Πολύ σκληρός για να αποφασίσει

Jesus facepalm

Τους βαρέθηκα.

Όχι μόνο εγώ, φυσικά, αλλά κι εγώ μαζί με εκατομμύρια άλλους. Τα κανάλια βρήκαν και έναν κομψό όρο για να μας χαρακτηρίσουν. Είμαστε, λέει, «σκληροί αναποφάσιστοι». Για την ακρίβεια, ο όρος δεν είναι και πολύ νέος. Ο κόσμος απλά σκλήρυνε και το δημογραφικό σύνολο αυξήθηκε. Και το «σκλήρυνε» δε λέει και πολλά: ο Έλληνας μάλλον έμεινε από εναλλακτικές.

Ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε. Όχι μόνο στη διαπραγμάτευση. Με δεδομένη την ακραία στάση της Γερμανίας που ξεπέρασε κάθε όριο θράσους και μας πρότεινε να βγούμε για λίγο, να υποστούμε όλες τις συνέπειες ενός GRexit και μετά να επιστρέψουμε στη μέγγενη του Ευρώ, η αποτυχία ήταν σχεδόν βέβαιη, πέρα από την απειρία και τους όποιους άστοχους χειρισμούς. Ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε επειδή δεν έκανε ούτε το ελάχιστο απ’ όσα θα περίμενε κανείς. Αν, ας πούμε το άνοιγμα της ΕΡΤ θεωρηθεί ως μια χαρακτηριστική κίνηση της κυβέρνησης, τότε αυτό που έκανε γενικά ήταν να διορθώσει ένα λάθος με άλλο ένα λάθος.

Το όνειρο του διαχωρισμού κράτους-Εκκλησίας, το οποίο φυσικά και θα απέφερε μεγάλο δημοσιονομικό όφελος στο κράτος και το οποίο είναι κάτι που θα μπορούσε να ελπίζει κανείς από την «πρώτη φορά Αριστερή» κυβέρνηση, πέθανε πολύ νωρίς, πριν από τις τελευταίες εκλογές. Αλλά ούτε καν το σύμφωνο συμβίωσης; Συνειδητοποιούμε, βέβαια, ότι το δεύτερο μάλλον προσέκρουσε στις δεξιές ευαισθησίες του Πάνου Καμμένου, όπως ίσως και αρκετά άλλα. Τον καταλαβαίνω, βέβαια, τον Πάνο. Αν ήμουν γυναίκα και ήταν η μόνη μου επιλογή από το «ισχυρό» φύλο, μάλλον θα άλλαζα στρατόπεδο. Πρέπει κι αυτός να προστατέψει λοιπόν την υφαλοκρηπίδα του.

Ούτε καν στο μείζον θέμα του μεταναστευτικού δεν έγινε κάτι. Εκτός από το ότι μάθαμε πως οι πρόσφυγες από τη Συρία έρχονται για να λιαστούν στην Ελλάδα. Ο εγκλεισμός σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και το κλείσιμο των συνόρων δεν είναι λύση. Λύση, όμως, δεν είναι και η απόλυτη απραξία.

Η ουσία είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έκανε τίποτα ουσιαστικό, με μόνη λαμπρή εξαίρεση τη συνετή στάση που εμπόδισε περαιτέρω μέτρα κατά της Ρωσίας από την ΕΕ, συμβάλλοντας ίσως έτσι στο να μη περάσουμε το πιο θερμό καλοκαίρι από καταβολής κόσμου. Ο κίνδυνος δεν απετράπηκε εντελώς, βέβαια. Όσοι ενδιαφέρονται να εξαφανιστεί αυτό το περίεργο δίποδο που καταπατεί τον θαυμαστό γαλάζιο μας πλανήτη θα έχουν κι άλλες ευκαιρίες για να πραγματοποιηθεί η ευχή τους.

Η ΝΔ ξεφορτώθηκε την ακροδεξιά πέτρα που είχε γύρω από το λαιμό της τα τελευταία χρόνια. Οποιοσδήποτε ακολουθούσε τον Αντώνη Σαμαρά, με εξαίρεση τα φασιστοειδή πουλέν Βορίδη και Γεωργιάδη, θα ήταν βελτίωση. Και βέβαια ο ακροδεξιός πυρήνας βρίσκεται ακόμα εκεί, δίπλα-δίπλα με τον παλιό, καλό παλαιοκομματικό μηχανισμό της ΝΔ. Αλλά ο Βαγγέλας δεν κάνει για πρωθυπουργός, παιδιά, ούτε καν των νησιών Φερόες. Και ποιος κάνει, θα μου πείτε. Ας αλλάξουμε κατηγορία, να πάμε…

ΠΑΣΟΚ. Φώφη Γεννηματά. Ο πατέρας της θα γυρίζει στον τάφο του με αυτά που βλέπει. Στο ΠΑΣΟΚ του ’80 έλυναν το πρόβλημα των πιο αξιοπρεπών στελεχών ξεκάνοντάς τους. Όχι, δεν εννοώ τον Κουτσόγιωργα. Το αποτέλεσμα αυτής της παρά φύσει επιλογής είναι καταφανές σήμερα. Και δε μου λείπει ο Βενιζέλος, καθόλου. Από πολλές απόψεις έμοιαζε με μια παραφουσκωμένη εκδοχή του Ανδρέα. Ικανότατος, δεινός ρήτορας, πανέξυπνος, χωρίς τη χαρισματικότητα του Παπανδρέου, αλλά με εξίσου έντονη επιθυμία να κυβερνήσει και να κάνει καλό μόνο στον εαυτό του. Και να προσφέρει πλήρη ασυλία σε κάθε κυβέρνηση, ανεξάρτητα από το πόσο βαθιά θα βάλει το χέρι της στο μέλι. Στην περίπτωση αυτή η Φώφη αποτελεί βελτίωση υπό την έννοια ότι μπορεί επιτέλους να στείλει το ΠΑΣΟΚ στο τελευταίο του ραντεβού με την Ιστορία.

ΚΚΕ. Μιας και μιλάμε για Ιστορία να πάμε και στο πλέον ανιστόρητο κόμμα της ελληνικής Βουλής, το οποίο ακόμα μουρμουράει μέσα από τα δόντια του όταν αναφέρεται ο Στάλιν και ακόμα δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι το μοναδικό καθαρό «πρότυπο» του μοντέλου που υποστηρίζει είναι η Βόρεια Κορέα. Και μπορεί ο κ. Κουτσούμπας να μην είναι τόσο αχώνευτος όσο ο Κιμ Γιόνγκ-ουν, αλλά αυτό ποσώς θα μας ενδιαφέρει αν ποτέ πραγματοποιηθεί το απόλυτα απευκταίο ενδεχόμενο, ακόμα και για το ίδιο το ΚΚΕ: όχι να ανέβει η Χ.Α., αλλά να κυβερνήσει το ίδιο.

ΛΑΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Πώς μ’αρέσει η ειρωνεία. Να διαλύεις ένα κόμμα και να βγάζεις το δικό σου που αποσχίστηκε ΕΝΟΤΗΤΑ. Ο Λαφαζάνης είναι, αν μη τι άλλο, σπουδαίος κωμικός. Η δεύτερη απόδειξη είναι ότι συνεργάζεται με τη Ζωή.

Το χαμόγελο της Τζοκόντα

ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ. Ο Βασίλης Λεβέντης τώρα δικαιώνεται. Σκεφθείτε λίγο τις αφίσες του, που κόσμησαν την Αθήνα σε αυτή την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη προεκλογική περίοδο που μας φόρτωσαν. Η ερώτηση που πρέπει να γίνει είναι: πού βρέθηκαν τα λεφτά; Ο κ. Λεβέντης αναζητούσε επί 20 χρόνια σπόνσορα, χτυπώντας την πόρτα σχεδόν κάθε επιχείρησης του Λεκανοπεδίου. Εκτός κι αν βρήκε την κρυψώνα του Γιωργάκη «λεφτά υπάρχουν», κάποιος άλλος πρέπει να ενδιαφέρθηκε να τον στηρίξει. Αναρωτιέμαι τι να λέει ο ΣΚΑΙ για αυτό.

ΑΝΕΛ. Α ναι είναι και αυτοί. Η συνεισφορά τους στην απραξία και αναποτελεσματικότητα του ΣΥΡΙΖΑ σε όλα τα επίπεδα ήταν καθοριστική. Είμαι βέβαιος ότι ο λαός θα τους δώσει τη θέση που τους αξίζει.

ΠΟΤΑΜΙ. Άφησα το Ποτάμι για το τέλος. Σε ένα γενικά εύστοχο κείμενό του ο κ. Γεωργακόπουλος περιγράφει γλαφυρά την πολιτική κατάσταση της χώρας. Εκεί που, για μένα, το χαλάει αρκετά είναι το Ποτάμι. Ιδέα δεν έχει λέει ο συνάδελφος blogger (ναι, γράφω πλέον μια φορά το δίμηνο και είμαι και blogger, τρομάρα μου) γιατί δεν πάει καλά το Ποτάμι. Επιτρέψτε μου να σας διαφωτίσω, λοιπόν. Το Ποτάμι δεν μετακινείται από το 6% επειδή οι ψηφοφόροι δεν εμπιστεύονται τον Σταύρο Θεοδωράκη. Γνωρίζουν τις στενές του σχέσεις με την οικογένεια Παπανδρέου (και Σημίτη) κατά το παρελθόν, όπως και τις πολύ πιο στενές του σχέσεις με τον κ. Μπόμπολα. Βλέπετε, για το χάλι που έχουμε σήμερα δεν ευθύνονται μόνο οι πολιτικοί και οι πολίτες που τους ψήφιζαν, αλλά σε εξίσου μεγάλο βαθμό και το καρτέλ των ΜΜΕ, το οποίο όλα αυτά τα χρόνια κατευθύνει συστηματικά την κοινή γνώμη. Αυτός είναι, άλλωστε, ένας από τους βασικούς λόγους που εγώ δεν ρίχνω το μεγαλύτερο βάρος της ευθύνης στον Έλληνα πολίτη για το χάος που συστηματικά παραλαμβάνει κάθε κυβέρνηση από το 1981 και μετά.

Στην Ελλάδα σήμερα και οι τέσσερις εξουσίες είναι χωμένες στη διαφθορά και το έργο του Τύπου είναι να κατευθύνει τα πρόβατα στον επόμενο λύκο. Αυτό, λοιπόν, είναι το πρόβλημα του Ποταμιού. Και επειδή εγώ και πολλοί άλλοι δεν έχουμε καμία όρεξη να ψηφίσουμε κάποιον μηντιάρχη βρισκόμαστε κάτω από την αμφιβόλου ποιότητας ταμπέλα του «σκληρού αναποφάσιστου».

