφου και τον τεντώσουμε μέχρι την απόδοση ευθυνών στον απέναντι, έχει αποτέλεσμα. Και αυτό είναι πάντοτε αρνητικό.

Όπως έγραψαν και πολλοί φίλοι αυτές τις μέρες, δεν πρέπει να υπάρξει σύγχυση στην ανάγκη μας για ομόνοια: όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα δεν μπορεί να αποτελεί συγχωροχάρτι για κανέναν. Οι ευθύνες είναι υπαρκτές και θα πρέπει να αποδοθούν. Αν θέλετε τη γνώμη μου οι πολίτες θα έπρεπε να τιμωρήσουν ολόκληρο το μεταπολιτευτικό πολιτικό σύστημα και να το απομακρύνουν από την εξουσία. Θα έπρεπε, σε μια ιδανική κατάσταση, να προχωρήσουμε σε μια λύση τύπου Ισλανδίας, με εντελώς νέα πρόσωπα στην πολιτική. Πρόσωπα τα οποία να μην προκαλούν περισσότερο διχασμό από αυτόν που υπάρχει ήδη.

Είναι αυτό εφικτό; Ίσως όχι. Σίγουρα όμως είναι ένας μπούσουλας για τις αποφάσεις μας στο εξής.

Σκόπιμα δεν δημοσίευσα κάποιο άρθρο υπέρ της μίας ή της άλλης άποψης. Περίμενα ως τώρα οπότε οι περισσότερο από εμάς να έχουν ήδη ψηφίσει. Ο καθένας μας έχει υπερφορτωθεί τις μέρες αυτές από επιχειρήματα και διαφωνίες ακόμα και καβγάδες με αγαπημένα πρόσωπα.

Αυτό που έχει σημασία πάνω απ’ όλα, για μένα, είναι να μην αφήσουμε το διχασμό να μας χωρίσει.

Μουσικό Διάλειμμα #60

Together we stand
Divided we fall…

Advertisements

Είναι η Δημοκρατία, ηλίθιε!

Δημοψήφισμα

Ήρθε η ώρα να μιλήσουμε, λοιπόν.

Κάποιοι με ρώτησαν για την παρατεταμένη σιγή των «Καιρών». Τους απαντούσα πως δεν έχω τι να γράψω, γιατί πολύ απλά δεν είχα καταλήξει σε κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα. Θα το έχετε αντιληφθεί ότι σε όλο αυτό το διάστημα που μαινόταν η διαπραγμάτευση ο πόλεμος της προπαγάνδας στα ΜΜΕ κρατούσε γερά. Απ’ όλες τις πλευρές, εντός και εκτός συνόρων. Ήταν (και είναι) σχεδόν αδύνατον να βρει κανείς κάποια πηγή η οποία να μην ακολουθεί κάποια γραμμή. Το κυβερνητικό επιτελείο αποτελείται είτε από σταυροφόρους της αλήθειας και της δικαιοσύνης, είτε από γελοίους, ανεύθυνους οπαδούς του Στάλιν, αν πάρουμε τοις μετρητοίς αυτά που λέγονται στα κανάλια και γράφονται στο Διαδίκτυο και στις εφημερίδες.

Οι απόψεις που κρατούσαν κάποιες αποστάσεις σε αυτό το σκηνικό της απόλυτης πόλωσης έμοιαζαν σαν παραφωνία, ενδεχομένως και να κινούσαν υποψίες σε πολλούς για τα κρυφά τους κίνητρα. Τόσο πολύ έχει ξεφύγει η κατάσταση.

Δεν υπήρχε κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο να γράψω, λοιπόν. Τώρα, όμως, υπάρχει.

Καταρχήν, οφείλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν θεωρώ σε καμία περίπτωση πως όλοι οι χειρισμοί που έγιναν από την κυβέρνηση ήταν ορθοί. Ή ότι όλα τα στελέχη της, ίσως ούτε καν τα περισσότερα, με εκφράζουν με τις απόψεις τους. Θεωρώ, όμως, ότι η διαπραγμάτευση ήταν απαραίτητη, ασχέτως με το αν έγινε όπως έπρεπε. Και ο λόγος είναι απλός: η Ελλάδα εφαρμόζει τα τελευταία πέντε χρόνια μια σειρά συμφωνιών και μέτρων (βλ. Μνημόνια) τα οποία έχουν αποτύχει να φέρουν το επιθυμητό για εμάς αποτέλεσμα.

Το επιθυμητό αποτέλεσμα για τους Έλληνες (τους έχοντες σώας τα φρένας, τουλάχιστον) θα πρέπει να είναι η αναδιοργάνωση της οικονομίας και η έξοδος από την κρίση. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους για το κατά πόσο πέτυχε η πολιτική αυτή. Και προς Θεού μην μιλήσει κανείς για το πρωτογενές πλεόνασμα, γιατί όταν αυτό προέρχεται από τον κανιβαλισμό της οικονομίας και όχι μια βιώσιμη αναδιάρθρωσή του, ενώ επιπλέον είναι προϊόν εξαναγκασμού και όχι ορθού σχεδιασμού, τότε μόνο ένδειξη υγιούς οικονομίας δεν είναι.

Αυτή τη στιγμή το χρέος της χώρας βρίσκεται στο 177% του ΑΕΠ σε σχέση με το 113% του 2008 και βρίσκεται σε άνοδο όλα αυτά τα χρόνια με εξαίρεση το 2012 όταν έπεσε στο 157,2%. Η λιτότητα έχει αποτύχει και αυτό είναι κάτι το οποίο έχει παραδεχθεί και το ΔΝΤ εδώ και δύο χρόνια. Παρόλα αυτά, η πολιτική του δεν άλλαξε ουσιαστικά.

Και αυτό επειδή πρωτίστως ενδιαφέρεται να εξασφαλίσει τα χρήματα των πιστωτών ενώ αντιμετωπίζει την καταπολέμηση της κρίσης στην Ελλάδα ως δευτερεύοντα στόχο. Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις της χώρας δεν έλαβαν κανένα ουσιαστικό μέτρο αναδιάρθρωσης. Αν θεωρήσουμε, π.χ. ότι το πρωτοφανές κλείσιμο της δημόσιας τηλεόρασης, η άνευ όρων παράδοση του ψηφιακού πακέτου συχνοτήτων στη σύμπραξη των καναλαρχών και η εγκατάλειψη της πανάκριβης, αναντικατάστατης τεχνικής υποδομής της ΕΡΤ στην τύχη της ήταν αναπτυξιακό μέτρο, περαστικά μας.

Ωστόσο, η τρέχουσα κυβέρνηση φρόντισε με σχεδόν εξίσου απαράδεκτο τρόπο να επαναφέρει την ΕΡΤ κάνοντας ακόμα και θερμούς πολέμιους του «μαύρου» να σκεφτούν ότι ίσως και να ήταν καλύτερα να μην είχε κάνει τίποτα για αυτό.

Το θέμα της ΕΡΤ είναι χρήσιμο να αναφερθεί ως μια μικρογραφία των πολιτικών που ακολούθησαν οι «μνημονιακές» και η «αντι-μνημονιακή» κυβέρνηση. Τα περισσότερα μέτρα που πήραν μοιάζουν περίπου με το γύρισμα ενός διακόπτη, από το ON στο OFF και πάλι πίσω, χωρίς καμία δυνατότητα ευελιξίας ή δημιουργικής δράσης.

Δεν έγινε ποτέ κανένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της εξυγίανσης του Δημοσίου: απλά περάσαμε από τις οριζόντιες περικοπές στις επαναπροσλήψεις. Η καταπολέμηση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής παραμένουν μακρινά όνειρα, ενώ η γραφειοκρατία, αιώνια τροχοπέδη οποιασδήποτε αναπτυξιακής προοπτικής της χώρας ζει και βασιλεύει.