Και τι κάνουμε τώρα; Κι άλλη υπομονή;

Υ.Γ.:

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ. Αχ, αυτές οι νεανικές τρέλες που δεν ξεπερνιούνται ποτέ…

Sieg Geil

Ζιγκ Χάιλ.

Μουσικό Διάλειμμα #61

Advertisements

Είναι η Δημοκρατία, ηλίθιε!

Δημοψήφισμα

Ήρθε η ώρα να μιλήσουμε, λοιπόν.

Κάποιοι με ρώτησαν για την παρατεταμένη σιγή των «Καιρών». Τους απαντούσα πως δεν έχω τι να γράψω, γιατί πολύ απλά δεν είχα καταλήξει σε κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα. Θα το έχετε αντιληφθεί ότι σε όλο αυτό το διάστημα που μαινόταν η διαπραγμάτευση ο πόλεμος της προπαγάνδας στα ΜΜΕ κρατούσε γερά. Απ’ όλες τις πλευρές, εντός και εκτός συνόρων. Ήταν (και είναι) σχεδόν αδύνατον να βρει κανείς κάποια πηγή η οποία να μην ακολουθεί κάποια γραμμή. Το κυβερνητικό επιτελείο αποτελείται είτε από σταυροφόρους της αλήθειας και της δικαιοσύνης, είτε από γελοίους, ανεύθυνους οπαδούς του Στάλιν, αν πάρουμε τοις μετρητοίς αυτά που λέγονται στα κανάλια και γράφονται στο Διαδίκτυο και στις εφημερίδες.

Οι απόψεις που κρατούσαν κάποιες αποστάσεις σε αυτό το σκηνικό της απόλυτης πόλωσης έμοιαζαν σαν παραφωνία, ενδεχομένως και να κινούσαν υποψίες σε πολλούς για τα κρυφά τους κίνητρα. Τόσο πολύ έχει ξεφύγει η κατάσταση.

Δεν υπήρχε κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο να γράψω, λοιπόν. Τώρα, όμως, υπάρχει.

Καταρχήν, οφείλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν θεωρώ σε καμία περίπτωση πως όλοι οι χειρισμοί που έγιναν από την κυβέρνηση ήταν ορθοί. Ή ότι όλα τα στελέχη της, ίσως ούτε καν τα περισσότερα, με εκφράζουν με τις απόψεις τους. Θεωρώ, όμως, ότι η διαπραγμάτευση ήταν απαραίτητη, ασχέτως με το αν έγινε όπως έπρεπε. Και ο λόγος είναι απλός: η Ελλάδα εφαρμόζει τα τελευταία πέντε χρόνια μια σειρά συμφωνιών και μέτρων (βλ. Μνημόνια) τα οποία έχουν αποτύχει να φέρουν το επιθυμητό για εμάς αποτέλεσμα.

Το επιθυμητό αποτέλεσμα για τους Έλληνες (τους έχοντες σώας τα φρένας, τουλάχιστον) θα πρέπει να είναι η αναδιοργάνωση της οικονομίας και η έξοδος από την κρίση. Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους για το κατά πόσο πέτυχε η πολιτική αυτή. Και προς Θεού μην μιλήσει κανείς για το πρωτογενές πλεόνασμα, γιατί όταν αυτό προέρχεται από τον κανιβαλισμό της οικονομίας και όχι μια βιώσιμη αναδιάρθρωσή του, ενώ επιπλέον είναι προϊόν εξαναγκασμού και όχι ορθού σχεδιασμού, τότε μόνο ένδειξη υγιούς οικονομίας δεν είναι.

Αυτή τη στιγμή το χρέος της χώρας βρίσκεται στο 177% του ΑΕΠ σε σχέση με το 113% του 2008 και βρίσκεται σε άνοδο όλα αυτά τα χρόνια με εξαίρεση το 2012 όταν έπεσε στο 157,2%. Η λιτότητα έχει αποτύχει και αυτό είναι κάτι το οποίο έχει παραδεχθεί και το ΔΝΤ εδώ και δύο χρόνια. Παρόλα αυτά, η πολιτική του δεν άλλαξε ουσιαστικά.

Και αυτό επειδή πρωτίστως ενδιαφέρεται να εξασφαλίσει τα χρήματα των πιστωτών ενώ αντιμετωπίζει την καταπολέμηση της κρίσης στην Ελλάδα ως δευτερεύοντα στόχο. Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις της χώρας δεν έλαβαν κανένα ουσιαστικό μέτρο αναδιάρθρωσης. Αν θεωρήσουμε, π.χ. ότι το πρωτοφανές κλείσιμο της δημόσιας τηλεόρασης, η άνευ όρων παράδοση του ψηφιακού πακέτου συχνοτήτων στη σύμπραξη των καναλαρχών και η εγκατάλειψη της πανάκριβης, αναντικατάστατης τεχνικής υποδομής της ΕΡΤ στην τύχη της ήταν αναπτυξιακό μέτρο, περαστικά μας.

Ωστόσο, η τρέχουσα κυβέρνηση φρόντισε με σχεδόν εξίσου απαράδεκτο τρόπο να επαναφέρει την ΕΡΤ κάνοντας ακόμα και θερμούς πολέμιους του «μαύρου» να σκεφτούν ότι ίσως και να ήταν καλύτερα να μην είχε κάνει τίποτα για αυτό.

Το θέμα της ΕΡΤ είναι χρήσιμο να αναφερθεί ως μια μικρογραφία των πολιτικών που ακολούθησαν οι «μνημονιακές» και η «αντι-μνημονιακή» κυβέρνηση. Τα περισσότερα μέτρα που πήραν μοιάζουν περίπου με το γύρισμα ενός διακόπτη, από το ON στο OFF και πάλι πίσω, χωρίς καμία δυνατότητα ευελιξίας ή δημιουργικής δράσης.

Δεν έγινε ποτέ κανένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της εξυγίανσης του Δημοσίου: απλά περάσαμε από τις οριζόντιες περικοπές στις επαναπροσλήψεις. Η καταπολέμηση της διαφθοράς και της φοροδιαφυγής παραμένουν μακρινά όνειρα, ενώ η γραφειοκρατία, αιώνια τροχοπέδη οποιασδήποτε αναπτυξιακής προοπτικής της χώρας ζει και βασιλεύει.

Τι ουσιαστικό έγινε, λοιπόν; Έγινε διαπραγμάτευση. Πιστεύω με καλές προθέσεις, όχι όμως και με τον καλύτερο τρόπο. Η κατάληξη του πεντάμηνου εγχειρήματος ήταν πως όταν φάνηκε η παραμικρή διάθεση για υποχώρηση από την κυβέρνηση, οι «θεσμοί» πέρασαν σε άμεση αντεπίθεση.  Η στρατηγική νίκη της ελληνικής πλευράς που εντοπίστηκε στη μείωση της παράλογης απαίτησης για πρωτογενές πλεόνασμα στο 1%, ανατράπηκε από τόσο σκληρούς όρους, ώστε, όπως δήλωσε γνωστός Βρετανός δημοσιογράφος «ούτε ο Σαμαράς δε θα ψήφιζε αυτή τη συμφωνία».

Κάπως έτσι βρισκόμαστε με την πλάτη στον τοίχο.

Εδώ πρέπει να γίνει μια παρένθεση. Ζώντας στην ίδια τη γενέτειρα της Δημοκρατίας φαίνεται πως έχουμε ξεχάσει το πραγματικό νόημα της λέξης. Δημοκρατία δεν σημαίνει εκλογοκρατία. Δημοκρατία δεν σημαίνει ψηφίζω ένα κόμμα το οποίο κάνει δεσμεύσεις Α και εφαρμόζει πολιτική Ω. Άλλο αν αυτό το έχουμε συνηθίσει και το θεωρούμε φυσιολογικό. Δεν είναι. Η παρούσα κυβέρνηση εδώ τουλάχιστον πρωτοτύπησε. Δήλωσε ότι θα κάνει διαπραγμάτευση και την έκανε. Σε αντίθεση με τον Σαμαρά που αρχικά χαρακτήριζε τα Μνημόνια «καταστροφή», στη συνέχεια τα ψήφισε και κατόπιν υποσχέθηκε «επαναδιαπραγμάτευση» που δεν έγινε ποτέ.

Βέβαια, έκανε και ο Τσίπρας τώρα την «κωλοτούμπα» του. Μπορεί αυτή τη στιγμή να ζητά δημοψήφισμα, ωστόσο υποκριτικά αντιμετώπιζε και ο ίδιος ως καταστροφή το περιβόητο δημοψήφισμα που υπαινίχθηκε ο ΓΑΠ, αλλά δεν είδαμε ποτέ. Γιατί; Γιατί πολύ απλά οι πολιτικοί αυτής της χώρας δεν θα συμφωνήσουν ποτέ με τον αντίπαλο, παρά μόνο εάν έχουν πολιτικό συμφέρον. Όσο κρίσιμο και αν είναι το ζήτημα.

Το έχω ξαναγράψει στο παρελθόν. Ο Έλληνας διακατέχεται από μια ιδιότυπη σχιζοφρένεια: θέλει να είναι Ευρωπαίος, αλλά δε θέλει να υιοθετήσει ιδέες και συνήθειες οι οποίες στην Ευρώπη θεωρούνται δεδομένες. Τι σημαίνει το να είμαστε Ευρωπαίοι; Σας διαβεβαιώ ότι ούτε το ευρώ αποτελεί προϋπόθεση για αυτό, ούτε καν η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ιδιότητα του Ευρωπαίου έχει να κάνει με άλλα πράγματα.

Στη Μεγάλη Βρετανία ουδέποτε υιοθέτησαν το ευρώ. Η Νορβηγία δεν αποτελεί καν μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπάρχει, άραγε, καμία αμφιβολία όσον αφορά την ευρωπαϊκή ταυτότητα των χωρών αυτών; Όχι. Μήπως γνωρίζετε γιατί οι δύο αυτές χώρες διαφοροποίησαν τη στάση τους απέναντι στο ευρωπαϊκό όραμα;

Γιατί έκαναν δημοψηφίσματα. Από τη δεκαετία του 1970 μέχρι σήμερα διεξήχθησαν τουλάχιστον 44 δημοψηφίσματα που σχετίζονταν με την ένταξη χωρών στην (τότε) ΕΟΚ και αργότερα στην ΕΕ καθώς και με την επικύρωση διαφόρων συνθηκών (όπως αυτή του Μάαστριχτ). Πόσα από αυτά έγιναν στην Ελλάδα;

Μηδέν.

Γαλλία, Ελβετία, Ιρλανδία, Νορβηγία, Δανία, Μεγάλη Βρετανία, Γροιλανδία (ναι, κι όμως), Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία, Μάλτα, Σλοβενία, Ουγγαρία, Λιθουανία, Σλοβακία, Πολωνία, Τσεχία, Εσθονία, Λετονία, Ισπανία, Ολλανδία, Λουξεμβούργο, Κροατία. Αυτές είναι οι χώρες στις οποίες οι πολίτες θεωρήθηκαν ικανοί να αποφασίσουν, έστω και μία φορά, για το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας τους.

Ίσως να σας έχει διαφύγει μέσα στον γενικότερο πανικό, αλλά τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, η Μεγάλη Βρετανία σχεδιάζει δημοψήφισμα για την ίδια την παραμονή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αργότερο ως το τέλος του 2017!

Στην Ελλάδα κανένας δε ρωτήθηκε αν ήθελε να ενταχθεί στην ΕΟΚ. Αυτό ήταν όμως το κύριο σημείο τριβής των δύο μεγάλων κομμάτων των εκλογών του 1981. Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου κατέβηκε με κύριο σύνθημα το περίφημο «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», με στόχο την έξοδο από την ΕΟΚ και την εκδίωξη των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων.

Στην Ελλάδα ποτέ δεν έγινε δημοψήφισμα για την ΕΟΚ. Έγιναν εκλογές. Ο κυρίαρχος λαός μίλησε. Ο θρίαμβος του ΠΑΣΟΚ του έδινε κάθε δυνατότητα να πραγματοποιήσει τις δεσμεύσεις του. Ωστόσο έξοδος δεν υπήρξε ποτέ.

Ούτε για την είσοδο στην Ευρωζώνη έγινε ποτέ δημοψήφισμα. Ωστόσο η κυβέρνηση Σημίτη μας «πούλησε» καλά το Ευρώ και συμμετείχε σε μια τεράστια απάτη για να καταφέρουμε να μπούμε σε αυτή. Το αποτέλεσμα ήταν να δεθεί χειροπόδαρα με ένα ισχυρό νόμισμα μια οικονομία η οποία δεν είχε ποτέ τις προϋποθέσεις για αυτό. Η τότε κυβέρνηση δεν προσπάθησε καν να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις αυτές, έστω και αναδρομικά.

Κι όμως, ποτέ δεν θεωρήθηκε απαραίτητο να ζητηθεί η γνώμη μας για το ευρώ. Ήταν αυτονόητο ότι θα το δεχόμασταν. Μας έκαναν τιμή που μας έβαλαν στην Ευρωζώνη, σαν το φτωχό συγγενή που τον καλούν στο πλούσιο τραπέζι. Το τίμημα που καταβάλαμε ήταν απλώς η αξιοπρέπειά μας. Η δυνατότητά μας να αυτοκαθοριζόμαστε. Εξάλλου η αρχή είχε γίνει το ’81. Η λαϊκή εντολή παραδόθηκε και αγνοήθηκε. Η «ντρίπλα» που έκανε τότε ο Ανδρέας ήταν να πείσει τον κυρίαρχο λαό ότι μπορούσε αντί να βγει από την ΕΟΚ, να εκμεταλλευτεί τη χρυσή αυτή ευκαιρία και να γίνει πλούσιος.

Έτσι, όπως ακριβώς ο φτωχός συγγενής που κάθισε απροσδόκητα στο τραπέζι πέσαμε με τα μούτρα στο φαΐ, πιστεύοντας ότι ήταν τζάμπα. Έλα όμως που τώρα ήρθε ο λογαριασμός; Έλα που ο λογαριασμός αυτός δεν αφορά μόνο το χρέος, αλλά και το μεγάλο, τεράστιο έλλειμμα δημοκρατίας που σημειώνεται στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης; Της Ελλάδας που το ’81 ουσιαστικά είπε ΟΧΙ, το οποίο έγινε ΝΑΙ;

Ούτε καν ναι. Σκάσε και τρώγε κακομοίρη μου, που μου θες να βγεις από την ΕΟΚ.

Αυτό ήταν, αν θέλετε, το προπατορικό αμάρτημα της μεταπολίτευσης. Από τη στιγμή που ο λαός έδωσε μια ξεκάθαρη εντολή, η οποία διαστρεβλώθηκε ολοκληρωτικά και δεν διαμαρτυρήθηκε κανείς, αυτή η εντολή έγινε λευκή επιταγή στα χέρια όλων των επόμενων κυβερνήσεων. Μπορούσαν πλέον να υπόσχονται ό,τι ήθελαν προεκλογικά και να το παραβιάζουν στη συνέχεια, χωρίς κανένα φόβο για τις συνέπειες. Αυτή είναι, κα. Γεννηματά, η μεγαλύτερη συμβολή του Ανδρέα Παπανδρέου στη σύγχρονη ελληνική Δημοκρατία. Και αυτή τη συμβολή την έχουν τιμήσει δεόντως όλοι όσοι τον διαδέχθηκαν στο μέγαρο Μαξίμου.

Ο μόνος τρόπος για να ξεφύγει η Ελλάδα από την παγίδα στην οποία έπεσε είναι να γίνει επιτέλους σεβαστή η βούληση του λαού της. Και δε μιλώ για την ηρωική έξοδο απαραίτητα. Μιλώ για μια συνειδητή επιλογή. Να επιλέξουμε επιτέλους αν θέλουμε να φύγουμε και να υποστούμε τις οδυνηρές συνέπειες, οι οποίες όμως σε βάθος χρόνου θα υποχωρήσουν και θα μας επιτρέψουν -ίσως- να ανασυγκροτηθούμε ή αν θέλουμε να μείνουμε και να το παλέψουμε εντός ΕΕ, με ό,τι συνεπάγεται αυτό.

Όπως και να έχει, όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, η επιλογή πρέπει να είναι συνειδητή. Ο κυρίαρχος λαός ψήφισε το ΣΥΡΙΖΑ στην πλειοψηφία του για να διαπραγματευτεί παραμένοντας εντός του ευρώ. Αυτό δήλωσε ο Τσίπρας πριν τις εκλογές και αυτό προσπάθησε να εφαρμόσει. Παράλληλα, όμως, ψήφισε και την κατάργηση των Μνημονίων. Ωστόσο, η συμφωνία που υπάρχει στο τραπέζι (αν δεν αλλάξει κάτι στο εντωμεταξύ) δεν είναι τίποτα άλλο από ένα ακόμα πιο σκληρό Μνημόνιο.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, σε ένα αδιέξοδο από όπου δεν αρκεί να μας βγάλει μια αόριστη «λαϊκή εντολή», η οποία εδώ και σαράντα χρόνια έχει γίνει ένα λάστιχο που η εκάστοτε κυβέρνηση τραβά και τεντώνει όπως τη βολεύει, έστω και αν έτσι παραβιάζει στο 100% τις προεκλογικές της δεσμεύσεις.

Δεν λειτουργεί έτσι η Δημοκρατία, παιδιά. Δεν ψηφίζουμε εθνοπατέρες για να παίρνουν αποφάσεις για λογαριασμό μας. Ψηφίζουμε συγκεκριμένο πρόγραμμα και πολιτικές. Όταν τα δεδομένα αλλάζουν τόσο ριζικά και οι αποφάσεις είναι τόσο κρίσιμες, τότε η Δημοκρατία οφείλει να απευθύνεται στους πολίτες και η απόφαση για το μέλλον μιας χώρας πρέπει να πηγάζει άμεσα από αυτούς.

Διαφορετικά θα συνεχίσουμε να είμαστε ο φτωχός συγγενής της Ευρώπης. Όχι γιατί δε θα έχουμε Ευρώ, αλλά επειδή δε θα έχουμε γνώμη κι αυτοσεβασμό.

Η εξουσία του φόβου

Η κραυγή

Ο φόβος είναι ο χειρότερος σύμβουλος.

Φυλάει τα έρμα, θα μου πείτε. Ναι, αρκεί να μην τον χρησιμοποιούν εναντίον σου. Τα ζώα από ένστικτο φοβούνται τη φωτιά για την προστασία τους. Ωστόσο, ο άνθρωπος έμαθε να χρησιμοποιεί αυτόν το φόβο για να τα κυνηγά. Βάζοντας φωτιά στα ξερά χόρτα, οι αρχαίοι κυνηγοί ανάγκαζαν το θήραμά τους να εγκαταλείψει την κάλυψή του και να μείνει εκτεθειμένο.

Το τέχνασμα αυτό εφαρμόζεται και από άνθρωπο σε άνθρωπο εδώ και πολλές χιλιετηρίδες. Ο φόβος χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα για να καταδυναστεύονται ολόκληροι λαοί. Όχι μόνο ο φόβος της εξουσίας, αλλά και ο φόβος του «άλλου». Οι αυτοκράτορες της Κίνας κρατούσαν μακριά τις ορδές των βαρβάρων με το τεράστιο τείχος που έκτισαν, παράλληλα, όμως, εξασφάλιζαν την υποταγή των επαρχιών που βρίσκονταν πίσω από αυτό.

Οι φεουδάρχες προστάτευαν τις πόλεις τους με τείχη από επιδρομές κάθε είδους. Όσοι ήταν εντός των τειχών, ωστόσο, έπρεπε να πληρώνουν φόρους, οι οποίοι ήταν συνήθως δυσβάσταχτοι. Δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Ακόμα και αν κανείς  ξέφευγε από τους φοροεισπράκτορες του τοπικού βαρώνου (οι οποίοι προφανώς δεν μοίραζαν εκκαθαριστικά, απλά σου έκαιγαν το σπίτι αν δεν πλήρωνες) πού θα μπορούσε να πάει;

Η τακτική αυτή λειτουργεί θαυμάσια και στην εποχή μας. Ο φόβος του Εβραίου, του μουσουλμάνου, του κομμουνιστή, του εγκληματία λαθρομετανάστη, του μαύρου, του ομοφυλόφιλου, του διαφορετικού.

Προφανώς δεν είναι όλα ρόδινα σε αυτόν τον κόσμο. Προφανώς και ο φόβος πολλές φορές έχει ρίζες στην πραγματικότητα. Το ζώο αν μείνει στα ξερόχορτα θα κάει, δεν έχει πραγματικά επιλογή. Οι χωρικοί του Μεσαίωνα ήταν εκτεθειμένοι σε κάθε επίδοξο εισβολέα ή ληστή. Επομένως τα τείχη του φεουδάρχη ήταν σαν δώρο Θεού για εκείνους. Και εφόσον τα τείχη δεν χτίζονταν μόνο με καλές προθέσεις, ήταν λογικό και δίκαιο ο τοπικός άρχοντας να ζητά φόρους από όσους είχε υπό την προστασία του.