Τι ουσιαστικό έγινε, λοιπόν; Έγινε διαπραγμάτευση. Πιστεύω με καλές προθέσεις, όχι όμως και με τον καλύτερο τρόπο. Η κατάληξη του πεντάμηνου εγχειρήματος ήταν πως όταν φάνηκε η παραμικρή διάθεση για υποχώρηση από την κυβέρνηση, οι «θεσμοί» πέρασαν σε άμεση αντεπίθεση.  Η στρατηγική νίκη της ελληνικής πλευράς που εντοπίστηκε στη μείωση της παράλογης απαίτησης για πρωτογενές πλεόνασμα στο 1%, ανατράπηκε από τόσο σκληρούς όρους, ώστε, όπως δήλωσε γνωστός Βρετανός δημοσιογράφος «ούτε ο Σαμαράς δε θα ψήφιζε αυτή τη συμφωνία».

Κάπως έτσι βρισκόμαστε με την πλάτη στον τοίχο.

Εδώ πρέπει να γίνει μια παρένθεση. Ζώντας στην ίδια τη γενέτειρα της Δημοκρατίας φαίνεται πως έχουμε ξεχάσει το πραγματικό νόημα της λέξης. Δημοκρατία δεν σημαίνει εκλογοκρατία. Δημοκρατία δεν σημαίνει ψηφίζω ένα κόμμα το οποίο κάνει δεσμεύσεις Α και εφαρμόζει πολιτική Ω. Άλλο αν αυτό το έχουμε συνηθίσει και το θεωρούμε φυσιολογικό. Δεν είναι. Η παρούσα κυβέρνηση εδώ τουλάχιστον πρωτοτύπησε. Δήλωσε ότι θα κάνει διαπραγμάτευση και την έκανε. Σε αντίθεση με τον Σαμαρά που αρχικά χαρακτήριζε τα Μνημόνια «καταστροφή», στη συνέχεια τα ψήφισε και κατόπιν υποσχέθηκε «επαναδιαπραγμάτευση» που δεν έγινε ποτέ.

Βέβαια, έκανε και ο Τσίπρας τώρα την «κωλοτούμπα» του. Μπορεί αυτή τη στιγμή να ζητά δημοψήφισμα, ωστόσο υποκριτικά αντιμετώπιζε και ο ίδιος ως καταστροφή το περιβόητο δημοψήφισμα που υπαινίχθηκε ο ΓΑΠ, αλλά δεν είδαμε ποτέ. Γιατί; Γιατί πολύ απλά οι πολιτικοί αυτής της χώρας δεν θα συμφωνήσουν ποτέ με τον αντίπαλο, παρά μόνο εάν έχουν πολιτικό συμφέρον. Όσο κρίσιμο και αν είναι το ζήτημα.

Το έχω ξαναγράψει στο παρελθόν. Ο Έλληνας διακατέχεται από μια ιδιότυπη σχιζοφρένεια: θέλει να είναι Ευρωπαίος, αλλά δε θέλει να υιοθετήσει ιδέες και συνήθειες οι οποίες στην Ευρώπη θεωρούνται δεδομένες. Τι σημαίνει το να είμαστε Ευρωπαίοι; Σας διαβεβαιώ ότι ούτε το ευρώ αποτελεί προϋπόθεση για αυτό, ούτε καν η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ιδιότητα του Ευρωπαίου έχει να κάνει με άλλα πράγματα.

Στη Μεγάλη Βρετανία ουδέποτε υιοθέτησαν το ευρώ. Η Νορβηγία δεν αποτελεί καν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπάρχει, άραγε, καμία αμφιβολία όσον αφορά την ευρωπαϊκή ταυτότητα των χωρών αυτών; Όχι. Μήπως γνωρίζετε γιατί οι δύο αυτές χώρες διαφοροποίησαν τη στάση τους απέναντι στο ευρωπαϊκό όραμα;

Γιατί έκαναν δημοψηφίσματα. Από τη δεκαετία του 1970 μέχρι σήμερα διεξήχθησαν τουλάχιστον 44 δημοψηφίσματα που σχετίζονταν με την ένταξη χωρών στην (τότε) ΕΟΚ και αργότερα στην ΕΕ καθώς και με την επικύρωση διαφόρων συνθηκών (όπως αυτή του Μάαστριχτ). Πόσα από αυτά έγιναν στην Ελλάδα;

Μηδέν.

Γαλλία, Ελβετία, Ιρλανδία, Νορβηγία, Δανία, Μεγάλη Βρετανία, Γροιλανδία (ναι, κι όμως), Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία, Μάλτα, Σλοβενία, Ουγγαρία, Λιθουανία, Σλοβακία, Πολωνία, Τσεχία, Εσθονία, Λετονία, Ισπανία, Ολλανδία, Λουξεμβούργο, Κροατία. Αυτές είναι οι χώρες στις οποίες οι πολίτες θεωρήθηκαν ικανοί να αποφασίσουν, έστω και μία φορά, για το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας τους.

Ίσως να σας έχει διαφύγει μέσα στον γενικότερο πανικό, αλλά τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, η Μεγάλη Βρετανία σχεδιάζει δημοψήφισμα για την ίδια την παραμονή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αργότερο ως το τέλος του 2017!

Στην Ελλάδα κανένας δε ρωτήθηκε αν ήθελε να ενταχθεί στην ΕΟΚ. Αυτό ήταν όμως το κύριο σημείο τριβής των δύο μεγάλων κομμάτων των εκλογών του 1981. Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου κατέβηκε με κύριο σύνθημα το περίφημο «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», με στόχο την έξοδο από την ΕΟΚ και την εκδίωξη των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων.

Στην Ελλάδα ποτέ δεν έγινε δημοψήφισμα για την ΕΟΚ. Έγιναν εκλογές. Ο κυρίαρχος λαός μίλησε. Ο θρίαμβος του ΠΑΣΟΚ του έδινε κάθε δυνατότητα να πραγματοποιήσει τις δεσμεύσεις του. Ωστόσο έξοδος δεν υπήρξε ποτέ.

Ούτε για την είσοδο στην Ευρωζώνη έγινε ποτέ δημοψήφισμα. Ωστόσο η κυβέρνηση Σημίτη μας «πούλησε» καλά το Ευρώ και συμμετείχε σε μια τεράστια απάτη για να καταφέρουμε να μπούμε σε αυτή. Το αποτέλεσμα ήταν να δεθεί χειροπόδαρα με ένα ισχυρό νόμισμα μια οικονομία η οποία δεν είχε ποτέ τις προϋποθέσεις για αυτό. Η τότε κυβέρνηση δεν προσπάθησε καν να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις αυτές, έστω και αναδρομικά.

Κι όμως, ποτέ δεν θεωρήθηκε απαραίτητο να ζητηθεί η γνώμη μας για το ευρώ. Ήταν αυτονόητο ότι θα το δεχόμασταν. Μας έκαναν τιμή που μας έβαλαν στην Ευρωζώνη, σαν το φτωχό συγγενή που τον καλούν στο πλούσιο τραπέζι. Το τίμημα που καταβάλαμε ήταν απλώς η αξιοπρέπειά μας. Η δυνατότητά μας να αυτοκαθοριζόμαστε. Εξάλλου η αρχή είχε γίνει το ’81. Η λαϊκή εντολή παραδόθηκε και αγνοήθηκε. Η «ντρίπλα» που έκανε τότε ο Ανδρέας ήταν να πείσει τον κυρίαρχο λαό ότι μπορούσε αντί να βγει από την ΕΟΚ, να εκμεταλλευτεί τη χρυσή αυτή ευκαιρία και να γίνει πλούσιος.

Έτσι, όπως ακριβώς ο φτωχός συγγενής που κάθισε απροσδόκητα στο τραπέζι πέσαμε με τα μούτρα στο φαΐ, πιστεύοντας ότι ήταν τζάμπα. Έλα όμως που τώρα ήρθε ο λογαριασμός; Έλα που ο λογαριασμός αυτός δεν αφορά μόνο το χρέος, αλλά και το μεγάλο, τεράστιο έλλειμμα δημοκρατίας που σημειώνεται στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης; Της Ελλάδας που το ’81 ουσιαστικά είπε ΟΧΙ, το οποίο έγινε ΝΑΙ;

Ούτε καν ναι. Σκάσε και τρώγε κακομοίρη μου, που μου θες να βγεις από την ΕΟΚ.