Πλην, όμως, έχοντας αυτούς τους ανθρώπους πλήρως στο έλεός του, ο εκάστοτε ηγεμόνας μπορούσε όχι απλώς να λάβει το ηθικό αντίτιμο για την προστασία που προσέφερε, αλλά να απαιτήσει όσα αυτός ήθελε. Κοινώς, να εκμεταλλεύεται και να εκβιάζει κατά βούληση. Μπορούσε να ζει πλουσιοπάροχα στο κάστρο του, αφήνοντας στους χωρικούς μετά βίας αρκετά ώστε να μη λιμοκτονούν. Η εξουσία διαφθείρει και η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απόλυτα.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι κοινωνικές επαναστάσεις σταδιακά έφεραν τον κόσμο από τα μοναρχικά ή ολιγαρχικά καθεστώτα στα δημοκρατικά. Έπρεπε να πάψει να υπάρχει απόλυτη εξουσία, ώστε να πάψει η καταπίεση και η εκμετάλλευση του αδύναμου από τον ισχυρό.

Θεωρητικά, ο 20ος αιώνας είδε το αποκορύφωμα του εκδημοκρατισμού στον πλανήτη μας. Πρακτικά, όμως, η ολοένα και αυξανόμενη επιρροή, που ασκούν οι πολυεθνικές στις κυβερνήσεις των κρατών, μειώνει συνεχώς τη δυνατότητα των δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων να λαμβάνουν αποφάσεις. Φτάσαμε, λοιπόν, στο σημείο οι περιβόητες «αγορές» να καθορίζουν εμμέσως πλην σαφώς την οικονομική πολιτική των κρατών. Και φυσικά αφού το χρήμα κινεί τα πάντα, η οικονομική πολιτική επηρεάζει τα πάντα, με πρώτο και εύκολο θύμα την κοινωνική πολιτική.

Κάπως έτσι βρισκόμαστε σήμερα να συζητάμε για, αυτονόητα στη θεωρία, πράγματα όπως η κοινωνική ασφάλιση, η περίθαλψη και η παιδεία. Και καθώς όλα αυτά τα οποία κατακτήθηκαν με αίμα τα τελευταία 200 χρόνια περικόπτονται και εξανεμίζονται σταδιακά λόγω της «οικονομικής πραγματικότητας», συνειδητοποιεί κανείς ότι επιστρέφουμε, ουσιαστικά, στην εποχή του φεουδαλισμού.

Ο μεγάλος μας εχθρός είναι η χρεωκοπία. Για να τον κρατήσουμε μακριά είμαστε αναγκασμένοι να θυσιάσουμε τα πάντα. Βέβαια, οι τιμημένοι και δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες μας ζουν ακόμη στα κάστρα τους, τρώνε με χρυσά κουτάλια και κυκλοφορούν με θωρακισμένες λιμουζίνες. Αλλά δεν υπάρχει επιλογή, αφού αν μας πετάξουν έξω από τα τείχη θα χάσουμε και τα λίγα που έχουμε. Θα μείνουμε ακόμα και από χαρτί υγείας, όπως φαίνεται.

Ο μεγάλος μας εχθρός δεν είναι τόσο η χρεωκοπία, όσο ο φόβος αυτής. Και αυτό επειδή η χρεωκοπία έχει ήδη συμβεί, απλώς είναι ελεγχόμενη. Πράγματι, έχουμε ακόμα είδη πρώτης ανάγκης στα ράφια, αλλά έχουμε επίσης 27% ανεργία και ένα χρέος, το οποίο είναι αδύνατον να εξυπηρετηθεί. Καθώς επιχειρήσεις κλείνουν καθημερινά και το ΑΕΠ συρρικνώνεται, οι τόκοι αυξάνουν και το χρέος διογκώνεται. Και τίποτα δε φαίνεται δυνατόν να το σταματήσει.

Είναι απλά μαθηματικά. Οτιδήποτε άλλο περί success story και τα συναφή είναι απλά επικοινωνιακά τρικ. Κάθε χρόνο μόνο οι τόκοι του χρέους μας είναι 30 δις Ευρώ. Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, ότι το όποιο πρωτογενές πλεόνασμα, ακόμα και αυτό το εικονικό των 1.416 εκατ. ευρώ, είναι αστείο. Είναι σαν να προσπαθείς να σβήσεις πυρκαγιά κατουρώντας την. Και το πλεόνασμα αυτό παρουσιάζεται ως… επιτυχία. Και η «έξοδος στις αγορές» δεν ήταν τίποτα άλλο από ένα κακόγουστο αστείο, το οποίο μας έκανε διεθνώς ρεζίλι για άλλη μια φορά.

Ο Σαμαράς μιλά για θυσίες του λαού, οι οποίες κινδυνεύουν να πάνε χαμένες. Μα είναι ήδη χαμένες. Οι κυβερνήσεις των τελευταίων ετών δεν έχουν καταφέρει τίποτα, παρά μόνο να επιβάλλουν εισπρακτικά μέτρα, να εκποιήσουν το προσοδοφόρο μέρος της δημόσιας περιουσίας, χωρίς να ξεφορτωθούν το επιζήμιο, και να κάνουν απολύσεις στο Δημόσιο χωρίς κάποιο σχέδιο ή κριτήριο. Αξιολόγηση δεν υπάρχει, η γραφειοκρατεία ζει και βασιλεύει, το πελατειακό κράτος συνεχίζει να υφίσταται, οι διασυνδέσεις με τον κρατικοδίαιτο ιδιωτικό τομέα το ίδιο. Μεταρρυθμίσεις απλές και ορθολογικές, οι οποίες θα ήταν απολύτως ανέξοδες για το κράτος και θα βοηθούσαν πραγματικά τις επενδύσεις, προσκρούουν πάνω σε συμφέροντα ημέτερων που προστατεύονται ακόμα.

Ακόμα και στο Reuters κυκλοφόρησε η είδηση ότι η συγκυβέρνηση είναι ανεπιθύμητη πλέον. Γιατί το πολιτικό κεφάλαιο της συγκυβέρνησης εξαντλήθηκε. Ο φόβος δεν μπορεί πλέον να συγκρατήσει τους πολίτες. Αν η κυβέρνηση τολμούσε να επιβάλλει κι άλλα μέτρα, οι αντιδράσεις θα ήταν απρόβλεπτες. Έχουμε φτάσει σε αδιέξοδο.

Από τη μία πλευρά, μια αριστερή κυβέρνηση, αυτοδύναμη ή με κάποιο δεκανίκι, θα έχει μια μικρή πίστωση χρόνου. Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος, αν διαψευστούν οι μάλλον ουτοπικές υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ, ο κόσμος να εκραγεί σε πολύ μικρό διάστημα. Ο φόβος που έχει καλλιεργηθεί με πολλή προσοχή τα τελευταία χρόνια, έχει ήδη προκαλέσει εκροές κεφαλαίων στο εξωτερικό. Οι τράπεζες πιέζονται. Οι δανειστές θα επιδιώξουν την επιβολή επιπρόσθετων μέτρων. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει εμπειρία διακυβέρνησης. Συν τοις άλλοις, έχει προσχωρήσει σε αυτόν αρκετό πρώην ΠΑΣΟΚ, το οποίο συνυπάρχει (όπως και στο ΠΑΣΟΚ του ’81) με ριζοσπαστικά στοιχεία που θέλουν να μας βγάλουν από παντού.

Οι κίνδυνοι είναι πολλοί και οι φόβοι ακόμα περισσότεροι. Αλλά το αδιέξοδο παραμένει. Και αυτό που φοβάμαι εγώ περισσότερο είναι το κατρακύλισμα σε έναν ακροδεξιό βούρκο που αρνείται ακόμα και τις πιο βασικές ανθρώπινες αξίες, όπως την προστασία των αδυνάτων και την περίθαλψη των προσφύγων, που καταπνίγει τη δημιουργικότητα, που εξαναγκάζει το 2% του πληθυσμού, του νεότερου και πιο υποσχόμενου τμήματός του, να μεταναστεύσει. Δεν είμαστε απλώς μια χώρα γερόντων και συνταξιούχων, είμαστε μια χώρα στην οποία οι λιγότεροι από τους μισούς νέους έχουν δουλειά και όσοι έχουν, αμείβονται με ψίχουλα. Οι υπόλοιποι απλά φεύγουν.

Αυτοί που μένουν αδυνατούν να δημιουργήσουν οικογένειες, αφού τα χρήματα απλά δε φθάνουν. Η Ελλάδα αργοπεθαίνει. Σας το λέω χωρίς καμία διάθεση υπερβολής και δράματος. Κάποιοι φοβούνται τη χρεωκοπία. Εγώ φοβάμαι περισσότερο ότι σβήνουμε αργά, αλλά σταθερά. Η ενδεχόμενη χρεωκοπία, η ανεξέλεγκτη, θα είναι άμεση και βάρβαρη. Ο αργός θάνατος, στον οποίο έχουμε καταδικαστεί, θα πάρει μια δεκαετία ακόμα μέχρι τα συμπτώματά του να γίνουν τόσο φανερά, ώστε κανένας να μην μπορεί πια να τα αρνηθεί. Αλλά θα έρθει, σας το εγγυώμαι.

Ο φόβος είναι ο χειρότερος σύμβουλος. Εγώ προτιμώ να ψηφίσω κατά συνείδηση.

 

Μουσικό Διάλειμμα #58

Η ιδεολογία του fast food

Μία πίτα-γύρο χοιρινό απ’ όλα. Αυτή είναι η κυρίαρχη πολιτική ιδεολογία στην Ελλάδα. Έχουμε μάθει στην ευκολία. Πάμε στην κάλπη, μας τυλίγουν την πιτούλα μας στη λαδόκολλα, τσακ-μπαμ τέλος. Αλλά την επομένη των εκλογών που μας πιάνει το στομαχάκι μας (τα τελευταία χρόνια δεν καταπίνεται με τίποτα αυτό το φαϊ) διαμαρτυρόμαστε. Ως συνήθως.

Αν έβγαινε αυτό που ψηφίσαμε χαιρόμασταν για λίγο καιρό, σαν να είχε κερδίσει η ομάδα μας ένα πράγμα, μέχρι που οι προεκλογικές δεσμεύσεις άρχιζαν να καταρρέουν μία-μία. Τότε απλά κατηγορούσαμε το κόμμα που ψηφίσαμε επειδή μας κορόιδεψε. Έστω κι αν αυτό συνέβαινε για πολλοστή φορά

Αν δεν έβγαινε το μεγάλο κόμμα που ψηφίσαμε είχαμε όλη την άνεση να κατηγορήσουμε τους «άλλους». Τι κι αν στηρίζαμε το ένα από τα δύο κόμματα εξουσίας που κατέστρεψαν συνεταιρικά τη χώρα; Οι «άλλοι» ήταν πάντα χειρότεροι από μας.