Αυτό ήταν, αν θέλετε, το προπατορικό αμάρτημα της μεταπολίτευσης. Από τη στιγμή που ο λαός έδωσε μια ξεκάθαρη εντολή, η οποία διαστρεβλώθηκε ολοκληρωτικά και δεν διαμαρτυρήθηκε κανείς, αυτή η εντολή έγινε λευκή επιταγή στα χέρια όλων των επόμενων κυβερνήσεων. Μπορούσαν πλέον να υπόσχονται ό,τι ήθελαν προεκλογικά και να το παραβιάζουν στη συνέχεια, χωρίς κανένα φόβο για τις συνέπειες. Αυτή είναι, κα. Γεννηματά, η μεγαλύτερη συμβολή του Ανδρέα Παπανδρέου στη σύγχρονη ελληνική Δημοκρατία. Και αυτή τη συμβολή την έχουν τιμήσει δεόντως όλοι όσοι τον διαδέχθηκαν στο μέγαρο Μαξίμου.

Ο μόνος τρόπος για να ξεφύγει η Ελλάδα από την παγίδα στην οποία έπεσε είναι να γίνει επιτέλους σεβαστή η βούληση του λαού της. Και δε μιλώ για την ηρωική έξοδο απαραίτητα. Μιλώ για μια συνειδητή επιλογή. Να επιλέξουμε επιτέλους αν θέλουμε να φύγουμε και να υποστούμε τις οδυνηρές συνέπειες, οι οποίες όμως σε βάθος χρόνου θα υποχωρήσουν και θα μας επιτρέψουν -ίσως- να ανασυγκροτηθούμε ή αν θέλουμε να μείνουμε και να το παλέψουμε εντός ΕΕ, με ό,τι συνεπάγεται αυτό.

Όπως και να έχει, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, η επιλογή πρέπει να είναι συνειδητή. Ο κυρίαρχος λαός ψήφισε το ΣΥΡΙΖΑ στην πλειοψηφία του για να διαπραγματευτεί παραμένοντας εντός του ευρώ. Αυτό δήλωσε ο Τσίπρας πριν τις εκλογές και αυτό προσπάθησε να εφαρμόσει. Παράλληλα, όμως, ψήφισε και την κατάργηση των Μνημονίων. Ωστόσο, η συμφωνία που υπάρχει στο τραπέζι (αν δεν αλλάξει κάτι στο εντωμεταξύ) δεν είναι τίποτα άλλο από ένα ακόμα πιο σκληρό Μνημόνιο.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε ένα αδιέξοδο από όπου δεν αρκεί να μας βγάλει μια αόριστη «λαϊκή εντολή», η οποία εδώ και σαράντα χρόνια έχει γίνει ένα λάστιχο που η εκάστοτε κυβέρνηση τραβά και τεντώνει όπως τη βολεύει, έστω και αν έτσι παραβιάζει στο 100% τις προεκλογικές της δεσμεύσεις.

Δεν λειτουργεί έτσι η Δημοκρατία, παιδιά. Δεν ψηφίζουμε εθνοπατέρες για να παίρνουν αποφάσεις για λογαριασμό μας. Ψηφίζουμε συγκεκριμένο πρόγραμμα και πολιτικές. Όταν τα δεδομένα αλλάζουν τόσο ριζικά και οι αποφάσεις είναι τόσο κρίσιμες, τότε η Δημοκρατία οφείλει να απευθύνεται στους πολίτες και η απόφαση για το μέλλον μιας χώρας πρέπει να πηγάζει άμεσα από αυτούς.

Διαφορετικά θα συνεχίσουμε να είμαστε ο φτωχός συγγενής της Ευρώπης. Όχι γιατί δε θα έχουμε Ευρώ, αλλά επειδή δε θα έχουμε γνώμη κι αυτοσεβασμό.

Η φωλιά του φιδιού

Large Snake Nest - Katherine M. Patterson

Οποιοσδήποτε δεν έχει χάσει κάθε ίχνος λογικής μέσα στην οργή του και την απελπισία του για την κατάντια αυτής της χώρας και οποιοσδήποτε δεν είναι ενσυνείδητα ρατσιστής και φασίστας λογικά θα χάρηκε χθες το θέαμα της σύλληψης των νεοναζιστών.

Έχουν γραφτεί ήδη πολλά σχετικά με τη συγκυρία αυτής της πρωτοφανούς κινητοποίησης της Δικαιοσύνης εναντίον ενός εκλεγμένου κόμματος και των βουλευτών του. Είναι δύσκολο να δώσει κανείς μια απάντηση με βεβαιότητα στο «γιατί τώρα, γιατί τόσο αργά».

Πιθανόν το πολιτικό σύστημα έχει την ανάγκη να θολώσει τα νερά, ακριβώς τη στιγμή που ετοιμάζονται νέα μέτρα, τα οποία όπως έχουν πει πολλές φορές ακόμα και οι αρχηγοί των κυβερνώντων κομμάτων, δεν αντέχει πλέον ο Έλληνας.

Πιθανότερο ακόμα, το σαθρό σύστημα που χρησιμοποιούσε τη Χρυσή Αυγή για να διασπάσει την δίκαιη αντίδραση του κόσμου απέναντι στον παραλογισμό που ζούμε να φοβήθηκε τη γιγάντωση των ποσοστών της. Η προοπτική ενός Κασιδιάρη στο ρόλο Δημάρχου Αθηναίων είναι τουλάχιστον εφιαλτική. Ακόμα περισσότερο η προοπτική μιας Χρυσής Αυγής ως δευτέρου κόμματος. Το ενδεχόμενο αυτό θα ήταν απλά δυσάρεστο για την πολιτική ηγεσία, η οποία είτε θα έχανε την εξουσία ή θα αναγκαζόταν να τη μοιραστεί με μια «σοβαρή» Χρυσή Αυγή. Για την Ελλάδα, όμως και για ό,τι έχει απομείνει από τη Δημοκρατία, θα ήταν καταστροφικό.

Το να ελπίζει κανείς να τον σώσουν οι νεοναζί από μια νοσηρή κυβέρνηση είναι σαν να περιμένει από το δήμιο να τον σώσει από τη φυλακή. Μπορεί να το κάνει, αλλά όχι με τον επιθυμητό τρόπο.

Είναι αυτονόητο επίσης ότι εάν το κατηγορητήριο δεν έχει στοιχειοθετηθεί σωστά, τότε το αποτέλεσμα θα είναι ολέθριο. Πιστεύω, όμως, ότι η 26ετής δράση της Χρυσής Αυγής, με αποκορύφωμα τα τελευταία δύο χρόνια φθάνει και περισσεύει για το σκοπό αυτό.

Εγώ θέλω να πάω λίγο παραπέρα. Πέρα από τη χαρά που πήραμε και από το γεγονός ότι το θέμα θα απασχολεί την επικαιρότητα για πολύ καιρό, δεν πρέπει να παρασυρθούμε και να πιστέψουμε ότι όλα θα είναι εντάξει με τη Χρυσή Αυγή στη φυλακή. Και αυτό επειδή η Χρυσή Αυγή δεν είναι η ασθένεια, αλλά το σύμπτωμα. Άσχημο και επικίνδυνο σύμπτωμα, αλλά τίποτα παραπάνω από αυτό. Ωστόσο, ενώ έχει γίνει πολύς λόγος για το «αυγό του φιδιού» και για το ίδιο το φίδι, λίγοι μιλούν για τη φωλιά του.

Η φωλιά του φασισμού είναι στρωμένη με κοινωνική ανισότητα και αδικία, με τη βία, σωματική και ψυχολογική, που ασκεί καθημερινά το σύστημα και τα παρακλάδια του στους απλούς πολίτες, με την έλλειψη Δικαιοσύνης, με το διασυρμό της Δημοκρατίας και τον παραγκωνισμό του Συντάγματος που συντελείται από την αρχή της κρίσης. Ελάχιστοι είναι εκείνοι που ακόμα δεν αναγνωρίζουν και δεν παραδέχονται αυτά τα φαινόμενα. Αυτό που διαφέρει, είναι ο τρόπος με τον οποίο τα διαχειρίζεται ο καθένας.