Αν δεν ψηφίζαμε καθόλου, διότι απαξιούσαμε, είμασταν οι καλύτεροι! Ούτε μεγάλο κόμμα απατεώνων στηρίξαμε, ούτε άγνωστο, μικρό κόμμα «ανευθυνότητας», ούτε κομμουνιστές, ούτε νεοφιλελεύθερους, ούτε φασίστες, τίποτα. Ό,τι και να γινόταν έφταιγαν όλοι οι λοιποί ηλίθιοι που ψηφίζουν. Και το κατεστημένο.

Για το οποίο κατεστημένο προφανώς πιστεύουμε ότι θα βαρεθεί μια μέρα να το κοιτάμε όλοι και θα πέσει από μόνο του σαν ώριμο σύκο. Εκτός βέβαια, αν εμφανιστεί ο Ιησούς Χριστός Τσε Γκεβάρα και το γκρεμίσει μονομιάς σε μια ένδοξη επανάσταση/Δευτέρα Παρουσία. Εμείς πάντως θα χειροκροτάμε με πάθος από τον καναπέ μας.

Προς το παρόν πάμε να παραγγείλουμε πάλι σε τρεις ημέρες…

-Μια πίτα-γύρο χοιρινό, παρακαλώ. Με απ’ όλα.

-Μα δεν μπαίνουν όλα μέσα στην ίδια πίτα!

-Τι πάει να πει «δεν μπαίνουν όλα»; Να μπούνε! Θέλω κυβέρνηση!

-Μα αυτούς τους ίδιους ψηφίζεις τόσα χρόνια, κυρία μου! Δεν σε έσωσαν! Ακόμα και όταν υποτίθεται ότι είμασταν στο χείλος του γκρεμού αυτοί διόριζαν, έπαιζαν πολιτικά παιχνίδια και δεν έκαναν τίποτα για να θίξουν τον «κομματικό τους στρατό«!

-Εγώ δεν ψηφίζω πια αυτούς! Ψηφίζω αριστερά! Βάλε ντομάτα!

-Ορίστε. Εντάξει;

-Όχι, βάλε και τα υπόλοιπα τώρα!

-Δεν πάνε όλα μαζί, λέμε! Στο είχαν πει εξαρχής. Δεν θα συνεργάζονταν με τους άλλους. Για αυτό δεν τους ψήφισες;

-Μα εγώ θέλω κυβέρνηση! Δεν μπορεί να με κατηγορούν οι φίλοι μου ότι ψήφισα «ανεύθυνα»! Θέλω κάποιον να μπορώ να βρίζω!

-Αν ήθελες ντε και καλά κυβέρνηση, κυρά μου, γιατί δεν ψήφισες αυτούς που κυβερνούσαν τόσα χρόνια;!

-Ποιους, τους κλέφτες που μας κατέστρεψαν;

-Δηλαδή οι κλέφτες θα έπαυαν να είναι κλέφτες άμα ήταν σε κυβέρνηση συνεργασίας με την Αριστερά; Ξαφνικά θα έβλεπαν το φως της Δικαιοσύνης και θα προσπαθούσαν ειλικρινά να συνεργαστούν για το καλό της χώρας; Άκου, κυρά μου, αν σου βάλω σάπιο κρέας και το παστώσεις στη μουστάρδα και στο πιπέρι θα το καταπιείς και δε θα το καλοκαταλάβεις. Αλλά παραμένει σάπιο. Αυτό θες;

-Τώρα που το λες και η αριστερή ντομάτα σου ψιλοχαλασμένη μου φαίνεται…

-Φυσικά, αφού όλα μαζί τα αποθηκεύω! Έχει πάρει λίγο και αυτή… μυρωδιά. Αλλά θες το τελείως χαλασμένο που θα σε «στείλει» αδιάβαστη ή αυτό που μπορείς να τη σκαπουλάρεις και στην τουαλέτα, αν σε πειράξει;

-Θέλω καθαρό σουβλάκι.

-Αυτό, κυρία μου, δεν γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη. Όμως αν τα σάπια μείνουν στην άκρη, θα αναγκαστώ τελικά να τα πετάξω και να πάρω φρέσκα. Οπότε αν τη βγάλεις καθαρή με το ψιλοχαλασμένο, ίσως να φας και καθαρό μια μέρα.

-Ίσως να σου σπάσω το κεφάλι και να φέρω το Υγειονομικό να καθαρίσει το μαγαζί!

-Μπορείς να το κάνεις και αυτό. Αλλά όχι φωνάζοντας τα παιδιά με τα μαύρα για να «καθαρίσουν». Αυτοί είναι πιο σάπιοι και από τους σάπιους. Από δω τρώνε και τούτοι, τι νόμισες; Αυτό που λες γίνεται, αλλά όχι παραγγέλνοντας στις εκλογές σαν καλή πελάτισσα. Έχεις τα κότσια;

Τώρα έχουμε ακυβερνησία, λέει. Άλλο αν οι περισσότεροι υπηρεσιακοί αξιωματούχοι είναι πιο τίμιοι και αξιοπρεπείς απ΄ ότι έχουμε συνηθίσει. Ο Πρωθυπουργός δεν κάλυψε το ταξίδι της γυναίκας του από τα κρατικά ταμεία, ο Υπουργός Άμυνας «πάγωσε» μια σκανδαλώδη σύμβαση τριών εκατομμυρίων Ευρώ για το Πολεμικό Μουσείο και ο Υπουργός Εργασίας διέψευσε από την πρώτη στιγμή τις τρομοκρατικές φήμες περί χρεωκοπίας πριν τις εκλογές.

Μήπως να τους κρατήσουμε λίγο ακόμα;

Μουσικό Διάλειμμα #16

Όταν τα έλεγε ο Χάρρυ Κλυνν πριν από 30 χρόνια όλοι πίστευαν ότι έκανε «πλάκα». Ωστόσο, βγήκε ολότελα αληθινός στις προβλέψεις του:

«Εδώ και δύο χρόνια (εννοεί το 1981 που το ΠΑΣΟΚ έγινε Κυβέρνηση) έχει αρχίσει το μεγάλο κακό, που θα μετατρέψει σιγά-σιγά τους Έλληνες σε λαό πιθήκων, σε λαό ψηφοφόρων, δημοσίων υπαλλήλων, καταναλωτών, κρατικοδίαιτων επιχειρηματιών, κομπιναδόρων και συνδικαλισταράδων. Σε είκοσι-τριάντα χρόνια από σήμερα Ανδρέας Παπανδρέου μπορεί να μην υπάρχει. Θα υπάρχει όμως μια Ελλάδα πτωχευμένη κι ένας λαός στα όρια της οικονομικής και της ηθικής εξαθλίωσης»

Καλά μυαλά σε όλους.

Περί ευθύνης

Νομίζω ότι δεν υπάρχει καλύτερη στιγμή για να ασχοληθεί κανείς με το θέμα της ευθύνης που φέρει ο καθένας από μας, είτε σαν πολίτης, είτε σαν πολιτικός απέναντι στο κράτος, αλλά και σαν Έλληνας απέναντι στη χώρα.

Νόμος «περί ευθύνης πολιτών» δεν υπάρχει. Ευτυχώς.

Αλίμονο αν παίρναμε ως παράδειγμα τον διαβόητο νόμο «περί ποινικής ευθύνης των Υπουργών» του οποίου η μόνη χρησιμότητα είναι να καταργεί αυτήν ακριβώς την ευθύνη στην οποία αναφέρεται. Ένας νόμος του 2003 της κυβέρνησης Σημίτη, ο οποίος σχεδιάστηκε από τον νυν πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελο Βενιζέλο και συνυπογράφεται, μεταξύ άλλων, από τον Άκη Τσοχατζόπουλο.

Ένας νόμος βαθύτατα αντισυνταγματικός, ο οποίος προσβάλλει άμεσα την αρχή της ισονομίας και δεν καταργήθηκε, παρόλα αυτά, από καμία από τις τρεις κυβερνήσεις που ακολούθησαν.

Το ίδιο πολιτικό σύστημα το οποίο με περίτεχνο τρόπο κατάφερε να αποποιηθεί κάθε ουσιαστικής ευθύνης, έχει ρίξει ταυτόχρονα το βάρος της στον πολίτη. Πως; Πείθοντάς τον πως «μαζί τα φάγαμε». Κουνώντας του το δάχτυλο επειδή ενδεχομένως φοροδιαφεύγει για λίγα τετραγωνικά ημιυπαίθριου χώρου, ασχέτως αν πολιτικοί, υψηλόβαθμοι δημόσιοι λειτουργοί και επιχειρηματίες διακινούν ανεξέλεγκτα δισεκατομμύρια, βαφτίζουν τις παράνομες βίλες τους «αναψυκτήρια» και τις πισίνες τους «δεξαμενές ομβρίων υδάτων».

Κατηγορώντας τον επειδή μπορεί να έχει κάποιον συγγενή διορισμένο στο Δημόσιο, δικαίως ή αδίκως δεν το εξετάζουμε. ΟΛΟΙ οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι διεφθαρμένοι κηφήνες, έτσι δεν είναι;

Χρεώνοντας στον πολίτη το γεγονός ότι δεν ζητά απόδειξη, άρα… δεν αγαπά την Ελλάδα. Αυτό φταίει, τελικά. Δε ζητούσαμε αποδείξεις.

Είναι ατομική υποχρέωση του καθένα να τηρεί τους νόμους και αν δεν το κάνει, η αρμοδιότητα για να επιβληθούν οι ανάλογες κυρώσεις εμπίπτει στο κράτος. Είναι τουλάχιστον γελοίο ένα αναποτελεσματικό κράτος να μεταθέτει τις ευθύνες του στους πολίτες, αποκαλώντας τους συλλήβδην «διεφθαρμένους». Η ευθύνη για την εφαρμογή των νόμων και την πάταξη της διαφθοράς ανήκει αποκλειστικά σε αυτό.