Άλλοι τα έχουν αποδεχθεί ως αναγκαίο κακό, ως κάτι αναπόφευκτο και φυσιολογικό. Άλλοι οργίζονται, αλλά κρατούν τη σιωπή τους, είτε επειδή φοβούνται για το τι μπορούν να κάνουν, είτε επειδή πιστεύουν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. Άλλοι κατεβαίνουν στο δρόμο ή σε απεργίες όταν μπορούν, σε κινήσεις που είναι αναγκαίες, αλλά αναποτελεσματικές, επειδή δεν έχουν την απαραίτητη μαζικότητα.

Το γεγονός, όμως, δεν αλλάζει. Είτε η Δικαιοσύνη καταφέρει να πνίξει το φίδι, είτε όχι, όσο η φωλιά παραμένει ανέγγιχτη τόσο η απειλή του χάους δεν θα απομακρύνεται. Δεν μπορούμε να κάνουμε ότι δεν τη βλέπουμε και να ελπίζουμε ότι με το ενδεχόμενο τέλος της Χρυσής Αυγής θα τελειώσουν τα προβλήματά μας. Αντιθέτως, τώρα αρχίζει το μεγαλύτερο από αυτά.

Είτε πιστεύαμε ως τώρα ότι η Χρυσή Αυγή θα «ταρακουνούσε» το σύστημα με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, είτε βλέπαμε ποιος ήταν ο πραγματικός της ρόλος στο παιχνίδι, πρέπει πλέον να πάψουμε να ασχολούμαστε μαζί της και να εστιάσουμε στις αιτίες που της έδωσαν δύναμη. Και αυτό πρέπει να το κάνουμε εμείς, ο καθένας μας, με όποιον τρόπο μπορεί. Πέρα από σημαίες και ιδεολογίες, σε όλα τα επίπεδα, από το προσωπικό στο συλλογικό και από εκεί στο μαζικό.

Με ειλικρινή αυτοκριτική και θέληση να αλλάξουμε σε προσωπικό επίπεδο, με αλληλεγγύη σε συλλογικό επίπεδο και με συμμετοχή σε μαζικό επίπεδο, Μόνο έτσι μπορεί να αλλάξει κάτι. Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε να κοιτάμε τη φωλιά και να περιμένουμε το επόμενο φίδι.

Μουσικό Διάλειμμα #41

3ης Σεπτεμβρίου, γωνία

Η Επανάσταση της 3ης ΣεπτεμβρίουΈνας φίλος μου φρόντισε να μου θυμίσει προχθές το νόημα της επετείου της ημέρας. Ντράπηκα λίγο, είναι η αλήθεια. Για κάποιον που ενδιαφέρεται για την Ιστορία, απέτυχα παταγωδώς να εστιάσω στο πραγματικά ιστορικό γεγονός, πέφτοντας ακόμα και μετά από τόσα χρόνια στην παγίδα που έστησε περίτεχνα ο Ανδρέας Παπανδρέου.

Ήταν αναμφισβήτητα ένας χαρισματικός και πανούργος πολιτικός. Μία ένδειξη αυτής της πανουργίας αποτελεί και ο σφετερισμός μιας ιστορικής επετείου, παραγκωνισμένης έτσι κι αλλιώς στις μέρες μας, προς όφελος του κόμματός του το οποίο έμελλε να κυριαρχήσει στην πολιτική σκηνή της χώρας επί σχεδόν 40 χρόνια.

Η 3η Σεπτεμβρίου δεν είναι απλά η επέτειος ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ. Η 3η Σεπτεμβρίου είναι η επέτειος του κινήματος που έφερε ξανά στην Ελλάδα τη Δημοκρατία, Το κίνημα που ίδρυσε ο Μακρυγιάννης το 1840 και κατάφερε να ενώσει τους αρχηγούς δύο αντίπαλων κομμάτων (Μεταξά και Λόντο), έναν στρατιωτικό (Καλλέργη) και άλλες σημαντικές προσωπικότητες της εποχής για τη διεκδίκηση αυτού που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο ενώ χάνεται μέσα από τα χέρια μας κάθε μέρα.

Το κίνημα που ίδρυσε ο Μακρυγιάννης έφερε τη Δημοκρατία πίσω στη χώρα που τη γέννησε.

Το κίνημα που ίδρυσε ο Παπανδρέου την ευτέλισε σε απόλυτο βαθμό.

Όχι μόνο του, φυσικά.

Πάτησε πάνω στο διχασμό που είχε αφήσει πίσω του ο Εμφύλιος και ο οποίος επί τριάντα χρόνια διατηρούσε ανοιχτές πληγές. Πληγές τις οποίες η χούντα μόνο χειροτέρευσε. Ήταν πολύ εύκολο, λοιπόν, για τον κόσμο να πιστέψει σε έναν χαρισματικό άνθρωπο που του υποσχέθηκε τα πάντα. Που του έταξε ότι επιτέλους θα έπαιρνε το αίμα του πίσω από τη Δεξιά. Τα ψίχουλα που μοίρασε ήταν αρκετά για να τον διατηρήσουν στην εξουσία μέχρι το τέλος.

Από την άλλη, το αντίπαλο δέος του ΠΑΣΟΚ αρκέστηκε στη σπασμωδική απόπειρα εφαρμογής ορισμένων δήθεν «εκσυγχρονιστικών» μέτρων, χωρίς ποτέ να χτυπήσει τα προβλήματα στη ρίζα τους. Αντί να αλλάξει τα πράγματα, προτίμησε να αλλάξει τα πράσινα ανθρωπάκια με γαλάζια. Έπαιξε το ίδιο παιχνίδι και έχασε.

Όσο, λοιπόν, ο κόσμος καθόταν στις κερκίδες και παρακολουθούσε ανεμίζοντας σημαιούλες τα πράσινα και γαλάζια ανθρωπάκια να παίζουν έναν κάκιστο αγώνα ποδοσφαίρου, το έδαφος χανόταν κάτω από τα πόδια του.

Στο τέλος, η δεύτερη γενιά πολιτικών της μεταπολίτευσης δεν μπόρεσε καν να κρατήσει μάσκες και προσχήματα. Προκειμένου να παραμείνει στην εξουσία, έβαλε στην άκρη τις όποιες «ιδεολογικές» διαφορές (σημειολογικές θα τις έλεγα εγώ, πια) και συμμάχησε για το κοινό καλό. Το δικό τους κοινό καλό βέβαια.

Ο σκοπός της ιστορικής αναδρομής δεν είναι να αποδώσουμε ευθύνες και να καταριόμαστε όσους μας έφεραν ως εδώ. Ούτε να αυτομαστιγωνόμαστε για τις αμαρτίες μας, ενώ οι αυτόχριστοι σωτήρες και εξομολόγοι μας τιμωρούν με απάνθρωπα και αδιέξοδα μέτρα.

Γιατί δεν το αξίζουμε. Κανένας λαός δεν αξίζει να εξευτελίζεται με αυτόν τον τρόπο.

Ο σκοπός είναι να μάθουμε από το παρελθόν. Και αυτό που μας διδάσκει είναι ότι οι Έλληνες μεγαλουργούσαν όταν ήταν ενωμένοι για έναν κοινό σκοπό.

Το χάσμα πλέον μεταξύ των πολιτικών και του λαού είναι τόσο έντονο και ξεκάθαρο όσο ήταν το 1840 το χάσμα μεταξύ ενός Βαυαρού ηγεμόνα που ήρθε «φυτευτός» στη χώρα και των Ελλήνων που μόλις είχαν αποκτήσει ξανά την ελευθερία τους. Και τότε, όπως και τώρα, ο εθνικός διχασμός είχε δώσει την ευκαιρία στους ξένους συμμάχους να επέμβουν στα εσωτερικά της χώρας. Το πρόσχημα ήταν η σωτηρία της, αλλά ο σκοπός ήταν ο έλεγχός της.

Τότε δεν υπήρχε καν Κοινοβούλιο. Η πλατεία Συντάγματος ήταν η πλατεία των Ανακτόρων. Σήμερα μπορεί να υπάρχει, αλλά είναι διακοσμητικό. Οι ουσιαστικές αποφάσεις δεν παίρνονται πια εδώ και, το χειρότερο, δεν υπάρχει κανένα κόμμα στη Βουλή το οποίο να είναι ειλικρινές στις προθέσεις του. Η λύση φαίνεται απίθανο να βρεθεί εντός των ορίων του κοινοβουλευτικού συστήματος.

Έχω την αίσθηση ότι βρισκόμαστε ξανά σε ένα σταυροδρόμι. 3ης Σεπτεμβρίου γωνία.

Η αρχή της δεδηλωμένης (ανεπάρκειας)

Η αρχή της δεδηλωμένης είναι όρος του Συνταγματικού Δικαίου. Δεδηλωμένη εννοείται η εμπιστοσύνη της απόλυτης πλειοψηφίας των βουλευτών προς την κυβέρνηση. Κρατήστε προς το παρόν τη λέξη «εμπιστοσύνη».

Αφορμή για ετούτη την ανάρτηση στάθηκε ένα από τα πλέον σωστά και ισορροπημένα κείμενα που διάβασα αυτές τις περίεργες μέρες. Το «Άκλαυτος πήγες, ιδιώτη» της Ρέας Βιτάλη από το protagon, το οποίο αξίζει πραγματικά να διαβάσετε ολόκληρο.

Ανέντιμο, σκληρό, φθηνό, μοχθηρό, σαδιστικό να το πεις την πρώτη μέρα. 2.700 άνθρωποι χάνουν τη δουλειά τους. Αλλά την δεύτερη; Την τρίτη; Μήπως είναι ανέντιμο, ανήθικο, σκληρό, μικρόψυχο, απάνθρωπο να μην τους σκεφτείς, να μην αναφερθείς; Σχεδόν 1.500.000 άνθρωποι του ιδιωτικού τομέα στην ανεργία. Άκλαυτος πήγες ιδιώτη!

[…]

Ανεργία καλπασμός. 27%. Μειώσεις μισθών στο ναδίρ. Μειώσεις αξιοπρέπειας πολύ παραπάνω. Έφτασες μέχρι και στο –δωρεάν-. Βέβαια! Ξέρετε πόσοι άνθρωποι μέρα τη μέρα εργάζονται –δωρεάν-; Να δεις που θα έρθει η ώρα που θα πανηγυρίζει όποιος εργάζεται με μισθό! Άκλαυτος πήγες ιδιώτη!

[…]

Μια «μάνα» κράτος, πνιγηρό, μεθοδικό έβαλε τα χέρια του και στον ιδιωτικό τομέα. Δημιούργησε δήθεν «αυτοδημιούργητους» κρατικοδίαιτους. Πούρα που κάπνιζαν ανθρώπους. Σακάτεψε κλάδους της οικονομίας. Αύτανδρους! Μα παράλληλα υπήρχε και μια οικονομία υγιής. Που πάλευε πάντα με επιταγές, δάνεια, υποθήκες, γραφειοκρατία, τσογλανάκια του δημοσίου που έπρεπε να λαδωθούν, αδιέξοδα που έπρεπε να βρουν διέξοδα, τράπεζες τσιράκια του συστήματος, φορολογικούς κανόνες έντεχνα θολούς, μισθοδοσίες και εισφορές ασύμφορα υψηλές. Ωστόσο έξυπνοι, τσαγανομένοι, καταφερτζήδες, πολύπλευροι. Το έχει το ελληνικό DNA. Εταιρείες μικρές και μεγάλες. Ανάσες. Οξυγόνα. Πες τους και πόρτες εξόδου κινδύνου σε περίπτωση φωτιάς. Τι να σου λέω ιδιώτη; Λες και δεν τα ξέρεις.

Όταν τέθηκε το δίλλημα στην μανούλα κράτος… Αυτούς θυσίασε πρώτους πρώτους. Τα οξυγόνα! Στο πιτς φυτίλι που λέγαμε μικρά. Λες και ήταν αχρείαστοι. Άκουσες να τους κλάψει κανένας; Κιχ! Ούτε οι ίδιοι τους εαυτούς τους δεν έκλαψαν. Σάμπως είχαν χρόνο; 40.000 επιχειρήσεις έβαλαν λουκέτο. Και στις λοιπές αιωνίως το κράτος μέτοχος με 55% (ποτέ όμως με συμμετοχή στις ζημίες). Είναι αυτό δημοκρατία;

Πιο πολύ από το ξαφνικό κλείσιμο της ΕΡΤ με τρόμαξε η σημειολογία του κλεισίματος της ΕΡΤ. Ότι το σύστημα σήκωσε τα χέρια απέναντι στο σύστημα που δημιούργησε. Ότι όπου έβαλαν τα χέρια τους κυβερνήσεις. Σε όποιον τομέα. Για να συνεχίσει να ζει. Πρέπει πρώτα να πεθάνει. Είναι αυτό που καταπνίγουμε όλοι μας…Σαν ένα κοινό μυστικό καταχωνιασμένο στις ψυχές μας,

Τρέμουμε μη και το προφέρουν τα χείλη….Μη πάρει αμπάριζα όλη τη χώρα, όλους τους τομείς και κλάδους. Θα ζήσουμε την επόμενη μέρα αν σκοτώσουμε την προηγούμενη. Κι αυτό όταν το λένε οι ίδιοι που κουβαλούσαν τα υλικά για να κτιστεί το Τείχος του Αίσχους είναι τετελεσμένο. Αλλά και όταν (οι ίδιοι) θεωρούν ότι κατέχουν το εργαλείο επιτυχίας της επόμενης μέρας (και μάλιστα με άμεση εκκίνηση) μου κόβουν και κάθε ελπίδα για μέλλον που θα διαφέρει από παρελθόν.

Πέρα από ζήτημα δημοκρατίας, πέρα από το δεοντολογικό, πέρα ακόμα και από το καθαρά πρακτικό (απόλυση όλου του δυναμικού, αποζημίωση και επαναπρόσληψη του 50%), υπάρχει αυτό που σχεδόν κανένας δεν αναφέρει, επειδή πλέον το έχουμε αποδεχθεί ως κάτι φυσιολογικό. Είναι κάτι στο οποίο έχω αναφερθεί αρκετές φορές, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, αλλά το παραπάνω κείμενο καταφέρνει να τονίσει καίρια στην παρούσα συγκυρία.

Η κυβέρνηση με το σπασμωδικό, απρογραμμάτιστο κλείσιμο της ΕΡΤ δήλωσε, για μία ακόμα φορά, ανικανότητα. Όλες οι κυβερνήσεις των τελευταίων 40 ετών «αδυνατούσαν» να λύσουν τον κόμπο που δημιούργησαν οι ίδιες. Και με κάθε τετραετία που περνούσε ο κόμπος γινόταν όλο και πιο μπερδεμένος, όλο και πιο δύσκολος να λυθεί. Οι κυβερνώντες μονίμως σηκώνουν τα χέρια ψηλά.

Αδυνατούσαν και αδυνατούν να εξυγιάνουν το δημόσιο, να κάνουν τις απαραίτητες αναθεωρήσεις στο Σύνταγμα και στους νόμους, να εκσυγχρονίσουν και να εκλογικεύσουν το κράτος, να βοηθήσουν την επιχειρηματικότητα, να ευνοήσουν όσους τηρούν το νόμο αντί να τους χαντακώνουν.

Αντιθέτως μπορούσαν με μεγάλη άνεση να πλουτίζουν εις βάρος μας και να χρησιμοποιούν τη διαφθορά για να εξαγοράζουν συνειδήσεις, ψήφους και να διαιωνίζουν την κατάσταση, η οποία τελικά μας έφερε ως εδώ.

Να χαρείτε, μη μου πείτε ότι τώρα προσπαθούν να αλλάξουν κάτι. Ούτε ότι θα ήθελαν να το πράξουν, αλλά τόσα χρόνια τους εμπόδιζαν κάποια αόριστα και ομιχλώδη «συμφέροντα» ή οι συντεχνίες και οι συνδικαλιστές. Μόνοι τους μετέτρεψαν τον συνδικαλισμό στην Ελλάδα από κάτι το απολύτως απαραίτητο σε κάτι τόσο νοσηρό που αισθάνεσαι βρώμικος ακόμα και όταν προφέρεις τη λέξη. Όσο για τα «συμφέροντα», αυτά είναι τα τέρατα τα οποία κάθε πολιτικός που σέβεται τον εαυτό του οφείλει να πολεμά. Για αυτό το λόγο χρυσοπληρώνεται κάθε βουλευτής και υπουργός, για να είναι οικονομικά ανεξάρτητος και να μην μπαίνει στον πειρασμό της διαφθοράς και των αλληλοεξυπηρετήσεων. Δεν είναι δική μας δουλειά να τα βάλουμε με τα συμφέροντα. Είναι δική τους.