Φταίμε, βέβαια, που ζητούσαμε ρουσφέτια. Δηλαδή φταίει ο κάθε μεροκαματιάρης που ονειρεύτηκε ένα καλύτερο μέλλον για το παιδί του και το σπούδασε, πληρώνοντας με αίμα ένα αδηφάγο σύστημα δήθεν δωρεάν παιδείας, για να το δει να καταλήγει άνεργο. Φταίει λοιπόν αυτός που χτύπησε την πόρτα των βουλευτών και όχι εκείνοι που διόρισαν το παιδί του. Μήπως ο ίδιος απλός πολίτης φταίει και για τους «ημέτερους» που διορίζονταν  σε διευθυντικές θέσεις οργανισμών και υπουργείων ακόμα και χωρίς απολυτήριο λυκείου;

Φταίμε που θέλαμε όλοι να μπούμε στο Δημόσιο. Όπως ο εργαζόμενος που προσπαθούσε να αποφύγει πάση θυσία έναν ιδιωτικό τομέα τελείως ανεξέλεγκτο, με άθλιες συνθήκες εργασίας, ενίοτε χωρίς καν ασφάλιση. Και αυτά ήταν στις καλές εποχές. Τώρα πια φτάσαμε στο σημείο να μην υπάρχει καμία απαίτηση από τον εργοδότη, αρκεί να προσφέρει δουλειά. Έστω και για 400 Ευρώ. Προσεχώς 200.

Η ευθύνη της δημιουργίας κατάλληλων συνθηκών για μια υγιή οικονομία ανήκει στο Κράτος, όχι στον εργαζόμενο. Η ευθύνη για τους διορισμούς, είτε νόμιμους, είτε παράνομους, ανήκει σε αυτούς που τους μεθοδεύουν.

Μήπως φταίει ο κάθε ασθενής ή η οικογένειά του που έχει μάθει ότι για να βρει κρεβάτι σε νοσοκομείο ή για να κλείσει ημερομηνία για επείγουσα επέμβαση σε λιγότερο από εξάμηνο πρέπει να δώσει το καθιερωμένο φακελάκι; Φταίνε οι νοσηλευτές στο δημόσιο νοσοκομείο ή οι νέοι γιατροί που εργάζονται σε συνθήκες εμπόλεμης ζώνης επειδή δεν υπάρχουν επαρκή μέσα και προσωπικό για να λειτουργήσει σωστά το εθνικό σύστημα υγείας;

Φταίει ο κάθε ασφαλισμένος ο οποίος τόσα χρόνια πλήρωνε τις (υπέρογκες για τα δεδομένα της ΕΕ) εισφορές του επειδή κατασπαταλήθηκαν τα αποθεματικά των ταμείων για την παροχή παράνομων συντάξεων; Μήπως φταίει για την αγορά τόνων άχρηστου υγειονομικού υλικού σε υπέρογκες τιμές ή για την καταχρηστική συνταγογράφηση φαρμάκων που κατέληγαν σε πηγάδια;

Η ευθύνη για τη σωστή λειτουργία του συστήματος Πρόνοιας ανήκει στο Κράτος, όχι στους δικαιούχους. Το Κράτος έχει την υποχρέωση να ελέγχει σε ποιους δίνει συντάξεις, που κατευθύνονται οι δαπάνες, που υπάρχουν ελλείψεις και να εντοπίζει που έγιναν ατασθαλίες. Και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να τιμωρεί τους δικαιούχους-χρηματοδότες του συστήματος κόβοντας τις συντάξεις τους και καταργώντας την περίθαλψή τους εξαιτίας της διαφθοράς και της σπατάλης που το ίδιο  καλλιέργησε.

Η ευθύνη των κυβερνώντων απέναντι στους πολίτες έχει τρεις πτυχές: θεσμική, νομική και ηθική.

Η θεσμική ευθύνη αφορά στην τήρηση του Συντάγματος και στη σωστή, ανεξάρτητη λειτουργία των τριών εξουσιών. Η νομοθετική εξουσία (Βουλή), η εκτελεστική εξουσία (κυβέρνηση) και η δικαστική εξουσία (δικαστήρια) οφείλουν να λειτουργούν ανεξάρτητα και να ασκούν έλεγχο η μία στην άλλη.

Προσέξτε, να «ασκούν έλεγχο», όχι να «ελέγχουν» όπως συμβαίνει στην Ελλάδα σήμερα. Ουσιαστικά, η Βουλή αποτελεί άβατο για τη δικαιοσύνη, ενώ η δικαστική εξουσία εξαρτάται από την κυβερνητική εξουσία. Οι βουλευτές χρησιμοποιούν την αστυνομία σαν προσωπική ασφάλεια, υψηλόβαθμα κομματικά στελέχη κατέχουν ταυτόχρονα καίριες θέσεις στο Δημόσιο και πάει λέγοντας.

Αν, δε, προσθέσουμε στην εξίσωση και τη λεγόμενη «τέταρτη εξουσία», τον Τύπο και τη διαπλοκή του με τα κόμματα και την εκάστοτε κυβέρνηση…

Η νομική ευθύνη προϋποθέτει τη σωστή εφαρμογή των συνταγματικά ορθών νόμων. Το Κράτος οφείλει να εξασφαλίζει ότι το ίδιο λειτουργεί πάντα μέσα στο πλαίσιο του νόμου (και του Συντάγματος) αλλά και ότι ισχύει ισονομία για κάθε πολίτη, είτε είναι ένας «απλός» συνταξιούχος, είτε είναι ο ίδιος ο Πρωθυπουργός.

Δεδομένου ότι οι κυβερνώντες στην Ελλάδα έχουν θέσει εαυτούς υπεράνω του νόμου δεν πιστεύω ότι χρειάζεται κάποιο σχόλιο εδώ.

Η ηθική ευθύνη αφορά απλά στην προσωπική αξιοπρέπεια. Υπερτερεί των δύο προηγούμενων πτυχών με την έννοια ότι αν ο οποιοσδήποτε κατέχει μια θέση εξουσίας αποτύχει θεσμικά ή νομικά, οφείλει αν μη τι άλλο να παραιτηθεί του αξιώματός του.

Δεν είναι δυνατόν σε κάθε άλλη προηγμένη χώρα της Ευρώπης (εκτός Ιταλίας) να παραιτούνται υπουργοί και Πρόεδροι για παραπτώματα έστω και λίγων εκατοντάδων Ευρώ και στην Ελλάδα το ένα σκάνδαλο δισεκατομμυρίων να διαδέχεται το άλλο και να μην κινείται φύλλο. Να παραδέχεται η κυβέρνηση και ο Πρωθυπουργός την πλήρη τους απραξία επί ένα εξάμηνο για μέτρα (στα οποία κάκιστα μεν συμφώνησαν, αλλά συμφώνησαν) και να μην κινείται κανένας από την καρέκλα του. Να μιλούν συνεχώς για κάποιες ακαθόριστες «πολιτικές» ευθύνες οι οποίες έχουν άγνωστο παραλήπτη και κενό νόημα. Να έχουν το θράσος να απειλούν με «ακυβερνησία». Ενώ τώρα ε;

Η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης, οι κυβερνήσεις υπογράφουν αδιανόητες συμφωνίες, αποτυγχάνουν να τις τηρήσουν, μας εκθέτουν διεθνώς, προσβάλλουν τη νοημοσύνη μας, κατασπαταλούν τα λεφτά των φορολογούμενων και το μόνο που ακούμε ως αυτοκριτική είναι ένα αόριστο «κάναμε λάθη».

Δεν «κάνατε λάθη», κυρίες και κύριοι, καταστρέψατε συστηματικά την Ελλάδα επί 30 χρόνια. Και δεν αναλάβατε ποτέ τις ευθύνες σας για αυτό. Κανένας από εσάς. Ούτε ένας. Ο πρώτος Έλληνας πολιτικός που προφυλακίστηκε, το τονίζω, προφυλακίστηκε για ένα από τα πλείστα όσα σκάνδαλα στα οποία έχει αναμιχθεί είναι ο Άκης Τσοχατζόπουλος. Το 2012. Προεκλογικά.

Αυτή είναι η απόδειξη ότι η Ελλάδα αλλάζει; Η προφυλάκιση ενός αποδιοπομπαίου τράγου και της κατσίκας του; Το κυνήγι μαγισσών-οροθετικών ιερόδουλων; Ο εγκλεισμός λαθρομεταναστών σε ένα προχειροστημένο κέντρο; Αλήθεια, το ΠΑΣΟΚ έδωσε σε κανέναν από τους υποτιθέμενους 250.000  ψηφοφόρους του μεγάλου του ηγέτη απόδειξη για τα 2 Ευρώ που κατέβαλλαν για να τον ψηφίσουν;

Τελικά, αυτή είναι η πραγματική ευθύνη μας ως πολίτες. Το ότι τόσα χρόνια δεν ζητήσαμε απόδειξη. Ή το λογαριασμό. Το ότι ο Έλληνας πίστεψε τους πολιτικούς όταν έλεγαν πως τάχα τα χρήματα της Ευρώπης ήταν δικαιωματικά δικά μας. Και στήσαμε τη  ζωή μας με δανεικά, αντί να εκμεταλλευτούμε την πραγματική χρηματοδότηση της ΕΟΚ (και αργότερα ΕΕ) για να φτιάξουμε κάτι που θα απέδιδε καρπούς.

Μόνοι μας θα το κάναμε, θα μου πείτε; Όχι. Άλλα δεν το απαιτήσαμε ποτέ από τις κυβερνήσεις μας. Μείναμε στο «Τσοβόλα δώστα όλα» και στην εικονική ευμάρεια του Ευρώ, του Χρηματιστηρίου (πριν σκάσει) και των Ολυμπιακών (πριν μας έρθει ο λογαριασμός).

Δεν το πιστέψαμε. Δεν το διεκδικήσαμε. Δεν προσπαθήσαμε ποτέ να αλλάξουμε πραγματικά την Ελλάδα. Επαναπαυτήκαμε. Βαλθήκαμε να γίνουμε όλοι επιστήμονες. Λες και ο πεινασμένος δικηγόρος είναι καλύτερος από τον χορτάτο αγρότη. Αυτή είναι η ευθύνη μας ως πολίτες. Το αν ζητήσαμε απόδειξη ή όχι από το μάστορα ελάχιστη σημασία έχει.

Σημασία έχει ότι δεν τιμωρήσαμε όσους μας έφεραν ως εδώ. Και αν δεν το κάνουμε και τώρα δε θα πληρώσουμε μόνο εμείς και τα παιδιά μας, αλλά και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι που περιμένουν πάλι από εμάς να δείξουμε το δρόμο της Αντίστασης. Αυτή είναι η δική μας ευθύνη.

Μουσικό Διάλειμμα #12

Θα κάνω μια αλλαγή
Για μια φορά στη ζωή μου
Να νιώσω καλά
Θα κάνω τη διαφορά, θα επανορθώσω

[…]

Αρχίζω από τον άνθρωπο στον καθρέφτη
Ν’αλλάξει συνηθείες του ζητώ
Πιο ξεκάθαρο μήνυμα δεν υπάρχει
Αν τον κόσμο θες καλύτερο
Κοίτα τον εαυτό σου και κάνε μια αλλαγή.