Κι αν δεν μπορούν να την κάνουν, όπως οι ίδιοι παραδέχονται, τότε να πάνε σπίτι τους.

Έτσι απλά, όπως απλά ετοιμάζονται να στείλουν 2.500 εργαζομένους στα σπίτια τους, χωρίς προειδοποίηση. Για να προστεθούν στο ενάμισι εκατομμύριο των ανέργων. Εγώ το δέχομαι πως υπάρχουν περιττοί υπάλληλοι στην ΕΡΤ, όπως και σε κάθε δημόσιο φορέα. Τόσοι και τόσοι διορίζονταν από το παράθυρο όλα αυτά τα χρόνια. Τώρα, λοιπόν, που τα πράγματα έφθασαν στο απροχώρητο, η εύκολη λύση είναι το κλείσιμο και οι απολύσεις. Και μάλιστα αδιακρίτως, γιατί με τους Γότθους προ των πυλών δεν υπάρχει χρόνος και τρόπος αξιολόγησης.

Χάρη στη χθεσινή απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η αντισυνταγματική χρήση της πράξης νομοθετικού περιεχομένου θα περάσει και αυτή τη φορά. Ο νέος φορέας θεωρητικά θα προχωρήσει, η επιλογή των υψηλά ιστάμενων στελεχών έχει ήδη γίνει και μένει η πρόσληψη των υπολοίπων με βάση τα αξιοκρατικά κριτήρια αξιολόγησης του ΑΣΕΠ, ο οποίος δεν έχει απολύτως καμία σχέση με το αντικείμενο της ραδιοτηλεόρασης.

Και μετά θα ακολουθήσουν νοσοκομεία, ΕΥΔΑΠ, ΔΕΗ και οι πλειστηριασμοί των σπιτιών του κόσμου.

Όλα αυτά επειδή πιστέψαμε πως «έτσι είναι τα πράγματα». Παθητικά αποδεχθήκαμε την ανικανότητα των εκάστοτε κυβερνώντων να αλλάξουν την κατάσταση. Δεν διεκδικήσαμε ποτέ το δικαίωμα για μια Ελλάδα σύγχρονη και αξιοπρεπή. Με άλλα λόγια τους δώσαμε λευκή επιταγή. Όσο κι αν αποτύγχαναν, εμείς την ανανεώναμε κάθε τρία-τέσσερα χρόνια. Κουνάγαμε το κεφάλι και λέγαμε «τι να κάνουμε;»

Στην Ελλάδα του 2013 δεν υπάρχει δεδηλωμένη εμπιστοσύνη των πολιτών προς το κράτος. Η μόνη δεδηλωμένη είναι η ανεπάρκειά τους. Και αντί οι εργοδότες τους, εμείς, να τους στείλουμε στα πανάκριβα σπίτια τους, τους ανεχόμαστε και τους αφήνουμε να ξεπουλήσουν τα πάντα. Κατόπιν εορτής θα διαπιστώσουμε ότι κάναμε λάθος. Όπως το ΔΝΤ. Πόσες ζωές, όμως, θα έχουν χαθεί, καταστραφεί ή ξενιτευτεί ως τότε;

Ο Σίμος έχει δίκιο: » δεν υπάρχουν περιθώρια ανοχής για «ιερές αγελάδες» που παραμένουν άθικτες». Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για ανικανότητα, για πειράματα, για συνταγματικές αυθαιρεσίες. Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για ανεπάρκεια. Πρέπει να γίνουν τομές, όχι πετσοκόμματα. Χρειάζονται μεταρρυθμίσεις, όχι ξεπούλημα. Και, κυρίως, χρειάζονται νέα πρόσωπα. Δεν είμαι διόλου πεπεισμένος ότι αυτά βρίσκονται στην Κουμουνδούρου, αλλά είμαι βέβαιος ότι δεν βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην κυβέρνηση.

H ΕΡΤ σαφώς δεν ήταν το προπύργιο της Δημοκρατίας. Είτε το θέλουν μερικοί είτε όχι, όμως, ήταν φορέας πολιτισμού και υπενθυμίζω ότι δε μιλάω για τη Eurovision ή την τηλεόραση μόνο, αλλά και για τη ραδιοφωνία και τα μουσικά σύνολα, τα οποία αφήνουν επιμελώς έξω από την κουβέντα για το νέο φορέα. Πάνω απ’ όλα, όμως, είναι μια ευκαιρία να σταματήσει ο κατήφορος. Και η ανοχή στην ανεπάρκειά τους.

Μουσικό Διάλειμμα #36

Τι να πει και ο Mozart, αφού δεν πιάνει τις πωλήσεις του Παντελίδη…

Ασθενής ή Καθόλου Δημοκρατία

Χωρίς Σήμα

Η ΕΡΤ έκλεισε από χθες τα μεσάνυχτα.

Ας ξεκινήσουμε από τα γεγονότα, στα οποία θα συμφωνήσουμε όλοι. Η Ελληνική Δημόσια Τηλεόραση έκλεισε με μια πράξη νομοθετικού περιεχομένου χωρίς κανένα προηγούμενο παγκοσμίως σε δημοκρατική χώρα, παρακάμπτοντας (έστω και προσωρινά) τη Βουλή. Έτσι, είμαστε η μόνη χώρα στην Ευρώπη (αν όχι στον κόσμο), η οποία δεν έχει εθνικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα και στην οποία εκπέμπουν μόνο ιδιωτικά κανάλια με παράνομες «προσωρινές» άδειες από τη δεκαετία του ’90.

Η κίνηση αυτή ανακοινώθηκε από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, κ. Σίμο Κεδίκογλου:

«Σε μια περίοδο που ο Ελληνικός λαός υφίσταται θυσίες, δεν υπάρχουν περιθώρια για καθυστερήσεις ή για δισταγμούς. Όπως δεν υπάρχουν περιθώρια ανοχής για «ιερές αγελάδες» που παραμένουν άθικτες, όταν επιβάλλονται περικοπές παντού.»

Περιέργως η κυβέρνηση δεν έδειξε την ίδια σπουδή στην απόλυση των περίφημων 2000 ή 200 (ανάλογα με ποιον και πότε θα ρωτήσεις) επίορκων δημοσίων υπαλλήλων. Καμία σαφής εξήγηση δεν έχει δοθεί για αυτό.

Η Ελληνική Ραδιοφωνία Τηλεόραση, η ΕΡΤ, είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση μοναδικής αδιαφάνειας και απίστευτης σπατάλης.

Συμφωνούμε. Πλην όμως, ο ίδιος ο κ. Κεδίκογλου σύμφωνα με καταγγελίες, όπως αυτή των εργαζομένων της ΕΤ-3, διόριζε ανεξέλεγκτα άτομα στην ΕΡΤ μέχρι την τελευταία στιγμή. Συμβαίνει να γνωρίζω από πρώτο χέρι περίπτωση πρόσληψης μιας υπαλλήλου μόλις πριν από 45 μέρες  με απολυτήριο γενικού λυκείου και μισθό 1800 ευρώ. Όλως τυχαίως, από το νομό Ευβοίας όπου εκλέγεται ο κ. Κεδίκογλου.

Θα μου πείτε, όπως φωνάζουν πολλοί, ότι τώρα τα καταγγέλλουν όλα. Σωστό. Για τους μεν διευθυντές προφανώς υπήρχαν συμφέροντα, οι άλλοι βολεμένοι φυσικά γιατί να μιλήσουν, αλλά από τους 2500 υπαλλήλους της ΕΡΤ δεν ήταν όλοι βολεμένοι. Περιμένατε να γίνει καταγγελία από συμβασιούχους δημοσιογράφους που θα έβλεπαν την πόρτα την επόμενη στιγμή; Και αν γινόταν ποιος θα το μάθαινε;

Οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ δεν είχαν κανένα λόγο και καμία ευθύνη για τις προσλήψεις «από το παράθυρο». Όσο δεν έχει κανένας υπάλληλος σε καμία εταιρεία λόγο για το ποιον προσλαμβάνει «το αφεντικό». Ευθύνη  έχουν μόνο οι διοικήσεις.

Τα ίδια άτομα, λοιπόν, που έως τώρα όχι μόνο ανέχονταν, αλλά προωθούσαν τη διαπλοκή στην ΕΡΤ, έρχονται τώρα να την εξυγιάνουν, κάνοντας κήρυγμα περί «δημόσιας σπατάλης» και αδιαφάνειας. Δέχεστε να σας εμπαίζουν με τέτοιο τρόπο; Εγώ, πάντως, νιώθω να με προσβάλλουν. Δεν μπορεί να κάνει αυτός ο πρώην τηλεοπτικός μαϊντανός κήρυγμα δεοντολογίας όντας βουτηγμένος στο ίδιο σκάνδαλο που «καταγγέλλει», διορίζοντας ακόμα και τώρα που γίνονται περικοπές παντού.

Την ΕΡΤ την πληρώνει ο Ελληνικός λαός με το χαράτσι στους λογαριασμούς ηλεκτρικού: γύρω στα 300 εκατομμύρια το χρόνο!

Όχι, τα τέσσερα (4) Ευρώ το μήνα εγώ δε τα λέω «χαράτσι». Χαράτσι είναι το αποκύημα του νοσηρού εγκεφάλου του συγκυβερνώντα κ. Βενιζέλου, το οποίο αρχικά είχε αποκλείσει, στη συνέχεια εφάρμοσε, ο Σαμαράς το κατήγγειλε, στη συνέχεια δήλωσε ότι θα το καταργήσει και όταν έγινε κυβέρνηση το ξαναβάφτισε και το μονιμοποίησε. Αυτό δε μας πειράζει, όμως. Τα 4 Ευρώ θα κάνουν τη διαφορά.

Ο νέος Οργανισμός Ραδιοτηλεόρασης θα ξεκινήσει να λειτουργεί το συντομότερο. Μέχρι τότε οι πολίτες δεν θα πληρώνουν το χαράτσι που πληρώνουν ως σήμερα. Κι από τη λειτουργία του και μετά θα πληρώνουν πολύ λιγότερα. Υπολογίζεται ότι θα απαλλαγούν από ένα ποσό που φτάνει τα 100 εκατομμύρια ετησίως.

Πολύ λιγότερα. Αν τα 8 Ευρώ στον κάθε λογαριασμό αντιστοιχούν σε 300 εκ. ετησίως, τα 200 εκ. σε πόσα Ευρώ αντιστοιχούν; Σε 5; Και όλα αυτά δεδομένου ότι η κυβέρνηση ήδη βάζει χέρι σε ένα μέρος αυτού του «χαρατσιού» για να καλύψει άλλες τρύπες.

Είπαν ότι η ΕΡΤ είναι ασύμφορη οικονομικά. Γιατί δε λένε, όμως, ότι πριν από δύο χρόνια αποσύρθηκε με απόφαση της κυβέρνησης από τη διεκδίκηση διαφημίσεων προς όφελος των ιδιωτικών καναλιών; Γιατί δεν αναφέρουν ότι η ΕΡΤ αναγκαζόταν να καλύπτει όλες τις διεθνείς επισκέψεις των στελεχών της κυβέρνησης με δικά της έξοδα και να χαρίζει σχεδόν τα πλάνα στα υπόλοιπα κανάλια; Και, κυρίως, γιατί ποτέ δε σταμάτησαν το πάρτυ των προσλήψεων, των παχυλών μισθών και των υπερκοστολογήσεων;

Παρόλα αυτά, είπαν ψέματα. Η ΕΡΤ ήδη από το πρώτο 9μηνο του 2011 ήταν πλεονασματική. Το μόνο που χρειαζόταν για να εξυγιανθεί πλήρως ήταν να μπει ένας έλεγχος στις παραγωγές και να εκδιωχθούν κακήν-κακώς οι υπάλληλοι-φαντάσματα, οι δήθεν μεγαλοδημοσιογράφοι και οι διοικητικοί κηφήνες μαζί με τις στρατιές συμβούλων και γραμματέων τους.

Η δημόσια τηλεόραση είναι δημόσιο αγαθό. Δεν υπάρχει ούτε για τις θεαματικότητες, ούτε για την κερδοφορία. Υπάρχει για να καλύπτει τις ακριτικές περιοχές, να ενημερώνει τους πάντες (συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με προβλήματα ακοής), να προωθεί τον πολιτισμό, να βοηθά τους Έλληνες του εξωτερικού να κρατούν την επαφή τους με την πατρίδα και γενικά να καλύπτει το τεράστιο κενό ποιότητας, ενημέρωσης και σοβαρότητας που αφήνουν πλέον τα ιδιωτικά κανάλια. Μπορεί να μην το έκανε όπως έπρεπε, αλλά το έκανε.

Και ο τρόπος με τον οποίο έκλεισε ήταν ξεκάθαρα αντιδεοντολογικός, αντιδημοκρατικός και, σε τελική ανάλυση, εντελώς ασύμφορος.

Εδώ πρέπει να κάνω μια παρένθεση και να αναφέρω ότι εκτός από τα κανάλια της δημόσιας τηλεόρασης, η κίνηση αυτή έκλεισε τους κρατικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς, τους μόνους που ασχολούνται με «εξωτικά» είδη μουσικής όπως η κλασική, η έθνικ και η τζαζ και κατάργησε μουσικά σύνολα καθώς και την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα. Ψιλά γράμματα, θα μου πείτε. Αφού δεν πουλάνε όσο ο Παντελίδης, ας κλείσουν κι αυτά.

Ορίστε οι προοπτικές της νέας ΕΡΤ, όπως περιγράφηκαν από τον αξιότιμο κ. Κεδίκογλου:

Κεδίκογλου

«Ο νέος κρατικός φορέας που θα αντικαταστήσει την ΕΡΤ θα είναι έτοιμος ως τις 29 Αυγούστου δήλωσε στον Βήμα Fm ο Σίμος Κεδίκογλου, σημειώνοντας ότι θα απασχολεί  τουλάχιστον 1000 με 1200 άτομα και ότι ήδη έχει γίνει η επιλογή «ατόμων εγνωσμένου κύρους» για τη στελέχωσή του. Αναφερόμενος στο υπάρχον προσωπικό ο υπουργός είπε ότι θα απολυθεί, αλλά στις νέες προσλήψεις θα έχουν προτεραιότητα όσοι πραγματικά έχουν αποδώσει έργο στην ΕΡΤ όλα αυτά τα χρόνια.»

Ποια είναι τα άτομα «εγνωσμένου κύρους»; Ποιος τα επέλεξε; Ο αμερόληπτος κ. Κεδίκογλου; Η επιλογή που έχει ήδη γίνει εντάσσεται στο πνεύμα της διαφάνειας; Και για ποιο λόγο δεν μπορούν να κρίνουν αυτή τη στιγμή ποιοι είναι «όσοι πραγματικά έχουν αποδώσει έργο στην ΕΡΤ όλα αυτά τα χρόνια» και πρέπει να απολυθούν και να αποζημιωθούν για να επαναπροσληφθούν; Πόσα ρεκόρ ανοησίας θα σπάσουμε σε αυτή τη χώρα;

Και κυρίως: εσείς εμπιστεύεστε αυτόν τον άνθρωπο που, επαναλαμβάνω, διόριζε μέχρι και τελευταία στιγμή στην ΕΡΤ που καταγγέλλει, να την εξυγιάνει; Αλήθεια;

Ταυτότητα

Αυτό που προσπάθησε κάποτε να μας εξηγήσει ο Οδυσσέας Ελύτης, ένας από τους τελευταίους πραγματικά μεγάλους Έλληνες, αυτό που επιχείρησε να εξερευνήσει με την σχετική ανάρτησή του ο Ηλίας, βασισμένος σε αυτά τα λόγια, είναι ότι ο Έλληνας έχει χάσει την ταυτότητά του.