Η παράσταση πρέπει να τελειώσει

Ας υποθέσουμε για μια στιγμή ότι ζούμε κάπου αλλού. Ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα όπου όλα λειτουργούν όπως πρέπει. Ή, εν πάσει περιπτώσει, ας φανταστούμε ότι το χάος, η διαφθορά και η ανομία είναι περιορισμένα φαινόμενα και δε βρίσκονται σε επίπεδα που θα έκαναν το μέσο αφρικανό δικτάτορα να νιώθει σαν στο σπίτι του.

Ας υποθέσουμε ότι εδώ είναι Αττική, «θεών νταμάρι» και όχι «φαιό νταμάρι», όπως λέει το τραγούδι.

Και ξαφνικά, εκεί που όλα κυλούν σχετικά ομαλά και πλησιάζουν οι εκλογές, εμφανίζονται κλούβες στους δρόμους για να μαζέψουν λαθρομετανάστες, συλλαμβάνονται διεφθαρμένοι πολιτικοί, συζητώνται οι πολεμικές αποζημιώσεις που μας χρωστά η Γερμανία, κλείνουν οι λακκούβες στους δρόμους, γίνονται ευνοϊκές ρυθμίσεις για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά…

Πολιτικοί εξομολογούνται στα κανάλια για τις δύσκολες αποφάσεις που πήραν και το κόστος που πλήρωσαν…

Ακόμα και αν όλα έβαιναν καλώς, ακόμα κι αν η Ελλάδα δεν ήταν μια χώρα όπου προσβάλλεται καθημερινά η νοημοσύνη μας και θίγεται η αξιοπρέπειά μας, ακόμα και τότε θα υπήρχε ένας δικαιολογημένος εκνευρισμός.

Θα αντιλαμβανόμασταν το θεατρινισμό της κατάστασης. Ή της παράστασης, αν θέλετε. Πόσο μάλλον όταν δεν ισχύουν όλα τα παραπάνω. Πόσο μάλλον όταν δεν μιλάμε για απλό εκνευρισμό αλλά για οργή, η οποία σιγοβράζει εδώ και δύο χρόνια.

Και οι κλούβες αφήνουν τους συλληφθέντες δύο τετράγωνα παρακάτω, οι πολιτικοί και οι μεγαλοφειλέτες συλλαμβάνονται μόνο και μόνο για χάρη των ΜΜΕ, οι φάκελοι με τα στοιχεία των νομίμων και ηθικών διεκδικήσεών μας βρίσκονταν στα αζήτητα επί δεκαετίες και οι ρυθμίσεις έρχονται μόνο και μόνο επειδή οι φυλακές είναι γεμάτες και δε μπορούν να στριμώξουν τον κάθε φουκαρά που χρωστάει λίγα χιλιάρικα, είτε από ανάγκη, είτε από ανοησία.

Οι λακκούβες που καμώνονται πως μπαλώνουν ανοίγουν ξανά με την πρώτη βροχή.

Και ένας από τους δήθεν σωτήρες της χώρας παρόλο που ρεζιλεύεται από μια δημοσιογράφο, έτσι για αλλαγή, διαμαρτύρεται επειδή δεν μπορεί να βγει έξω για καφέ με τη γυναίκα του.

Αντί να ντρέπεται ο ίδιος να εμφανιστεί στον κόσμο που δε του φθάνουν πια όχι για καφέ, αλλά ούτε για να φάει. Αντί να βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο εδώλιο Ειδικού Δικαστηρίου για να μας εξηγήσει με ποια λογική δανείστηκε η Ελλάδα λεφτά τα οποία είναι μαθηματικά αδύνατον να αποπληρώσει.

Ορίστε και η απόδειξη. Από τα 3,3 δις της τελευταίας δόσης που έλαβε το ελληνικό κράτος, το ΣΥΝΟΛΟ του ποσού πηγαίνει στην αποπληρωμή των δανείων μας και επιπλέον 46 εκ. Ευρώ πληρώνεται από την Ελλάδα ως… προμήθεια.

Σύνολο: -46.000.000 Ευρώ. Το κράτος ζημιώθηκε, οι πιστωτές κερδίζουν και η παράσταση συνεχίζεται.

Το 2013 θα ξεκινήσει η αποπληρωμή του νέου δανείου. Ακόμα και αν η οικονομία μας δεν έχει καταρρεύσει ως τότε, τα νέα τοκοχρεωλύσια θα είναι αδύνατον να καλυφθούν, έστω κι αν σε ένα χρόνο καταφέρουμε να έχουμε πλεόνασμα.

Στο σημείο εκείνο θα έρθει η οριστική και ανεξέλεγκτη χρεωκοπία την οποία θέλετε δήθεν να αποτρέψετε, θα ξεπουληθεί ό,τι έχει απομείνει και η Ελλάδα θα καταδικαστεί για πάντα σε οικονομική και εθνική υποτέλεια. Η πρώτη αποικία σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Φτάνει πια το θέατρο. Δεν είναι δυνατόν να δεχόμαστε άλλο ένα κράτος στο οποίο τίποτα δεν κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, παρά μόνο όταν ετοιμάζονται εκλογές. Και τότε μόνο για το θεαθήναι.

Το έχουμε δει το έργο, κύριοι. Πολλές φορές. Και το τέλος είναι πάντοτε το ίδιο και χειρότερο. Πλέον, όμως, ξέρουμε τι να περιμένουμε. Πίσω από το σκηνικό που στήσατε άρον-άρον, όπως κάνετε εδώ και δεκαετίες, φαίνονται ξεκάθαρα τα σχέδιά σας για το άμεσο μέλλον.

Ξέρουμε γιατί καθυστερήσατε την αποστολή των εκκαθαριστικών. Γιατί όταν αντικρίσει ο Έλληνας φορολογούμενος (αυτός που δεν μπορεί να φοροδιαφύγει με καταθέσεις στο εξωτερικό και off-shore εταιρείες) το φόρο που θα αδυνατεί να πληρώσει εσείς θα του πείτε: «έχουμε νωπή λαϊκή εντολή», «δεν υπάρχει άλλη λύση», «λυπούμαστε πολύ, αλλά…»

Ξέρουμε τους φόρους που «θα σκάσουν» αμέσως μετά τις εκλογές. Ξέρουμε ότι ετοιμάζεστε για νέα μέτρα τον Ιούνιο. Ξέρουμε ότι σηκώνετε μεταλλικά τείχη γύρω από τη Βουλή, που δεν είναι πια «των Ελλήνων». Ξέρουμε ότι η τρόικα μας προορίζει για μισθούς Βουλγαρίας. Με κόστος ζωής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό που ξέρουμε, επίσης, είναι ότι η «λύση» που μας πουλάτε εδώ και δύο χρόνια δεν θα οδηγήσει πουθενά. Δεν το λέμε εμείς, δεν το λέει μόνο η κοινή λογική, το λένε και διακεκριμένοι αναλυτές και οικονομολόγοι, όπως ο βραβευμένος με Νόμπελ Αμερικανός Τζόζεφ Στίγκλιτζ.

Τόσο καιρό αποπροσανατολίζετε την κοινή γνώμη με ψευτοδιλήμματα, όπως «Ευρώ ή δραχμή», «Μνημόνιο ή χρεωκοπία». Στην πραγματικότητα αποκρύπτετε το πραγματικό πρόβλημα, το οποίο είναι ότι συνεχίζει να κυβερνά το ίδιο σάπιο πολιτικό δίπολο. Με τέτοια ηγεσία η Ελλάδα δεν πρόκειται να πάει πουθενά. Είτε με δραχμή, είτε με Ευρώ, είτε με δολάριο, είτε με ρούβλι.

Το πραγματικό δίλημμα είναι «αλλαγή νοοτροπίας ή καταστροφή». Για όλους μας. Σας εύχομαι ολόψυχα Καλή Ανά(σ)ταση.

Μουσικό Διάλειμμα # 11

Τα παλιά, μεγάλα τραγούδια, όπως το «Ερωτικό» με τους σπουδαίους στίχους του Άλκη Αλκαίου έλεγαν αλήθειες που δε θέλαμε να ακούσουμε. Ίσως τώρα να τις νιώσουμε καλύτερα…

Με μια πιρόγα φεύγεις και γυρίζεις
τις ώρες που αγριεύει η βροχή
στη γη των Βησιγότθων αρμενίζεις
και σε κερδίζουν κήποι κρεμαστοί
μα τα φτερά σου σιγοπριονίζεις

Σκέπασε αρμύρα το γυμνό κορμί σου
σου ‘φερα απ’ τους Δελφούς γλυκό νερό
στα δύο είπες πως θα κοπεί η ζωή σου
και πριν προλάβω τρις να σ’ αρνηθώ
σκούριασε το κλειδί του παραδείσου

Το καραβάνι τρέχει μες στη σκόνη
και την τρελή σου κυνηγάει σκιά
πώς να ημερέψει ο νους μ’ ένα σεντόνι
πώς να δεθεί η Μεσόγειος με σχοινιά
αγάπη που σε λέγαμ’ Αντιγόνη

Ποια νυχτωδία το φως σου έχει πάρει
και σε ποιο γαλαξία να σε βρω
εδώ είναι Αττική φαιό νταμάρι
κι εγώ ένα πεδίο βολής φτηνό
που ασκούνται βρίζοντας ξένοι φαντάροι

Τρομοκρατία

Ένας καλός φίλος μου είπε προχθές ότι σκέφτεται να μεταναστεύσει. Δεν είναι ο μόνος από τον κύκλο μου και δεν θα είναι ούτε ο τελευταίος, φοβάμαι. Ο συγκεκριμένος σκοπεύει να πάει στη Νέα Ζηλανδία.

«Εκεί, ξέρεις, έχει περισσότερα πρόβατα από ανθρώπους» μου είπε. «Και εδώ το ίδιο» του απάντησα.

Τα πρόβατα φοβούνται το λύκο και ακολουθούν τυφλά το βοσκό, υπό το άγρυπνο βλέμμα του μαντρόσκυλου. Δεν έχει σημασία αν δεν έχουν δει ποτέ λύκο με τα μάτια τους. Είναι στη φύση τους να ακολουθούν χωρίς σκέψη.

Ο βοσκός ξέρει καλύτερα. Με το μαντρόσκυλο δεν μπορούν να τα βάλουν. Πηγαίνουν, λοιπόν, μέσα-έξω στο μαντρί όλη τους τη ζωή, μέχρι είτε να τα σφάξουν ή να ψοφήσουν.

Λύκοι δεν υπάρχουν πια, ο πολιτισμός μας τους έχει εξολοθρεύσει προ πολλού. Επειδή, όμως, ο φόβος είναι απαραίτητος για να παραμένουν τα πρόβατα σε τάξη, το σύστημα φρόντισε να δημιουργήσει τους δικούς του «λύκους».

Αυτό δεν είναι κάτι νέο. Αντίθετα, είναι ιστορικά δοκιμασμένο. Οι δύο υπερδυνάμεις του Ψυχρού Πολέμου διατηρούσαν επί 40 χρόνια την «ισορροπία του τρόμου» μεταξύ τους, ώστε να διοικούν ολόκληρο τον κόσμο.

Οι Αμερικάνοι προστάτευαν τη Δύση από τους «κακούς κομμουνιστές» και οι Σοβιετικοί το Ανατολικό μπλοκ από τους «διεφθαρμένους καπιταλιστές».

Είναι κατά βάση αυτό που περιγράφει ο Όργουελ στο «1984». Υπάρχει πάντοτε μια απειλή και τα ΜΜΕ φροντίζουν να αναπαράγουν αυτή την ιδέα μέχρι να γίνει απόλυτα αποδεκτή.

Όταν εκλείψει η απειλή, τότε ένας πρώην σύμμαχος μπορεί να μετατραπεί σε εχθρό μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Πάντοτε, όμως, πρέπει να υπάρχει ένας εχθρός. Πρέπει να υπάρχει ο φόβος.

Έτσι οι Σοβιετικοί με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου μετατράπηκαν αμέσως από μέλος των Συμμάχων σε εχθρούς της Δύσης. Το σύστημα λειτούργησε καλά επί τέσσερις δεκαετίες. Ωστόσο, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η Δύση έμεινε χωρίς αντίπαλο δέος.

Έπρεπε, λοιπόν, να εμφανιστεί ένας νέος εχθρός, ο οποίος να μπορεί να χτυπήσει ανά πάσα στιγμή οπουδήποτε, ακόμα και στην καρδιά των ΗΠΑ. Ο νέος εχθρός έγινε η τρομοκρατία: αόρατη, απρόβλεπτη και πανταχού παρούσα.

Ο φόβος για το άγνωστο, το απρόβλεπτο είναι πιο ισχυρός από το φόβο για έναν γνωστό εχθρό. Ο τρομοκράτης μπορεί να κρύβεται παντού, μπορεί να είναι οποιοσδήποτε, τα κίνητρά του είναι ανεξιχνίαστα, ακατανόητα. Είναι, με άλλα λόγια, το τέλειο εργαλείο αναπαραγωγής του φόβου.

Ο φόβος είναι το καλύτερο όπλο στα χέρια των κυβερνήσεων που επιθυμούν να επιβάλλουν μέτρα τα οποία σε διαφορετικές συνθήκες θα αποτελούσαν αιτία εξέγερσης από τους πολίτες.

Όπως είναι ο περιορισμός της ελευθερίας τους, με πρόφαση την ασφάλειά τους, αλλά και η αποστολή στρατού οπουδήποτε προστάζει η ανάγκη της απελευθέρωσης πετρελαιοπηγών, καλλιεργειών οπίου, ορυχείων χρυσού, κοιτασμάτων ουρανίου κ.ο.κ.

Ο φόβος είναι το καλύτερο όπλο στα χέρια ενός κράτους το οποίο επιχειρεί να περιορίσει τις βασικές ελευθερίες του ατόμου και τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών του, όπως γίνεται σε ολοκληρωτικά καθεστώτα, χωρίς όμως να πάρει τη «ρετσινιά» της δικτατορίας.

Ελευθερία δεν είναι να έχεις τη δυνατότητα να παίρνεις δάνεια για να αγοράζεις τζιπ και ακριβές διακοπές. Είναι να εξασκείς το δικαίωμα της διαμαρτυρίας όταν το κράτος στο οποίο πλήρωνες (αν πλήρωνες) φόρους τόσα χρόνια δε σου παρέχει βασικά κοινωνικά αγαθά.

Όταν η Δικαιοσύνη εθελοτυφλεί μπροστά σε σωρεία σκανδάλων και εγκλημάτων από τους πολιτικούς και τους χορηγούς/συνεργούς τους και σπεύδει να τιμωρήσει τους πολίτες για την παραμικρή παρατυπία.

Όταν βουλευτές δηλώνουν άγνοια για τους νόμους που ψηφίζουν, ενώ ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει κάθε παγίδα των νόμων που διέπουν τη φορολογία, την εργασία, την ασφάλεια, τη στέγαση και οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητά του.

Νόμων που μεταλλάσσονται συνεχώς σαν ιοί, ύπουλα και απροειδοποίητα, αντί να εξελίσσονται και να αναπτύσσονται στο πλαίσιο των αναγκών ενός υγιούς κράτους που υπηρετεί τους πολίτες του.

Βέβαια, αν πιστέψουμε τα λεγόμενα του μεγάλου Νόαμ Τσόμσκι, τέτοιο κράτος δεν υπάρχει.

Ακόμα και αν δεν τα πιστεύουμε, όμως, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το δικό μας κράτος επιθυμεί πολίτες-πρόβατα που υπάρχουν μόνο για να τους αρμέγει μέχρι να παρέλθει η ημερομηνία λήξης της χρησιμότητάς τους.

Που δεν έχουν δικαίωμα δημοψηφίσματος, όπως άλλοι ευρωπαίοι πολίτες, προκειμένου να καθορίσουν το μέλλον τους. Που περιμένουν από μια μη εκλεγμένη κυβέρνηση να καθορίσει πότε είναι η κατάλληλη ημερομηνία για τις εκλογές!

Όλα αυτά, όμως, δεν χωρούν με κανέναν τρόπο κάτω από τον ορισμό της Δημοκρατίας.

Η βίαιη καταστολή της ειρηνικής διαμαρτυρίας ενός λαού είναι απαράδεκτη στη Δημοκρατία. Και αυτή επιτυγχάνεται με τη βοήθεια του παρακράτους, η ύπαρξη του οποίου είναι πλέον αναντίρρητη, καθώς και μιας ανεξήγητης ανοχής απέναντι σε άτομα που στρέφονται πάντα εναντίον τρίτων.

Πόσες φορές είδατε αναρχικούς να καίνε Υπουργεία, περιουσίες βουλευτών ή την ίδια τη Βουλή; Καίνε τράπεζες, λεηλατούν καταστήματα και ρημάζουν αυτοκίνητα. Μέχρι και κινηματογράφους.

Δεν αντιλαμβάνομαι τι είδους αναρχικοί είναι αυτοί. Όπως δεν αντιλαμβάνομαι τι είδους τρομοκράτες τοποθετούν απροειδοποίητα εμπρηστικό μηχανισμό μέσα σε βαγόνι τραίνου, με αποκλειστικό σκοπό να προκαλέσουν ανθρώπινες απώλειες.

Αυτό είναι κάτι πρωτοφανές στη χώρα μας. Όπως πρωτοφανής ήταν και ο εμπρησμός του υποκαταστήματος της Marfin, εν ώρα εργασίας, την τελευταία φορά που σημειώθηκαν μαζικές κινητοποιήσεις στην Αθήνα.

Οι δράστες δεν εντοπίστηκαν ποτέ. Ούτε αναζητήθηκαν οι ενδεχόμενες ευθύνες της διοίκησης που εξανάγκασε, σύμφωνα με μαρτυρίες, τους υπαλλήλους να παραμείνουν με κίνδυνο της ζωής τους, υπό την απειλή της απόλυσης.

Ούτε καν τα επίσημα πορίσματα που έδειξαν ξεκάθαρες ευθύνες της διοίκησης της τράπεζας για την πλήρη έλλειψη προδιαγραφών ασφαλείας οδήγησαν ακόμα σε οποιαδήποτε ουσιαστική ενέργεια ή καταδίκη.

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι ούτε σε αυτή την απόπειρα «τυφλού» χτυπήματος θα εντοπιστούν οι δράστες.

Με αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, ο μόνος τρόπος να καταλήξει κανείς σε λογικά συμπεράσματα είναι να εξακριβώσει ποιος πλήττεται και ποιος ωφελείται.

Ποιος ένιωσε ένοχος όταν χάθηκαν αθώες ζωές με αφορμή τη διαμαρτυρία του;

Ποιος τρομοκρατείται τώρα όταν απειλείται ένα από τα κυριότερα μέσα μεταφοράς της Αθήνας, που εξυπηρετεί εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες κάθε μέρα; Το οποίο, όλως τυχαίως, είναι και το βασικότερο μέσο που μεταφέρει πολίτες στο κέντρο όταν εκδηλώνονται διαμαρτυρίες;

Λέτε να τρομοκρατούνται οι πολιτικοί που δεν περνούν ούτε έξω από τους σταθμούς;

Μήπως φοβόμαστε μόνο εμείς οι κακόμοιροι, που ευγνωμονούμε την τύχη μας για τα λίγα ευρουλάκια που βγάζουμε για να ζήσουμε και παρακαλάμε να φύγουν οι κακοί λύκοι που μας απειλούν;

Τα πρόβατα δεν διαμαρτύρονται, ούτε ψηφίζουν. Δεν έχουν, ούτε διεκδικούν δικαιώματα. Δεν σκέφτονται, απλά επιβιώνουν. Αν αυτό θέλετε να είναι το μέλλον σας, τότε συνεχίστε να ακολουθείτε τους ίδιους «βοσκούς» που ξέρετε και εμπιστεύεστε.

Αφήστε τους να σας κουρεύουν για να ντύνονται, να σας αρμέγουν για να τρώνε, παραδώστε τους και τα παιδιά σας για να εξασφαλιστούν εκείνοι όταν εσείς δε θα είστε πια εδώ.

Ελπίζω, μόνο, να μη σας πονέσει πολύ το μαχαίρι.

Διάλειμμα #6

Περιμένοντας τους Bαρβάρους

— Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;

Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα.

— Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία;
Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί;
Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.

—Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη,
και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη
στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχθεί
τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε
για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί
τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.

— Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ’ οι πραίτορες εβγήκαν
σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες·
γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια·
γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια
μ’ ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους.

—Γιατί κ’ οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα
να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
κι αυτοί βαρυούντ’ ευφράδειες και δημηγορίες.

— Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία
κ’ η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν).
Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ’ η πλατέες,
κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;

Γιατί ενύχτωσε κ’ οι βάρβαροι δεν ήλθαν.
Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,
και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.

__

Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

Κ. Π. Καβάφης
(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)