Όχι την αστυνομική, αυτή που γράφει (ίσως) Χ.Ο. και μας καθησυχάζει με τη γαλανή της κενότητα. Την πραγματική μας ταυτότητα σαν λαός. Τι σημαίνει να είσαι Έλληνας; Δεν ξέρουμε ακριβώς. Δεχθήκαμε, σαν παράσημο χάρτινο σχολικής εορτής, την ταυτότητα που μας κόλλησαν οι ξένοι προστάτες μετά την Επανάσταση.

Ο αμόρφωτος, φτωχός Έλληνας έμαθε ότι είναι απόγονος του Σωκράτη και του Περικλή, πως έχει κληρονομήσει την τέχνη του Αισχύλου και του Αριστοφάνη. Πως είναι συνεχιστής της αρετής και της εντιμότητας του Αριστείδη.

Σαν τον ανίδεο κληρονόμο που απέκτησε ξαφνικά μια τεράστια περιουσία, χαμογέλασε ηλιθιωδώς μπροστά στον συμβολαιογράφο και πήγε στο φτωχικό του να συνεχίσει τη ζωή του, όπως περίπου την ήξερε. Χωρίς ούτε να συνειδητοποιήσει τον πλούτο που είχε στα χέρια του, ούτε και το βάρος της ευθύνης που τον συνόδευε.

Δεν έφταιγε εκείνος, φυσικά. Ακόμα και οι μορφωμένοι ξένοι «συμβολαιογράφοι» που του παρέδωσαν τους τίτλους ιδιοκτησίας δεν καταλάβαιναν πραγματικά τι σημαίνουν όλα αυτά. Για εκείνους το ελληνικό πνεύμα ήταν κάτι που γέμιζε σκονισμένα βιβλία τα οποία διάβαζαν μόνο ακαδημαϊκοί και στοχαστές. Φυσικά, δεν είχαν και συμφέρον να καταλάβει ο Έλληνας τι ακριβώς αντιπροσώπευε το πνεύμα αυτό.

Να συνειδητοποιήσει ποιος είναι. Ή, έστω, ποιος ήταν κάποτε.

Η αρχαία Ελλάδα, που γέννησε τη δημοκρατία, το θέατρο, τον αθλητισμό και την επιστήμη, που έφθασε τη φιλοσοφία, τα μαθηματικά και τις Τέχνες σε πρωτόγνωρα επίπεδα, άφησε πίσω της ένα εγχειρίδιο χρήσης, θα έλεγε κανείς, για το ανθρώπινο είδος. Ωστόσο εμείς κρατήσαμε μόνο τα χρηστικά, τα ευνόητα, τα εντυπωσιακά και αφήσαμε πίσω το ηθικό αντίβαρο.

«Εμείς» ως ανθρώπινο είδος, δηλαδή. Γιατί ο άμοιρος Έλληνας απλά ακολουθούσε τους ξένους δανειστές/δυνάστες του που άνοιγαν δρόμο σαν λαμπαδηδρόμοι των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων. Των Αγώνων που γράφονται πια με κεφαλαία όχι επειδή αντιπροσωπεύουν κάποιο ιδεώδες, αλλά επειδή αποτελούν Σήμα Κατατεθέν σε ένα παγκοσμιοποιημένο παζάρι.

Γιατί οι ξένοι αυτό μόνο μπορούν να κατανοήσουν. Όχι επειδή είναι κουτόφραγκοι και εμείς είμαστε διάνοιες φιλοσοφικές. Αλλά επειδή αυτά που έμαθαν από τους προγόνους μας, τα έκλεψαν, τα λεηλάτησαν, τα νόθευσαν και τα πέρασαν από το ψευδεπίγραφα ηθικό φίλτρο ενός Χριστιανισμού, τον οποίο επίσης δεν κατανόησαν ποτέ στην ουσία του.

Και έτσι διαστρεβλωμένο μας παρέδωσαν το ελληνικό πνεύμα όταν ελευθερωθήκαμε. Κανένας δεν το κατάλαβε πραγματικά. Αλλιώς δε θα ανεχόμασταν να αλλάξουμε έναν έντιμο κυβερνήτη με έναν ξενόφερτο βασιλιά. Η Αθήνα είχε ήδη ξεπεράσει το στάδιο της μοναρχίας δύο χιλιετίες νωρίτερα. Ακόμα και η Σπάρτη, ένα κατεξοχήν στρατοκρατούμενο καθεστώς, δεν έδινε στο βασιλιά της απεριόριστη εξουσία, όπως συνέβαινε σχεδόν σε όλες τις μοναρχίες που ακολούθησαν μέχρι και τον 18ο αιώνα μ.Χ.

Κάποιοι τολμούν, μάλιστα, να ειρωνεύονται την πρώτη Δημοκρατία της ιστορίας λέγοντας ότι η ύπαρξή της βασιζόταν στους δούλους. Ξεχνόντας να κάνουν παραλληλισμό με οποιοδήποτε άλλο έθνος της Γης την ίδια περίοδο. Παραβλέποντας ότι 23 αιώνες αργότερα στο πιο προοδευτικό, υποτίθεται, κράτος του κόσμου έγινε εμφύλιος για τα δικαιώματα των σκλάβων.

Κανένας δεν κατάλαβε, λοιπόν. Και παρόλο που στον Β’ Παγκόσμιο ο φασισμός γνώρισε τη συντριβή, παρόλο που η Δύση γνώρισε στη συνέχεια την ευημερία και άρχισε σιγά-σιγά να κερδίζει έδαφος ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, φθάσαμε στις αρχές μιας νέας χιλιετίας να κατρακυλάμε προς τα πίσω. Όχι μόνο η Ελλάδα, όλος ο κόσμος. Χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε.

Και ο Έλληνας πασχίζει ακόμα να ξεφύγει από το σύνδρομο του ραγιά. Του ανθρώπου που έμαθε να επιβιώνει μπαίνοντας σε όποια τρύπα βρει, ξεγελώντας την εξουσία. Όχι διεκδικώντας τα δικαιώματά του, ούτε τηρώντας τις υποχρεώσεις του.

Έχοντας επιτρέψει, λοιπόν, στην εξουσία να καταπατά κάθε του δικαίωμα και να τον εκπαιδεύει συστηματικά στη λαμογιά, έρχεται σήμερα αντιμέτωπος με μια καταρρέουσα πολιτεία, η οποία προκειμένου να επιβιώσει χωρίς να αλλάξει, θα απομυζήσει και την τελευταία στάλα αξιοπρέπειας των πολιτών της.

Και για να το επιτύχει, τους πείθει ότι η αρχή και το τέλος των προβλημάτων τους είναι οι μετανάστες. Τους ντύνει με την καθησυχαστική κουβέρτα του εθνικισμού, γαλανόλευκη απέξω, αλλά μαυροκόκκινη με σβάστικα από μέσα. Και τους αφήνει να εθιστούν στη βία και στο φόβο, ώστε να μην αντιδράσουν όταν έρθει η σειρά τους.

Γιατί όταν «λυθεί» το πρόβλημα των μεταναστών, σειρά θα έχει οποιοσδήποτε αντιδρά και βάζει σε κίνδυνο τη «σωτηρία» της χώρας.

Ποιος είναι, λοιπόν, αυτός ο περίφημος Έλληνας, που αγαπά την ελευθερία και τη δικαιοσύνη; Που ζυγό δεν υπομένει; Ο απόγονος του Σωκράτη; Ο κληρονόμος της ιδανικής Πολιτείας; Είναι ο φασίστας; Είναι ο σιωπηλός ανθρωπάκος που τρέμει μήπως χάσει τη δουλειά του; Είναι ο άνεργος που αυτοκτονεί; Είναι ο βολεμένος που αποστρέφει το βλέμμα; Είναι ο νεόπτωχος που πουλάει το Καγιέν για να φάει; Είναι ο ρατσιστής;

Την ταυτότητά μας σαν Έλληνες έχουμε όλα τα εφόδια και τα μέσα για να την ανακτήσουμε. Αρκεί να θυμόμαστε ότι η ταυτότητα δεν σημαίνει τίποτα σε όποιον δεν είναι πρώτα άνθρωπος.

Διάλειμμα #21

Μια στιγμή ακριβείας,

μια στιγμή ακριβείας ειναι,

η αρετή

η ελληνική…